Rusiya ilə Ukrayna arasında yaşanan gərginlik öz ölkələrində yaşayan vətəndaşlarla yanaşı, qonşu ölkələrə də təsir edib. Bütün MDB məkanından olduğu kimi, Azərbaycandan da Rusiyaya gedənlərin sayı kifayət qədərdir. Əksər mənbələr belə şəxslərin sayının 2 milyon nəfərdən yuxarı olduğunu qeyd edir.
Onların bir xeyli hissəsi Rusiyada vətəndaşlıq alıb yaşayır, qalanları qanuni-qanunsuz əməklə məşğul olur. Rusiyadakı soydaşlarımızın Azərbaycana göndərdiyi pulların həcmi yüz milyonlarla dollar təşkil etməkdədir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına əsasən, 2021-ci ildə xarici ölkələrdən fiziki şəxslərin göndərdiyi pul baratlarının həcmi 1 milyard 133 milyon dollara çatıb. Məlumata görə, bu, 2020-ci ilə nisbətən 3,6 faiz çoxdur. 2021-ci ilin 9 ayının nəticələrinə əsasən söyləmək olar ki, bu pulların 60 faizə yaxını məhz Rusiyadan göndərilib. Belə ki, Mərkəzi Bankın məlumatına görə, ötən ilin yanvar-sentyabrında Azərbaycana xaricdən daxil olmuş fiziki şəxslərin pul baratlarının həcmi 90.55 milyon dollar, yaxud 13 faiz artıb. 2021-ci ilin ilk üç rübündə Azərbaycan vətəndaşlarına, kapital xarakterli əməliyyatlar nəzərə alınmadan 772.47 milyon dollar həcmində pul köçürülüb. Artıma əsas səbəb isə Rusiya Federasiyasından Azərbaycandakı fiziki şəxslərə göndərilən vəsaitlərin 56.9 milyon dollar, və ya 16.1 faiz artmaqla 409.35 milyon dollara çatmasıdır. Azərbaycana ən çox vəsait də məhz Rusiyadan daxil olur. Belə ki, ümumi göndərilən vəsaitlərin 53 faizi (öncəki il 51.7 faiz idi) Rusiyadan daxil olur.
Son zamanlar Azərbaycanda fəaliyyət göstərən əksər banklar Rusiyadan daxil olan pülköçürmə əməliyyatlarında məbləği qəbul edən vətəndaşlara süni əngəllər yaradırlar. Bu barədə sosial şəbəkələrdə məsələ qaldırılıb. Rusiyada yaşayan soydaşlarımızın şikayətlərinə görə ailələrinə pul köçürürlər, məbləği qəbul edənlər isə Azərbaycan bankları tərəfindən məntiqsiz suallarla sorğuya çəkilir. Onlar "Pul göndərən sənin nəyindi? Sənə pulu hansı məqsədlə göndərirlər? Göndərən adam həmin pulları Rusiyada hansı yollarla qazanır?" və bu kimi suallarla vətəndaşları incidirlər.
“Bankların pulköçürmə əməliyyatı ilə bağlı vətəndaşları sorğu-suala tutmaları vergi məsələsi ilə bağlıdır”
Bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov qeyd etdi ki, bankların pulköçürmə əməliyyatı ilə bağlı vətəndaşları sorğu-suala tutmaları vergi məsələsi ilə bağlıdır: “Vətəndaşlar kənar şəxslərdən pul qəbul edirsə, 1 il ərzində 1000 manatdan yuxarı o, vergiyə cəlb olunmalıdırlar. Amma ailə üzvü və ya qohum tərəfindən pulköçürmədə problem yoxdur. Burada təhlükə həm də kiminsə bizneslə məşğul olması, xidmət göstərməsi və vergidən yayınmasıdır. Hər hansı pozuntu yoxdur. Bankların pulun mənşəyini, məqsədini müəyyən etməyə haqqı var. Azərbaycan bankları bu məsələdə pozuntuya yol vermir. Pulköçürmələr çoxaldığı üçün belə bir məsələ yaranıb. Həm də banklar qorxur ki, kimsə Rusiyadan pulunu çıxarar və vergidən yayınar. Ona görə buna ciddi nəzarət edilir”.
Günel CƏLİLOVA
