Aparılan hesablamalar göstərir ki, cari ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycanda 1 milyard 685,2 milyon manat dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilib. Bu, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 3,6 % çoxdur. Son 2 ayda istehsal edilmiş bitkiçilik məhsullarının dəyəri illik müqayisədə 14,8 % artaraq 145,2 milyon manat, heyvandarlıq məhsullarının dəyəri isə 2,8 % artaraq 1 milyard 540 milyon manat təşkil edib.
Eyni zamanda aqrar sahə üzrə məhsul ixracı da artır. Bu o fonda baş verir ki, Azərbaycandan aqrar məhsullar almaq istəyən ölklərin sayında dinamik artım qeydə alınır. Ənənəvi bazarlar isə Azərbaycandan alınan kənd təsərrüfatı məhsullarının həcmini artırmaqda maraqlıdırlar. Qeyd edilənlər fonunda Avropa İttifaqının (Aİ) Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin rəhbəri, səfir Peter Mixalko bildirir ki, Azərbaycanda istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının Avropa bazarlarına çıxışı tədricən yaxşılaşacaq və təkmilləşəcək. Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı bu sahədə Azərbaycanla əməkdaşlığa yüksək dəyər verir və Azərbaycan Avropa üçün dəyərli tərəfdaş ölkədir: “Hesab edirik ki, Azərbaycanda fitosanitar tədbirlərin gücləndirilməsi vasitəsilə Avropadakı istehlakçıların daha keyfiyyətli, daha orqanik məhsullara çıxışını təmin edəcəyik. Biz çalışacağıq ki, Azərbaycanda istehsalın həcmini və Avropa İttifaqına ixrac səviyyəsini artıraq”. Peter Mixalko qeyd edib ki, kənd təsərrüfatı, ərzaq təhlükəsizliyi Avropa İttifaqı üçün önəmlidir: “Pandemiya göstərdi ki, xarici şoklara qarşı mübarizə dayanıqlı sistemlə mümkündür. Ticarət tərəfdaşları və pantyorlarımızla dayanıqlı sistemləri qurmaq niyyətindədidəyik. Azərbaycan bu cəhətdən gözəl nümunədir. Burada yaxşı kənd təsərrüfatı təcrübələrini tətbiq edirik”. Mixalko bir daha Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının Avropa İttifaqına ixracının dəstəkləndiyini və gələcəkdə bu sayın artacağına ümid etdiyini vurğulayıb. Şimal qonşumuz da indiki halda Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsullarının idxal həcmini artırmaq niyyətindədir. Rusiyanın Azərbaycandakı ticarət nümayəndəsi Ruslan Mirsayapov bildirir ki, bu il Azərbaycandan Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükünün həcmində növbəti rekord göstəricinin qeydə alınması gözlənilir. Onun sözlərinə görə, hər həftə Rusiyadan aqrar məhsulların idxalçıları Azərbaycana gəlir: “Hazırda Rusiyada bu məhsullara böyük tələbatın olduğu üçün tərəvəz tədarükü ilə məşğul olan Rusiya şirkətləri bir çox ölkələrdən, o cümlədən də Azərbaycandan aqrar məhsulların tədarükü ilə məşğuldular. Bununla yanaşı, bilirəm ki, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Azərbaycanın İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyi (AZPROMO) bu istiqamətdə mühüm işlər həyata keçirir. AZPROMO Azərbaycanın aqrar məhsullar üzrə istehsalçıları bir araya yığaraq , Rusiya şirkətləri üçün təqdimat aparırlar. Azərbaycandan Rusiyaya aqrar məhsulların tədarükünə maraq artır”.
Xatırladaq ki, Azərbaycanın aqrar məhsullarının əsas ixrac bazarı Rusiyadır. Lakin yeni yanaşma bundan ibarətdir ki, ölkə bir bazardan asılı olmamalıdır, ixrac bazarı şaxələndirilməlidir. Bu mənada Avropa İttifaqına üzv olan ölkələrinin bazarları Azərbaycan üçün yenidir. Amma bu bazarlarla bağlı dərin araşdırma aparılmalıdır. Çünki Avropa İttifaqına üzv olan elə ölkə var ki, aqrar məhsullara ehtiyac duymur. Özlərinin istehsal etmək potensialı var. Bununla yanaşı, ölkədə keyfiyyət göstəriciləri baxımından Avropanın tələblərinə uyğun məhsul istehsalının təşkil edilməsi məsələsi də xüsusi önəm kəsb edir. Burda həm məhsulun keyfiyyət məsələləri, həm də karantin tədbirlərinə cavab verilməsi ön planda olmalıdır ki, ixrac edilən məhsullarda problemlər yaşanmasın, çünki Avropanın tələbləri daha ciddidir. Amma istınilən halda Avropa Azərbaycandan aqrar məhsullar alınmasına maraqlı tərəfdir. Azərbaycandan aqrar məhsullar almaq istəyən ölkələrdən biri də İsraildir. İsrailin kənd təsərrüfatı və kənd yerlərinin inkişafı naziri Oded Forerin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Azərbaycana səfəri çərçivəsində bu məsələ diqqət mərkəzində olub. Oded Forer məsələ ilə bağlı “report” portalına bildirirb: “Bərpa etmək istədiyiniz böyük ərazini nəzərə alsaq, indi Azərbaycanın qarşısında böyük imkanlar açılır. İsrail bilik və təcrübəsi, Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafında maraqlı olan gənc nəslin hazırlanması yolu ilə bu işdə kömək edə bilər. Düşünürəm ki, artıq ilk addımlar atılıb... Buraya Azərbaycandan almağı planlaşdırdığımız və artıq bütün dünyada satdığınız məhsullar da daxil ola bilər. Ölkəniz pomidor, qarağat ixrac edir. İsrail Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Bitkilərin mühafizəsi şöbəsinin meneceri də mənimlə gəlib. O, Azərbaycandan hansı meyvə-tərəvəzi ala biləcəyimizi araşdırıb. Onları İsraildə istehsal etsək belə, rəqabətli bazara sahib olmaq və vətəndaşlarımızın meyvə-tərəvəz üçün ödədiyi qiymətləri aşağı salmaq istəyirik… Meyvə-tərəvəz idxalını diversifikasiya etməliyik. Biz əvvəlcə hazırda kənd təsərrüfatı üçün hansı torpaqların olduğunu və hansı məhsulların yetişdirilə bilinəcəyini müəyyənləşdirməliyik, sonra isə birlikdə həyata keçirəcəyimiz planı tərtib etməliyik. Bu plan bir çox məsələni əhatə edir. Su resurslarının idarəolunması sahəsində İsrailin böyük təcrübəsi var”.
Ramil QULİYEV
