Azərbaycanda dərmanların qiyməti o qədər bahadır ki, çox adamın almağa maddi gücü çatmır. Onu da qeyd edək ki, cəmiyyətin bütün təbəqələrində ən çox müzakirə və tənqid edilən məsələlərdən biri dərmanların günü-gündən artan qiymətləridir. Dərmanların qiymətinin artması, baha olması insanlarda narazılıq yaradır, hətta ən müxtəlif səviyyələrdə qiymət artımının qarşısının alınması üçün hökumətə müraciətlər edilir.
Yayılan məlumata görə, Azərbaycanda dərmanların qiymətinə dəyişiklik ediləcək. “Nazirlər Kabinetinin nəzdində dərmanlarla bağlı xüsusi Komissiya yaradılıb. Komissiyanın işi yekunlaşmaq üzrədir”. Bunu səhiyyə naziri Teymur Musayev deyib.
Nazir bildirib ki, həmin sahənin Azərbaycanda sürətli inkişafı üçün müəyyən addımlar atılacaq: “Dərman vasitələrinin keyfiyyətinə, idxalına nəzarət və qiymət tənzimlənməsinə dair müəyyən dəyişikliklər olacaq”.
Nazirlər Kabinetində Xüsusi dərman komissiyası ilə bağlı qərar tətbiq edildikdən sonra idxal və qiymətlərdə nə dəyişəcək?
Nazirlər Kabineti və Səhiyyə Nazirliyi apteklərə təsir edib dərman qiymətlərinin ucuzlaşmasına nail ola bilərmi?
Ekspertlərin fikrincə, ölkəmizə dərmanlar ən müxtəlif şirkətlər, sahibkarlar tərəfindən gətirilir və dərmənların qiymətlərini də heç bir sənədə əsaslanmadan sahibkarlar özləri qoyur. Ekspertlərin sözlərinə görə, əslində elə dərmanlar var ki, onu ölkəmizdə istehsal etmək və ölkəmizi idxaldan xilas etmək olar.
“…Hökumətin aidiyyəti qurumlarının nəzarət mexanizmi normal vəziyyətə gətirilməlidir”
İqtisadçı ekspert Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, dərman bazarında ucuzlaşmaya nail olmaq mümkündür, amma ortada ciddi iradə olmalıdır. “Dünyanın digər ölkərində bu təcrübə var ki, hökumət apteklərə, idxalına, ixracına, qiymətlərinə nəzarət edir. Əslində, nəzarət olmalıdır. Amma yalnız bu nəzarətin effektiv olacağı düşünmək düzgün deyil. Çünki birincisi, o inzibati xarakterli nəzarətdir. İnzibati xarakterli nəzarət mexanizminin Azərbaycanda vəziyyəti məlumdur. Bu başqa sahələrdə özünü göstərir. Yəni haradakı yalnız inzibati əsaslar dayanırsa o bir müddət ya səmərə verir, ya da heç vermir. Ölkədə hökumətin məmur bankı nəzarət üçün səmərəli deyil. Ən azı burada iki-üç aydan sonra korrupsiya, rüşvətxorluq baş alıb gedəcək. Dərmanlarla bağlı yaradılan xüsusi Komissiya işini şəffa qurarsa müsbət nəticəyə nail ola bilərik. Yox, əgər bu komissiyanın işi də sahibkarlardan rüşvət almaq, dərman idxalçılarından və istehsalçılarından nə isə ummaq olacaqsa biz müsbət heç nədən danışa bilmərik. Mənə belə gəlir ki, bu komissiyanın fəaliyyətinin şəffaf olması və nöqsanlara yol verməməsi üçün hökumətin aidiyyatı qurumlarının nəzarət mexanizmi normal vəziyyətə gətirilməlidir”.
A.Nəsirli hesab edir ki, bu gün dərman idxalçılarının, istehsalçılarının, onların satışı ilə məşğul olanların fəaliyyətinə nəzarət edən qurumların əvvəlcə özləri şəffaf olmalıdır. O hesab edir ki, bu gün dərman idxalının inhisardan çıxarılması lazımdır: “Dərman bazarında ucuzlaşmaya nail olmaq üçün dərman idxalı monopoliyadan çıxarılmalıdır. Hazırda dərman idxalında olan monopoliya heç cür imkan vermir ki, hökumət səmərəli nəzarət həyata keçirsin. İlk növbədə dərman idxalında, bazarında olan monopoliya aradan qaldırılmalı və bu sahədə rəqabət mühiti yaradılmalıdır”.
A.Nəsirlinin vurğuladığına görə, hökumətin bu sahədə verdiyi qərarlar da, yaratdığı komissiya da o zaman müsbət nəticə ortaya qoya bilər ki, idxal sahəsində olan monopoliya sıradan çıxarılsın, bazar sərbəstləşsin, o zaman ucuzlaşmaya da nail olmaq mümkündür.
İradə SARIYEVA
