17 fevral tarixində İranın bir neçə şəhərində etirazların qəddarcasına yatırılması zamanı həlak olanların xatirəsinə həsr olunmuş anım tədbirləri zamanı İran təhlükəsizlik qüvvələri ilə izdiham arasında yeni toqquşmalar baş verib. Buna səbəb anım tədbirlərində hökumət əleyhinə şüarların yenidən səsləndirilməsi olub.
Sosial mediada paylaşılan görüntülərə görə, Abadanda bir izdiham əllərində güllər və qurbanların fotoşəkillərini tutub, "Xamneiyə ölüm" və "Şah yaşasın!" kimi şüarlar səsləndirib. AFP xəbər verir ki, Abadandan olan başqa bir videoda insanların atəş səsləri arasında panika içində qaçdığı görünür. Məşhəddə isə izdiham "Bir nəfər öldürüldü, minlərlə insan onun arxasında durur" şüarları səsləndirib.
Bu arada İran hakimiyyəti də Tehranda İmam Xomeyni məscidində etiraz qurbanları üçün rəsmi anım mərasimi keçirib. İştirakçılar İran bayraqları və qurbanların portretlərini qaldıraraq "Amerikaya ölüm", "İsrailə ölüm" kimi şüarlar səsləndiriblər.
Tədbirdə vitse-prezident Məhəmməd Rza Arif və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) komandiri Esmail Qaani də daxil olmaqla yüksək vəzifəli şəxslər çıxış edib.
İranın Tasnim xəbər agentliyi Qaaninin sözlərinə istinadən bildirir ki, "iğtişaşların təhrikçilərini və terrorçuları dəstəkləyənlər cinayətkardır və bədəli ilə üzləşəcəklər".
Xatırladaq ki, İranda 2025-ci ilin dekabrında başlayan ilk etirazlar iqtisadi səbəblərdən qaynaqlanırdı. Lakin proses tezliklə siyasi xarakter aldı və ölkə daxilində yayıldı. Hakimiyyət onları sərt şəkildə yatırmağa çalışdı. Şahidlər və insan haqları təşkilatları İran təhlükəsizlik qüvvələrinin ölkə daxilində nümayişçilərə atəş açdığını bildirdilər. Hökumət həmçinin internet və mobil telefon xidmətlərini də blokladı.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi 23 yanvarda etirazlar zamanı ölənlərin sayının 3117 nəfərə çatdığını açıqladı. Bunlardan 2427-si mülki şəxslər və təhlükəsizlik işçiləri idi. Nazir qalan qurbanları "terrorçu" adlandırdı.
Müstəqil insan haqları təşkilatları isə etiraz qurbanları ilə bağlı fərqli qiymətləndirmələr irəli sürür. ABŞ-da yerləşən İnsan Haqları Fəalları Xəbər Agentliyi (HRANA) sözügedən hadisələr zamanı İranda 7000-dən çox insanın öldüyünü, əksəriyyətinin etirazçılar olduğunu bildirir.
SAMİRƏ
