Azərbaycanda şəbəkə biznesi illərdir insanların son qəpiyini əlindən alır. Ayrı-ayrı dövrlərdə müxtəlif adlarla maliyyə piramidaları ortaya atılır, insanlara böyük qazanc vəd edilir. Bir neçə ay hamı “qazanc” əldə edir. Günlərin birində piramidanın müəllifləri yoxa çıxır, insanların minlərlə manat yatırımı isə batır.
Bu günlərdə sosial mediada “Instapower”in bağlanması xəbəri yayılıb. Məlumata görə, bu maliyyə piramidasında iştirakçılarının 25 milyon manat civarında pulu batıb. Aldadılanlar sosial mediadan güc strukturlarına müraciət edir, dələduzların cəzalanmasını istəyir.
Qeyd edək ki, "İnstpower" piramidası Azərbaycanda çox məşhurdur. Bu piramidaya görə, "İnstpower" adlı şirkət cəlb etdiyi yatırımları "Power bank" istehsalı və paylaşılması" biznesinə yönəldir və əldə etdiyi gəlirdən "sərmayəçilərə" mənfəət ödəyir. Bir müddət əvvəl bildirilirdi ki, "İnstpower" piramidası artıq "doyub", ən qısa müddətdə piramidanın adminləri sistemi söndürərək "qeybə çəkiləcəklər".
Piramida mexanizminə görə, layihəyə yeni qoşulanlardan əldə edilən pul əvvəl qoşulanlara qazanc olaraq ödənilir və məlumatsız insanlar şirnikləndirilir. Eyni zamanda, maliyyə piramidası fırıldaqçısının (bunlara sistemin adminləri də aid edilir) balansında da vəsait yığılır. Balansa yığılan vəsait hədəflənmiş səviyyəyə çatdıqdan sonra piramidanın admini sistemi söndürür və qazananlardan çox itirənlər olur.
Qeyd edək ki, qısa zamanda böyük məbləğdə pullar qazanmaq həvəsi insanları bu maliyyə şəbəkələrinin qurbanına çevirir. Asan yolla qazanc vəd edən şəbəkə fırıldaqçılarının yalanlarına uymamaq üçün onların iş prinsipi barədə məlumatlı olmaq lazımdır.
“İnstpower dələduzluğu, əslində, beynəlxalq “instpower” şirkətinin adından istifadə edən və onların adı altında gizlənən bir piramida sistemidir”
Sosial Media Marketinq mütəxəssisi Murad Yazimov bildirdi ki, İnstpower dələduzluğu əslində, beynəlxalq “instpower” şirkətinin adından istifadə edən və onların adı altında gizlənən bir piramida sistemidir. Hətta o şirkətlərin ofislərini öz ofisləri kimi qələmə verərək insanları ofisləri, filialları olduğlarına inandırdılar: “İndiki zamanda bu kimi piramidalar həddindən artıq çoxdur. Bunlara ən böyük nümunəni ötən illərdə Türkiyədə olan “Çiftlik Bankası”nı göstərmək olar. Amma “instpower”in daha uzun ömürlü getməsi və daha cox insan cəlb etməyi onun biraz daha yaxşı və hiyləgər qurulmasına görə idi. Belə ki, piramidalara əsasən pul qoyulur və ay sonu gələndə də pul əldə olunur. “İnstpower” isə insanlara bu pulu gündəlik olaraq geri qaytarırdı. Yəni bu gün qoşulan artıq sabah balansında o pulu görürdü. Bu da ona güvən verirdi. Bunu görən insanlar o pulu çəkmirdi hesabda saxlayıb yenidən ora yatırım edirdilər və bunun daha da böyüməsi üçün dost-tanışlarını bu piramidaya salan insanlara onlar üzərindən əlavə faiz vəd edirdilər. Beləliklə, piramida daha sürətlə böyüyür və gəliri görən insanlar daha böyük yatırımlar edirdilər. Təbii ki, nə qədər böyük olursa-olsun, batması da bir o qədər yaxındır. Çünki bu sistemi quranların əsas məqsədi də odur ki, dövriyyə edən insanların yatırım etdikləri pullar böyüsün və istədikləri rəqəmə çatdıqda pulları götürüb piramidanı çökdürsünlər”.
Ekspertin sözlərinə görə, itirilən pulların geri qaytarılması real deyil. Çünki insanlar bu pulları öz razılıqları ilə bura qoyur. Həm də bu sistemin arxasında kimin olması ilə bağlı heç bir dəqiq məlumat da yoxdur. Onlar pulları götürüb qeyb olurlar: “Çünki həm də burada rəsmi sənəd və sözləşmə də olmur. Yəni əllə tutula biləcək nəsə yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
