“Ölsən, o evdən meyitin çıxacaq”... İllər əvvəl nənələrimiz qızlarını ərə verərkən bu deyimi əsas götürmüşdülər. Amma indi zəmanə də, insanlar da, onların həyata baxışı da dəyişib. Bəlkə bu səbəbdəndir ki, 1 ili tamam olmamış nikahlar pozulur, insanlar ayrılmaq qərarına gəlir. Əslində heç bir cütlük boşanma düşüncəsilə nikaha daxil olmur. Amma indiki qarmaqarışıq həyatımızda davam etməyən evlilikdən qurtulmağın ən rahat yolu elə boşanmaqdır.
Açıqlanan statistik rəqəmlər də boşanmanın artdığını təsdiq edir. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, 5 ilə qədər evli olub boşananların sayı 5814, 5-9 il evli olanlar arasında boşanma sayı 5805, 10-19 il evli olub boşanan cütlüklər arasında boşanma sayı 7735 olub. Maraqlıdır, 10-19 il evli olub boşanan cütlüklər arasında boşanmanın artması ailə modeli üçün nə deməkdir?
Əhməd Qəşəmoğlu: “İndi əksər insanlar ictimai qınaqdan çəkinmir və rahat şəkildə qərarlar qəbul edirlər”
Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu hesab edir ki, indi əksər insanlar ictimai qınaqdan çəkinmir və rahat şəkildə qərarlar qəbul edirlər: “Əsas problem ondan ibarətdir ki, cəmiyyətdə çox sürətli dəyişikliklər baş verir. Dəyərlərə münasibət dəyişir. Əvvəllər ailəni birgə və möhkəm saxlayan ailə daxilində mənəvi dəyərlərin üstün olması idi. İndi daha çox maddi dəyərlər ailəyə daxil olmaqdadır. Maddi məsələlər ailəyə daxil olduqda gərginlik yaranır. Eyni zamanda əvvəllər ictimai qınaq var idi. İnsanlar ictimai qınaqdan ehtiyat edirdilər. İndi ictimai qınaq yoxdur. Vaxtilə hər kəs ailə qarşısında öz borcunu bilirdi. İndi isə xaotik vəziyyət yaranıb. O cümlədən, ailələrdə uşaqlar da çox olurdu. Uşaq sayı çox olan ailədə qayğılar elə xarakterdə olurdu ki, insanlar bir-birinə daha çox bağlı olurdu. İndi ailələrdə uşaqların sayı azalıb. Bütün bunların hamısı və ailə üzvlərinin aldığı informasiyalar, informasiyaların xarakteri, ətrafda bu cür hadisələrə qarşı biganə münasibət xoşagəlməz vəziyyətə gətirib çıxarır”.
Könül İsmayılova: “2 ilin, 3-6 ayın səbəbsiz boşanmaları, təbii ki, məntiqsiz evliliyin nəticəsidir, ancaq uzunömürlü evliliyin sonlanmasının səbəbləri…”
Psixoloq Könül İsmayılova “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, boşanmanın kütləviləşməsi, adi hal alması və cüzi səbəblərdən ailələrin dağılması artıq bir siqnaldır. İnsan müsbət və ya mənfi olmasından asılı olmayaraq, eyni düşüncədən və davranışdan bezir: “Düşüncə inkişaf etdikcə, tələblər artır, quruluşlar dəyişir, həyat tərzi yenilənir. Bu gün hər bir cəmiyyətdə sərhədsiz informasiya mənbəyinə çevrilən internet var. İnsanlar buradan oxuduqları əsasında yeni məlumatlar toplayır, yeni həyat tərzi arzu edirlər. Gender məsələsi bugünkü dünya gündəminin əsas mövzularından biridir. Azərbaycanlı ailəsinin maddi dayağı kişi, mənəvi dayağı qadındır. Boşanmaq insan həyatının dəyişməsi deməkdir. Amma bu da evliliyin səbəbinə baxır. 2 ilin, 3-6 ayın səbəbsiz boşanmaları, təbii ki, məntiqsiz evliliyin nəticəsidir. Ancaq uzunömürlü evliliyin sonlanmasının səbəbləri çoxdur. Bu yaş qrupunda olan ailələrdə boşanmaya səbəb vaxtilə ailədaxili münasibətlərdə yaranmış çatlardır. Ailə dəyərlərini möhkəmləndirmək, ailələrə mənəvi, psixoloji, maddi, mənzil-məişət məsələlərində dəstək durmaq lazımdır. Çünki nə qədər boşanma halı olacaqsa, bir o qədər dövlət üçün maliyyə yükü artmış olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
