Məktəb təhsil sisteminin əsasını təşkil edən, təlim və tədris prosesinin baş verdiyi, məktəbdaxili sosial münasibətlərin qurulduğu yerdir. Məktəbdaxili münasibətlər həm tədris prosesinin məhsuldarlığına, həm də şagirdlərin akademik göstəricilərinə təsir edən mühüm amillərdəndir.
Bu əlaqələri “müəllim-şagird münasibətləri”, “şagird-şagird münasibətləri”, “şagirdməktəb-cəmiyyət münasibətləri” kimi kateqoriyalara bölmək mümkündür.
Şagirdlər vaxtlarının çox hissəsini məktəbdə müəllimləri və sinif yoldaşları ilə keçirirlər. Müəllim şagirdlər üzərində əhəmiyyətli nüfuza malik olduğundan müəllim-şagird münasibətləri digər münasibət növlərinə görə təhsilin keyfiyyətinə və şagirdlərin fərdi, mədəni inkişafına daha çox təsir edir. Danılmaz faktdır ki, son illər müəllim-şagird münasibəti fərqli tərz hal alıb. Şagirdlər müəllimə hörmət etmək əvəzinə, ona aşağı qiymət yazan müəllimin telefonunu belə sındırırlar.
Bu günlərdə Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərində yerləşən 1 nömrəli tam orta məktəbdə xoşagəlməz hadisə baş verib. Belə ki, adıçəkilən məktəbin Azərbaycan sektorunda təhsil alan bir qrup şagird müəllim tərəfindən aşağı qiymətləndirildiklərinə görə onun telefonunu sındırıblar. Bu azmış kimi, müəllim üçün "not" da buraxıblar və foto sosial şəbəkələrdə əks olunub. Bu paylaşım insanlar tərəfindən tənqid olunub.
Maraqlıdır, müəllim-şagird münasibətlərində soyuqluğun səbəbi nədir?
Elmin Nuri: "Şagird davranış qaydaları və bununla paralel olaraq müəllimin etik davranış prinsipləri yalnız tövsiyə xarakterli olmamalı və kağız üzərində qalmamalıdır"
Təhsil eksperti Elmin Nuri "Bakı-Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, son zamanlar orta ümumtəhsil sistemində bu kimi hallar yaşanır: "Son dövrlərdə sosial şəbəkələrin daha aktiv hala gəlməsi, informasiyanın ictimailəşdirilməsi funksiyasının sürətlənməsi bu hadisələrin daha tez üzə çıxmasına və daha çox insana çatmasına səbəb olur. Bu isə, təbii ki, yolverilməzdir. Bəzən bir məktəbdə müəllim tərəfindən qayda pozuntusu müşahidə edilir, digər məktəbdə isə şagird tərəfindən. Etiraf etməliyik ki, intizam pozuntuları əsasən şagirdlər tərəfindən edilir. Bu, müəyyən mənada gözlənilən haldır, çünki müəllim şagirdlə müqayisədə daha yetkin, təhsil görmüş, dünyagörüşlü və öz intizamına nəzarət edə bilən bir şəxsdir. Lakin təəssüf ki, bəzi hallarda müəllimlər tərəfindən də intizam pozuntuları baş verir. Şagirdlərə gəldikdə isə, xüsusilə çətin tərbiyə olunan uşaqlar məktəbdə və sinif daxilində pedaqoji işin təşkilinə ciddi mane olurlar. Şagird davranış qaydaları və bununla paralel olaraq müəllimin etik davranış prinsipləri yalnız tövsiyə xarakterli olmamalı və kağız üzərində qalmamalıdır. Onların tətbiq mexanizmi işləməlidir. Burada şəffaflıq və ədalət prinsipi qorunmalıdır".
Ceyhun Məmmədov: "Müəllim şagirdi ilə həmişə səmimi olmalı, ona doğma övladı kimi münasibət göstərməlidir"
Millət vəkili Ceyhun Məmmədov hesab edir ki, müəllim şagirdi ilə həmişə səmimi olmalı, ona doğma övladı kimi münasibət göstərməlidir. İndiki dövrdə məktəblərdə belə müəllimlərimiz çoxdur. Təəssüf ki, bunu bütün müəllimlər haqda demək olmaz: "Müəllimlik müqəddəs peşədir. Onlar cəmiyyət üçün normal vətəndaş yetişdirən insanlardır. İlk tərbiyə ailədən gəlir, sonra orta məktəblərdə davam etdirilir. Təhsil qurumlarının vətənpərvər insanların şəxsiyyət kimi yetişdirilməsində müstəsna rolu var. Bu yük də təbii ki, müəllimlərin üzərinə düşür. Düşünürəm ki, məktəb direktorları və müəllimlər hədəfə çatmaq üçün birlikdə çalışmalı və cəmiyyətimizə layiqli insanların yetişməsi üçün səy göstərməlidirlər".
Günel CƏLİLOVA
