Cənnətin bir parçası, bir guşəsi olan bu yerlər açıq səma altında canlı muzeydi, xəzinədi.
Perimbelin simvolu olan, kökləri nəhəng qayalara işləmiş minillik əzəmətli ceviz ağacları əfsanələrdən, miflərdən gələn qanadlı heykəlləri xatırladır.
Dördüncü İmam Zeynal Abidin Səccad Əleyhissalamın nəvələri Mir Kamal və Mir Qiyas ağanın türbəyə, ziyarət yerinə çevrilmiş qəbirləri, günün hava proqnozunu dəqiq təyin edən möcüzəli, qumlu və çınqıllı qaya, yeraltı mağaralar, kahalar, qədim kurqanlar, küp qəbirlər, saxsı su boruları, təndir kürələr, qədim istehkam, qala xarabalıqları, Moran dağlarına doğru uzanıb gedən təbiətin əzəmətli xalısı - Alp çəmənlikləri, ətri, rayihəsiylə çölləri süsləyən rəngbərəng çiçəklər və bu çiçəklərdən can dərmanı bal çəkən arılar, qeyri-adi rəngləri ilə adamı heyran qoyan kəpənəklər, səsi-avazıyla bu yerlərə layla çalan sarı bülbüllər, suyu baldan şirin Göznarı bulağı...
Dördüncü İmam Zeynal Abidin Əyeyhissəlamın nəslindən olan görkəmli din xadimi Hacı Seyid Mir Taha ağa bu cənnət məkanda dünyaya göz açmış, hələ körpəlikdən evlərində hamını namaz qılan, ulu Yaradana səcdə qılan görmüşdü.
Məşhur din xadimi Axund Molla Hüseyndən dərs alan Mir Taha ağa sonralar cənub bölgəsinin ən tanınmış, sayılıb-seçilən, mötəbər din xadimlərindən biri olmuşdur.
Ömrü boyu təqiblərə, təhdidlərə məruz qalan ağzı dualı, əli dəstəmazlı bu müqəddəs din adamı öz tutduğu yoldan dönməmiş, müqəddəs kitabımız olan Qurani-Kərimin, islami dəyərlərin ən yorulmaz təbliğatçısı olmuşdur.
Bir neçə il bundan əvvəl Hacı Seyid Mir Taha ağanın uşaqlıq dostu Kərbəlayi Mirdəhəz Xurşudovla olan söhbətim zamanı o, çox mətləblərə toxunmuş, bildirmişdi ki, perimbellilər ruhən həmişə azadlığı sevmiş, sovet hakimiyyətinə tabe olmaq istəməmişlər. 1953-cü ildə Mir Cəfər Bağırovun təşəbbüsüylə Perimbel ikinci dəfə dagıdılmış, əhali öz evindən, eşiyindən pərən-pərən düşmüşdür. Qüdrətli, qeyrətli, halal din xadimi, el ağsaqqalı olan Mir Taha ağa ailəsiylə əvvəl Salyan rayonuna köçürulmüş, sonralar Biləsuvar rayonunun Bəydili kəndində məskunlaşmışdır.
İllər əvvəl tanış olduğum, doğmalaşdığım bu ailədə qeyri-adi əxlaq, etika, mədəniyyət, böyük-kiçik yeri, yazılmamış nümunəvi bir ailə kodeksi - “Hacı Seyid Mir Taha ağa kodeksi” gördüm.
Ağanı görərkən dağdan ağır yüz ilin nurani kişisini gördüm elə bil. Sükutunda, pauzasında, nurlu baxışlarında, əlinin yüngül təmasında, dodaqaltı sirli pıçıltısında, gözlərinin dərinliyindən axıb gələn təbəssüm dolu işıqda bir ilahi güc vardı. Bu enerji, bu sirli aura, halə uzaqlardan, çox uzaqlardan gəlirdi. Hacı Seyid Mir Taha ağa əsl Əhl-beyt övladı idi. Ömrünün 60 ilini islam yolunda, Allah yolunda fəda etmiş, sidq ürəklə ulu Tanrıya bağlanmışdı.
“Klassik şairlərin şeirləri ilə dini mövzuda yazılmış bədii nümunələrlə sinəsi dolu idi. İlk dəfə Quranın tədrisini – “Əlifba”nı atamla bərabər mənə öyrədən Mir Taha əmim olub. Mir Taha ağa dərin zəkaya, biliyə malik olmaqla yanaşı, məntiqi-fəlsəfi düşüncəsi ilə hər kəsi heyran qoyan alim idi. Onun nitqində, danışığında, müxtəlif mövzulu söhbətlərində daim islam əxlaqının fəlsəfəsi ön planda olub.
Həzrət Əlinin bir kəlamı var: ”Hər kəs özünü tanısa, Allahını da tanıyar”. Mir Taha ağa doğulduğu gündən özünü dərk edən, Tanıyan, böyük Allahımıza sığınan, Onu sevgiylə, məhəbbətlə vəsf eləyən ustadlarımızdan olub. İllər keçsə də belə müqəddəs insanlar unudulmur, yaddan çıxmır”.
Mirqadir Mirzəxan oğlunun ağa haqqında dediyi bu sözlərdə böyük həqiqət var.
Mirrəqib Mir Taha oğlu:
-Yadıma gəlir, uşaq idim. Bizim evdə nə qədər kitab var idi: elmi, bədii, tarixi əsərlər. Müxtəlif illərdə çap olunmuş nəfis Quran kitablarını öpüb gözümüz üstündə saxlayardıq. Bizim bir müəllimimiz vardı - İkram müəllim. Rus dili müəllimiydi. İndi haqq dünyasındadı, Allah rəhmət eləsin. Onu DTK-ya çağırırlar. Orda qulağı çalır ki, gəlib Mir Taha ağanın evini yoxlayacaqlar. Arxa yol var, ordan gizlicə gəlib anama xəbər verir ki, bəs kitabları evdən çıxarın, gəlib yoxlaya bilərlər. Kitabları yığıb qonşunun evində gizlətdik. DTK-dan gəldilər, kitabların yerini soruşdular. Dedik ki, keçin axtarın. Belə “qətiyyətli dəvət”dən sonra evə girmədilər, çıxıb getdilər. Bütün çətinliklərə baxmayaraq yolumuzdan dönmədik. Ağanın dediyi yol ilə getdik. Quranı öyrəndik, oruc tutduq, namaz qıldıq, həm dünyəvi, həm də dini təhsil aldıq.
Mir Taha ağanın neçə il bundan əvvəl qarabağlı vəkil, müharibə veteranı Yavər Cəfər oğlu Hüseynə dediyi bu sözlər heyrət doğurur:
“Nəbadə ruhdan düşəsən. Biz Şuşaya da, işğal olunmuş digər torpaqlarımıza da dönəcəyik. Oranı döyüşlə azad edəcəyik”.
Təəssüf, min təəssüf, Hacı Seyid Mir Taha ağa arzuladığı o günü görmədi. Amma torpaqlarımızı işğaldan azad edən igid oğullarımız, qazilərimiz ağanın məzarını ziyarət etdilər, onun narahat ruhunu şad etdilər, ”rahat yat, ağa, Qarabağımız, Şuşamız azaddır” - dedilər.
Söylənilənlərə görə, klassik ədəbiyyata dərindən bələd olan Mir Taha ağa Cənubi Azərbaycan şairi Didəni çox sevər və onun şeirləriylə məclisə xitam verərmiş. Onun aşağıdakı beytini isə məharətlə söyləyərmiş:
Ey könül, hacətini etmə tələb hər kişidən, Dilənmək istəsən, barı, dilən ər kişidən. Dərdi izhar eləsən, siri-sifət şəxsə elə, Nə çıxar tülküsifət, quyruğu çəmbər kişidən? İki dünyada Əlidir, iki dünyada Əli, Dönməsin aqil olan bir belə rəhbər kişidən.
Hacı Seyid Mir Taha ağanın hələ saglığında cənnəti qazandığını, o dunyada yerinin behişt olduğunu deyən şair Seyidağa Seyid Sadiq ağanın adının Quran surəsindən götürüldüyünü, mənasının on dörd gecəlik Ay olduğunu bildirir.
Bu Ay bəmbəyaz buludlar arxasına çəkilsə də, nuru, ziyası hər zaman könüllərdə, ürəklərdədi.
İyulun iyirmi doqquzu unudulmaz Hacı Seyid Mir Taha ağanın anım günüdür.
Gülab ətirli məzarın nurla dolsun, ağa!
Zülfüqar ŞAHSEVƏNLİ
