Ölkədə tədqiqat potensialı yüksək olan iki universitetin bazasında 2 tədqiqat universiteti yaradılacaq. Məlum olduğu kimi, bu, Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə təsdiq edilən “2022─2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nın Tədbirlər Planı”nda əksini tapıb.
Qeyd edilir ki, 2023-2025-ci illərdə ali məktəblərin yeni elmi tədqiqat ənənəsinin artması, dövrün sonuna qabaqcıl elmi-tədqiqat nəşrlərində aktiv iştirak edən 2 elmi-tədqiqat universitetinin fəaliyyət göstərməsi təmin ediləcək. Tədqiqat universitetlərinin yaradılmasına dair təkliflərin hazırlanması üçün Təhsil Nazirliyinə göstəriş verilib.
Ölkəmizdə tədqiqat potensialı yüksək olan universitetlər hansılardır? Universitetlərin bu şəkildə elmi tədqiqata cəlb edilməsi nece nəticə verəcək? Ola bilərmi ki, AMEA-nın aidiyyəti institutları da bu universitetlərə birləşdirilsin?
“...Ehtimal olunur ki, AMEA-nın elmi-təqdiqat institutlarının statusu dəyişə bilər”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, elmi-tədqiqat tutumlu xüsusi universitetin yaradılması müsbət haldır. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, bu universitetlərin yaradılması prosesinə, onun mexanizmlərinin hazırlanması işinə yalnız Təhsil Nazirliyi deyil, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası da (AMEA) cəlb olunmalıdır ki, biz işin effektivliyini görə bilək: “Bütövlükdə, tədqiqat universitetlərinin yaradılması məsələsinin gerçəkləşdirilməsi çox yaxşı haldır. Əlbəttə, tədqiqatla məşğul olan universitetlərin mövcudluğu müsbət nəticələr verəcək. Ən azından gənclərin, ali məktəbi bitirən şəxslərin elmi-tədqiqat işlərinə cəlb edilməsi baxımından bu çox əhəmiyyətlidir. Amma bu universitetlərin yaradılması işinin yalnız Təhsil Nazirliyinə həvalə edilməsi müsbət nəticə verməz, onunla yanaşı AMEA da bu prosesə cəlb olunmalıdır. Bu işdə elm müəssisəsinin səriştəli əməkdaşlarının rolu olmalıdır. Təhsil Nazirliyi bu işi təkbaşına həyata keçirə bilməz, çünki nazirliyin işçilərinin əksəriyyətinin elmi dərəcəsi yoxdur, onlar elmi tədqiqatla məşğul olmayıblar. Yəni elmi tədqiqat işini yaxşı bilmirlər”.
M.Zülfüqarlının bildirdiyinə görə, Azərbaycanda bu universitetlərin yaradılması elmin inkişafına kömək edə bilər. Elmi tədiqiqat tutumlu universitetlərə gəlincə, M.Zülfüqarlı dedi ki, bunlar ADA, Xəzər və Dövlət İqtisad Universiteti, Bakı Dövlət Universiteti ola bilər. Bu ali məktəblərin başqa ali məktəblərdən maddi-texniki baza, tədrisin səviyyəsi, müəllimlərin əməkhaqqı məsələsi ilə fərqlənir. “Gələcəkdə necə olacaq, onu demək çətindir. Strategiyada bu məsələnin əks olunması onu göstərir ki, elmin gələcək taleyi, elmin inkişafının ləngiməsi əlaqədar dövlət qurumlarını narahat edir. Bu səbəbdən də belə təşəbbüslə çıxış edirlər. Tədqiqat universitetləri yarandıqdan sonra ehtimal olunur ki, AMEA-nın elmi-təqdiqat institutlarının statusu da dəyişə, ləğv edilərək tədqiqat universitetlərinə birləşdirilə bilər. Bu ehtimallar var. Bu da gələcəyin işidir. Amma müsbət təşəbbüsdür. Hesab edirəm ki, bu universitetlərin yaradılması gənclərin elmə cəlb edilməsində əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Sadəcə, işi düzgün qurmaq lazımdır ki, hədəflərimizə nail ola bilək”.
İradə SARIYEVA
