Ölkəmizdə karantin rejiminin yumşaldılması nəticəsində bir sıra istiqamətlərdə açılımlar baş verdi. Avqustun 5-dən etibarən ölkəmizdə çimərlik mövsümünün açılmasına icazə verilməsi insanların kütləvi şəkildə çimərliklərə üz tutmasına səbəb oldu. İnsanların çimərliklərə kütləvi axını deyərdik ki, müxtəlif çimərliklərdə ciddi sıxlıq yaranmasına gətirib çıxardı.
Çimərlik mövsümünün başa çatmasına az qalmasına baxmayaraq, insanların çimərliklərə kütləvi axın etməsi halları müşahidə edilir. Xüsusən də şənbə-bazar günləri daha çox insan ailəvi şəkildə çimərliklərə üz tutur. Təəssüflə qeyd edək ki, müşahidə etdiklərimizə görə çimərliklərdə vətəndaşların böyük bir qismi qətiyyən sosial məsafə gözləmir, bir-birinə yaxın şəkildə uzanır, çimir, dayanırlar, bir-birini tanımadıqları halda, birgə çay içənlər, söhbət edənlər, bir-birinə yemək təklif edənlər, hətta nərd, domino oynayanlar, itlərini, pişiklərini camaatla birgə dənizdə çimizdirənlər da kifayət qədərdir. Bu hal Şıx çimərliyində daha çox müşahidə edilir.
“Çimərlik mövsümünün sonu yaxınlaşdığından...”
Bildiyimiz kimi, Azərbaycan dövləti olduqca mütəşəkkil, faydalı, səmərəli antipandemiya tədbirləri görür, aidiyyəti dövlət qurumları bu istiqamətdə üzərlərinə düşən işləri yetərincə görürlər.
Qeyd edək ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və digər qurumlar birgə rəsmi açıqlama yayaraq, çimərliklərə ciddi nəzarəti artırdıqlarını bildiriblər.
Açıqlamada qeyd edilir ki, paytaxtda çimərlik mövsümünün sonunun yaxınlaşmasına baxmayaraq, vətəndaşların çimərliklərə istirahətə gəlişi davam edir. “Bununla əlaqədar olaraq sosial məsafə saxlanması, dezinfeksiyaedici vasitələrdən istifadə edilməsi, təmizliyə riayət olunması ilə bağlı Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin struktur qurumları tərəfindən karantin qaydaları nəzərə alınaraq, tədbirlər görülür, vətəndaşlara səsgücləndirənlər vasitəsilə bu barədə mütəmadi xəbərdarlıqlar edilir. Artıq bir aydır çimərliklər fəaliyyət göstərir və sakinlərimiz yaradılan şəraitdən razılıqlarını bildirirlər. Həmçinin, ərazilərin dezinfeksiyası və tullantıların daşınması məsələləri ciddi nəzarətdə saxlanıb, kommunal xidmətlərin işçiləri xüsusi rejimdə çalışaraq tullantıların vaxtında daşınmasını təmin edirlər. Hər bir çimərlikdə tullantıların və tibbi maskaların atılması üçün ayrı-ayrı konteynerlər qoyulub, dezinfeksiyaedici məhlullar olan guşələr yaradılıb. Çimərlik mövsümünün sonu yaxınlaşdığından, şənbə və bazar günlərində bura insan axınının çox olması nəzərə alınaraq, xüsusi növbəçilik yaradılıb, gündəlik reydlər keçirilir, çimərliklərin fəaliyyətinə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və digər aidiyyəti qurumların nəzarəti artırılıb”.
“Görülən bütün işlərin əsas məqsədi vətəndaşlarımızı xəstəliyə yoluxmadan qorumaqdır”
Açıqlamada, həmçinin, bildirilir ki, çimərliklərə gələnlərin sayının tənzimlənməsi məqsədilə cimerlik.az portalı fəaliyyət göstərir, burada hər çimərliyin tutumu ilə əlaqədar rəqəmlər əks olunur. Məlumatda vurğulanır ki, istirahətə gələn vətəndaşların sayını “Asan könüllüləri” qeydə alır və bura girişi tənzimləyirlər. “Görülən bütün işlərin əsas məqsədi vətəndaşlarımızı xəstəliyə yoluxmadan qorumaqdır. Buna görə də icra qurumları nümayəndələri tərəfindən bütün lazımi tədbirlər həyata keçirilir”. Açıqlamada deyilir.
“Unudulan” çimərliklər də var?
Dövlət səviyyəsində həyata keçirilən virusla mübarizə tədbirləri və əlaqədar qurumların çimərliklərdə bu şəkildə tədbirlər həyata keçirməsi müsbət haldır. Lakin müşahidəmizə görə, bu tədbirlər heç də bütün çimərlikləri əhatə etmir, hələ də gözdən-könüldən uzaq qalan çimərliklər var. Şıx çimərliyinin “Qağayı” çimərliyində təəssüf ki, qeyd edilənlərin heç birini müşahidə edə bilmədik. Burada nə dezinfeksiyaedici məhlulların olduğu xüsusi qablar var, nə də, deyildiyi kimi, səsgücləndirənlər vasitəsilə istirahət edənləri mövcud qaydalara əməl etməyə çağırışlar edildiyinin şahidi olmuşuq. Sosial məsafənin pozulması isə bu çimərlikdə adi hala çevrilib. Doğrudur, gün ərzində polislər çimərliyə baş çəkir, hətta camaatla da maarifləndirici söhbətlər edirlər, amma digər qurumların əməkdaşları həmin ərazidə görünmürlər. Həmin çimərliyə bitişik Fövqaladə Hallar Nazirliyinin müvafiq xilasetmə binası yerləşir, xilasediciləri də tez-tez gözə dəyir. Amma çimərlikdə maarifçilik istiqamətində hər hansı bir ciddi tədbirin görüldüyünün şahidi ola bilmirik. Az da olsa, natəmizliyə də rast gəlinir. Bu çimərliyə gələnlərin əksəriyyəti də nə cimerlik.az portalından icazə alır, nə də ərazidə könüllülər var.
Amma deyək ki, populyar çimərliklərdə BŞİH-nin qeyd etdiyi kimi, bu tədbirlər geniş şəkildə görülür, amma ucqar çimərliklərdə bunlar müşahidə edilmir.
Bu fikirləri qeyd etməklə heç də əlaqədar qurumların gördüyü işlərə kölgə salmaq niyyətimiz yoxdur, sadəcə, diqqətdən kənarda qalan bir istiqamətə bu qurumların diqqətini yönəltmək istəyirik.
“Burada əlaqədar qurumların çimərliklərə nəzarəti çox güclüdür”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızının sözlərinə görə, çimərlik mövsümü açıldıqdan sonra həqiqətən də əlaqədar qurumlar tərəfindən çimərliklərə diqqət artırılıb. Bir çox çimərlikdə karantin qaydalarına ciddi əməl edilməsi üçün nəzarətin tam gücləndirildiyini deyən sosioloqun sözlərinə görə, bu gün populyar çimərliklərin hamısında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin strukturları, eləcə də digər əlaqədar qurumlar ciddi şəkildə işləyirlər. “Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi antivirus tədbirləri çox yüksək səviyyədədir. Çimərliklərə gəlincə, elə götürək Bilgəh, Novxanı çimərliklərini. Burada əlaqədar qurumların çimərliklərə nəzarəti çox güclüdür. Çimərliklərdə xüsusi kabinalar quraşdırlıb və ora dezinfeksiya məhlulları qoyulub, hətta istirahətə gələnlərin nəinki özlərinin, hətta avtomobillərinin arasında belə sosial məsafə qorunur. “ASAN könüllüləri” insanlara çox yüksək səviyyədə nəzarət edir, onlarla maarifləndirici söhbətlər aparırlar. O ki, qaldı sizin qeyd etdiyiniz məsələyə, bilirsiniz, burada əsas problem yenə də daha çox vətəndaşların məsuliyyətsizliyi ilə bağldır. İnsanlar gərək özlərinə məsuliyyətli yanaşsınlar. Hesab etmirəm ki, Şıx çimərliyinə nəzarət yoxdur, lakin ola bilər ki, sahibkarlar işlərini düzgün qura bilməyiblər. Çox təəssüf ki, bəzi sahibkarlar öz məsuliyyətsizlikləri ilə dövlətin aylardır həyata keçirdiyi düzgün mübarizə kursuna dəstək vermək əvəzinə, ona xələl gətirən addımlar atırlar.
Hesab edirəm ki, bu cür çimərliklərdə olan problemlər əlaqədar qurumlar tərəfindən nəzarətə götürülməli və bu istiqamətdə nəzarət daha da sərtləşdirilməlidir. Çox zaman çimərlikləri işlədən sahibkarlar işlərinə səhlənkar yanaşırlar. Bütün bunlar araşdırılmalıdır. Yenə də deyirəm, insanlar məsuliyyətli olmalı, bir-birilə sosial məsafə saxlamalıdır. Vətəndaş yediyi yeməyin qırıntılarını, içdiyi suyun butulkasını heç bir məsuliyyət daşımadan yerindəcə buraxıb gedirsə, bu, vətəndaş məsuliyyətsizliyi ilə bağlı məsələdir. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və digər aidiyyəti qurumlar pandemiya şəraitində vətəndaşların çimərliklərdə istirahət edərkən hansı qaydalara əməl etməli olması ilə bağlı təlimat hazırlayıblar. Hər bir çimərlikdə istirahət edən vətəndaşlar, ərazini işlədən, oradan gəlir götürən sahibkarlar bu təlimatlara uyğun davranmalıdırlar. “ASAN könüllüləri”nə gəlincə, onlar demək olar ki, bütün populyar çimərliklərdə fəaliyyət göstərirlər. “ASAN könüllüləri”nin, əlaqədar qurumların təmsilçilərinin çimərliklərdə olub-olmamasından asılı olmayaraq, vətəndaşlar öz üzərlərinə düşən vəzifəni yerinə yetirməlidirlər. Vətəndaş var ki, tibbi maskanı ağzından çıxarıb hara gəldi atır. Belə olmaz”.
“Çimərliklərin hamısında zibil konteynerləri qoyulub, lakin...”
O, həmçinin, qeyd etdi ki, aidiyyəti QHT-lər də dövlət qurumlarına dəstək məqsədilə maarifləndirici tədbirləri gücləndirməli, çiməliklərdə olmalı, əhali ilə maarifləndirici söhbətlər aparmalıdırlar.
A.Kamranqızının sözlərinə görə, artıq çimərlik mövsümü sona yetmək üzrədir və buna baxmayaraq, bütün hallarda, vətəndaş məsuliyyəti artırılmalıdır. “Çimərliklərdə istirahət edən vətəndaşlar və bu məkanları işlədən sahibkarlar elə davranmalıdırlar ki, aidiyyəti dövlət qurumlarının həyata keçirdikləri tədbirlər daha effektiv nəticə versin. Çimərliklərin hamısında zibil konteynerləri qoyulub, lakin insanların bəziləri yenə də zibili yerə atır, yenə də bəzi sahibkarlar məsuliyyətsiz davranır, karantin qaydalarını gözləmirlər”.
Ekspertin fikirlərindən belə qənaətə gəldik ki, əlaqədar qurumlar bu istiqamətdə ciddi işlər görürlər, lakin bəzi vətəndaşların məsuliyyətsizliyi nəticəsində sosial məsafə pozulur, karantin qaydalarının müəyyən tələblərinə əməl edilmir, buna görə də vətəndaş məsuliyyəti artırılmalıdır.
İradə SARIYEVA
