Ermənistanda mövcud hakimiyyətin yaratdığı daxili qarşıdurmanın sonunun necə olacağı indi xüsusi müzakirə predmetidir. Belə hesab olunur ki, Ermənistan daxilində yaşanan qarşıdurma, xarici siyasətdə yol verilən qüsurlar tezəliklə baş nazir Nikol Paşinyanın hakimiyyətinə son qoyacaq. Bunu xüsusi olaraq vurğulayan erməni ekspert Stepan Danielyan qeyd edir: “Nikol istəsə də, istəməsə də istefa verməlidir və verəcək. Gec-tez dərin destruktiv proseslər başlayacaq”.
O bildirib ki, Paşinyan destruktiv şəxsdir və cəmiyyəti konsolidasiya etmək üçün öz şansından istifadə etmədi: “O məhkumdur. Bu o demək deyil ki, Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi olmalıdır. Hakimiyyət baş nazirə yox, parlamentə məxsusdur və yeni hökumət yaratmaq hakimiyyət dəyişikliyi demək deyil. Bu, parlament idarə üsuluna malik olan ölkələr üçün normal bir şeydir”. Danielyan Paşinyanın beynəlxalq platformalarda da anlaşılmaz olduğunu vurğulayıb: “Paşinyan beynəlxalq tərəfdaşlar üçün nizamsız, birincisi ikincisindən fərqlənməyən şəxsin hörmətini qazanıb, o cümlədən öz qərarlarında elementar və uyğunsuzdur. Bizə konstruktiv davranışa sahib olan, cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri ilə dialoqa girən, etibarlı, proqnozlaşdırıla bilən, öz sözlərində və fəaliyyətlərində təmkinli olacaq şəxs lazımdır”.
Nüfuzlu beynəlxalq mətbu orqanların da yazdıqlarından belə bəlli olur ki, Paşinyanın artıq hakimiyyətdə qalmaq şansı yoxdur. Məsələn, “Politnaviqator” informasiya agentliyi yazır ki, Paşinyanın sərsəmliyi ölkədə yeni etiraz dalğasına səbəb olacaq. Məqalədə qeyd olunur ki, sentyabrın sonlarında iki güc strukturunun rəhbərinin – Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin (MTX) rəisi Artur Vanetsyanın və Ermənistan polisinin rəisi Valeri Osipyanın istefaya göndərilməsi Paşinyanın qəribə qərarlarından biridir: “Çünki cəmi bir neçə ay əvvəl elə Paşinyan özü onlara general rütbəsi vermişdi. İstefadan sonra MTX-nin rəisi Paşinyanın ona təklif etdiyi Futbol Federasiyasının rəhbəri vəzifəsindən imtina edərək, baş naziri ağılsız qərar verməkdə təqsirləndirib. Paşinyan da, öz növbəsində, ABŞ-a səfəri zamanı çıxışında keçmiş rəisin ona qarşı çıxmasını “poqonları zibil yeşiyinə atmaq” kimi qiymətləndirib”.
Agentlik yazır ki, Paşinyanın ətrafından sızan məlumata görə, MTX-nin rəisi vəzifəsinə hazırkı ədliyyə naziri, 27 yaşlı Rustam Badasyanın təyin olunacağı gözlənilir: “Gənc olmağı bir tərəfə qalsın, Badasyan ümumiyyətlə, hərbi sahədən uzaq insandır, güc strukturlarında bir gün də çalışmayıb. Gələcək rəisin “Soros” Fondunun Ermənistan nümayəndəliyinin rəhbəri Larisa Minasyanın namizədi olduğu da ekspertlərin gözündən qaçmayıb. Ermənistan baş nazirinin qəribə qərarlarından biri kimi öz meydan silahdaşı Armen Qriqoryanı Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri təyin etməsini qeyd etmək olar. Qriqoryanın Ermənistanla Qarabağ arasında yol çəkmək barədə sərsəm bəyanatı bu qərarın, yumşaq desək, qəribəliyinə sübutdur. Küçədən yığılmış meydan hökumətində belə hallar əvvəlcədən gözlənilən idi və inqilabdan ötən təxminən bir ilin sonunda Paşinyan komandası martın axırlarında əriməyə başlayan qar yığınını xatırladır.
Hələ bu yaxınlaradək Paşinyana ümidlər bəsləyən politoloqlar və müşahidəçilər indi onun Ermənistanın ən xırda problemlərini belə həll etməyə qadir olmadığını bildirirlər. Onun Amerikaya bu yaxınlarda baş tutmuş və ölkəyə heç bir fayda gətirməyən səfəri də Ermənistanda tənqid olunub və bildirilib ki, baş nazirin BMT tribunasına çıxıb saqqalını yelləməsinə 300 min dollar xərclənib”.
Rusiyanın “Nezavisimaya qazeta” mətbu orqanı da yazır ki, 2018-ci ilin aprelində Ermənistanda “məxməri inqilab” adlanan siyasi fırıldaq nəticəsində hakimiyyət Nikol Paşinyana keçib. Lakin bu hadisədən ilyarım keçsə də, Ermənistan demokratik ölkəyə çevrilməyib. Qəzet yazır ki, Ermənistan konstitusiya və qanunlarla deyil, qeyri-hökumət təşkilatlarının nizamnamələri ilə idarə olunur: “Keçmiş prezident Sarkisyan 2010-2017-ci illərdə bilərəkdən ölkədə Qərb fondları, qeyri-hökumət təşkilatları və təriqətləri üçün “yaşıl işıq” yandırıb. Məqsəd isə dövlətçiliyin zəiflədilməsi olub. Ermənistanda Corc Sorosun Açıq Cəmiyyət Fondu, “Yehovo şahidləri” təriqəti və digər belə təşkilatlar fəaliyyət göstərir. Ümumilikdə, ölkədə 3,5 mindən çox qeyri-hökumət təşkilatı var ki, onların da əksəriyyəti Qərb ölkələri tərəfindən maliyyələşdirilir. Ermənistanın hazırkı hökumətində Qərb qeyri-hökumət təşkilatlarının əməkdaşları işləyir. Məsələn, baş nazirin müavini, bir çox nazirlər, o cümlədən LQBT birliyinin lobbiçisi, mədəniyyət və idman naziri Araik Arutyunyan, təhlükəsizlik şurasının katibi, parlamentin sədri və müavini xarici ölkələrin xüsusi xidmət idarələrinin agentləridir. Rusiya ilə münasibətlərdə isə Paşinyan hökumətinin davranışı qeyri-müəyyəndir”.
Məqalədə qeyd olunur ki, Ermənistan hökuməti hakimiyyət strukturlarına Rusiyadakı erməni diasporunun nümayəndələrini inteqrasiya etmək niyyətində deyil. Diaspor üzrə komissar vəzifəsinə ABŞ vətəndaşı Zare Sinanyanın təyin edilməsini qəzet Rusiyadakı erməni diasporuna sillə kimi qəbul edir. Bildirilir ki, erməni xalqını parçalamağa çalışan Paşinyan rejimi ölkədə qarşılıqlı nifrət ab-havası yaradıb, demokratik cəmiyyət qurmaq adı altında insanların hissləri ilə oynayır: “Yeni hakimiyyətin elan etdiyi sevgi və barışıq inqilabı bir çox ictimai və siyasi xadimlərlə haqq-hesab çürüdür, məhkəmə sistemi güclü təzyiqlərə məruz qalır, saxtalaşdırılmış cinayət işləri Ermənistanı avtoritar dövlətə çevirir. Paşinyan daxili və xarici siyasətdə özünün qeyri-müəyyən hərəkətləri ilə Ermənistan milli təhlükəsizliyi üçün təhdidlər yaradır. O, Sorosla bağlı iki fonda hökumət fondundan böyük məbləğdə vəsait ayırır, ekoloji təhlükə yaradan “Amulsar” qızıl yatağının yenidən işlənməsi barədə qərar verir, öz rejiminə yararsız insanları siyasi meydandan açıq-aşkar uzaqlaşdırmağa çalışır. Son zamanlar Paşinyan “Sasna tserer” terror təşkilatı ilə əlaqələr qurmağa başlayıb. Bu da çox təhlükəilidir“.
Xatırladaq ki, bu günlərdə Ermənistanda olan İtalyan Katolik Həftəlik Qəzetləri Federasiyasının (FISC) jurnalistlərdən biri Çiara Biagioni də Ermənistanda vəziyyətin böyük qarşıdurmaya getdiyinə dair xəbərdarlıqla çıxış edib. Jurnalist tənhalığa düçar olmuş yaşlılarla bağlı acınacaqlı vəziyyətin hökm sürdüyünü, hazırda Ermənistanda gənclərin iqtisadi böhranla əlaqədar olaraq ölkəni tərk etdyini qeyd edir. İtaliyalı jurnalist Ermənistanın qərb sərhədlərinə başqa ölkənin əsgərlərinin nəzarət etdiyini və onların sərhəddən giriş və çıxışı qadağan etdiyini, eyni vəziyyətin şərq sərhədlərində də mövcud olduğunu vurğulayır. O, Ermənistanın Azərbaycanla müharibə şəraitində olmasının ölkəni mütəmadi şəkildə gərginlikdə saxladığını, istər qərb, istərsə də şərq sərhədlərinin bağlı olmasının malların tranzitinə, ticarətin inkişafına mane olduğunu, bu vəziyyətin də ölkəni ciddi iqtisadi böhrana gətirib çıxardığını diqqətə çatdırır. Analitiklərin fikrinə istinad edən jurnalist Azərbaycanla yekun bir razılığın əldə edilməyəcəyi və Türkiyə ilə münasibətlərin yaxşılaşmayacağına qədər vəziyyətin dəyişməyəcəyini bildirib. Elə bunlar da Paşiynan iqtidarı üçün böyük zərbə sayılır.
Nahid SALAYEV
