Komandası tam şəkildə dağılmaq üzrə olan Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanı qarşıdakı dövrdə daha böyük problemlər gözləyir. Çünki Paşinyana artıq bir neçə istiqamətdən təzyiqlər edilir. Əvvəla, cəmiyyətdə artıq onun fəaliyyətindən böyük narazılıq var. Əhali vədlərinin heç birini yerinə yetirə bilməyən Paşinyandan ciddi şəkildə narazıdır və bu fonda onun istefasını istəyənlərin sayı artır.
İkinci bir tərəfdən, yaranmış vəziyyətdən istifadə etməyə çalışan “Qarabağ klanı” da xeyli aktivləşib. Onlar da Paşinyanı daha çox sıxışdırmağa başlayıb. Paşinyan üçün üçüncü böyük təhlükə isə onun komandasından ayrılan və ayrılmağa hazırlaşanlardır. Onlar da Paşinyana qarşı vahid mərkəzdə birləşməyə hazırlaşır. Həm onlara, həm də “Qarabağ klanı”na Rusiyadan edilən yardımlar isə Paşinyanın durumunu daha da ağırlaşdırır. Məhz belə vəziyyətdə Paşinyan hökumətindəki istefalar daxili siyasi gərginliyin daha da artmasına rəvac verir. Politoloq Armen Badalyan isə bildirir ki, istefaya gönərilən Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin sabiq başçısı Artur Vanetsyan Paşinyana qarşı yeni siyasi hərəkat yaradacaq. Politoloq vurğulayıb ki, Vanetsyan xalq arasında nüfuzu getdikcə azalan Paşinyan hökumətinə yaxşı alternativ ola bilər. Onun sözlərinə görə, Paşinyana qarşı yeni siyasi güc mərkəzi məhz Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin əməkdaşları hesabına formalaşa bilər. Badalyan hesab edir ki, Vanetsyanın qarşısında dura biləcək heç bir siyasi güc olmayacaq.
Badalyan əlavə edib ki, MTX-nin sabiq sədri reytinqinə görə Paşinyandan geri qalmır, onun kifayət qədər imkanları və xarici dəstəyi var. Politoloqun sözlərinə görə, Rusiyanın timsalında Vanetsyanın ciddi dəstəyi var: “MTX sədrinin öz istefası ilə bağlı açıqlamasında “biri sanki mənə “dayan” deyir!” sözləri də maraqlı məqamlardan xəbər verir. Ermənistan baş nazirinin MTX sədrindən sonra ölkənin polis rəisi Valeri Osipyanı da istefaya göndərməsi iqtidar daxilində ciddi ziddiyyətlərin daha bir göstəricisidir”. Bu durumda Rusiyanın “Nezavisimaya gazeta” mətbu orqanı yazır ki, Paşinyan üçün daha bir şok effekti “qaynar payız” olacaq: “Artıq Ermənistanda yerli politoloqların bəyan etdikləri “qaynar payız” sürət götürür. Hadisələr uşaq kaleydoskopundakı naxışlar kimi bir-birini əvəz edir. Və yeni hökumətin ictimaiyyətə arabir yaxşı xəbərlər atdığına baxmayaraq, çoxlarında bu hiss keçmir ki, bütün bunlar azdır. Xüsusən də Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin başçısı Artur Vanetsyanın və polis rəisi Valeri Osipyanın gözlənilməz istefaları fonunda. Doğrudan da görməmək olmaz ki, nazirlər kabineti üzvlərinin çoxunu gənclər, təcrübəsiz adamlar təşkil etsə də və tez-tez sadəcə öz vəzifələrinin öhdəsindən gələ bilməsələr də, Nikol Paşinyan hökuməti səy göstərir. Baş nazir bu günlərdə jurnalistlərin diqqətini, onun fikrincə, hökumətin aktivinə yazıla biləsi yüz addıma yönəltdiyi böyük mətbuat konfransı keçirib. Amma reallıqda vəziyyət tam fərqlidir və Paşinyan daha çox keçmiş hakimiyyətə qarşı amansız təqibləri ilə daha çox diqqət cəlb edib. İstintaq qurumları Ermənistanın keçmiş prezidenti və baş naziri Serj Sarksyanın, keçmiş baş nazir Ovuk Abramyanın, keçmiş nazirlərin, idarə rəislərinin, qubernatorların qohumlarına çatıb. Dövlət Gəlirlər Komitəsinin keçmiş sədri və keçmiş maliyyə naziri Qaqik Xaçatryan həbs olunub, Serj Sarksyanın doğma qardaşı isə axtarışa verilib. Respublikanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan və general Manvel Qriqoryan müttəhimlər kürsüsündədir. Bununla yanaşı, ölkə vətəndaşlarının böyük çoxluğu bu adamların hamısına tezliklə cəza kəsilsin deyə məhkəmə islahatlarını sürətləndirməyi tələb etməklə keçmiş korrupsiyaçılarla mübarizənin tempindən narazıdır. Ermənistanda islahatların tempindən narazılıq artır – elan edilmiş iqtisadi inqilab yerində sayır. Ölkə iqtisadiyyata önəmli yatırımı, iş yerlərinin kəskin artacağını və adamların yaşayışının keyfiyyətcə yaxşılaşacağını hələ də səbrsizliklə gözləyir. Hökumət öz növbəsində bildirir ki, yatırımlar artıq var və yaxın gələcəkdə bunu görməmək olmaz. Hər necə olur-olsun, iqtisadiyyatda önəmli uğurlar əvvəlkitək müşahidə olunmur.
Hakimiyyətin bal çəlləyində zəhər payı ciddiləşir. Artıq indi hakimiyyətin - həm də Paşinyan öz reytinqini tutmağa nail olunca – ən qısa müddətə həll etməli olacağı ictimai qarşıdurma qeydə alınır. Bəli, reytinqi laxlayıb, amma dağılmayıb. Söhbət, hər şeydən qabaq, açılışına hökumətin etiraz etmədiyi, amma ictimaiyyətin ciddi təşviş keçirdiyi “Amulsar” qızıl yatağından gedir. Lakin burada da müxtəlif rəylər var – mədənin açılışının mühümlüyündən (bəs iş yerləri, dövlət büdcəsinə on milyonlarla dollar mədaxili və başqaları necə olsun) mineral bulaqları ilə kurort Cermukun və Göyçə gölünün bütün ekosistemi üçün ölümcül təhlükəyə qədər. Cermukluların özləri mədənə bütün girişləri bağlayıb, İrəvanda etiraz aksiyaları isə kəsilmir. “Amulsar”a görə yekun qərar hansı olacaq, o qədər də aydın deyil, amma ekoloji hərəkat Paşinyanın reytinqini ciddi laxlada bilər.
Analitiklərin çoxunun fikrincə, “1 mart işi”, daha doğrusu, ölkənin 2008-ci il martın başlanğıcında konstitusiya quruluşunu devirməkdə ittiham edilən ikinci prezidenti Robert Köçəryanın və başqalarının – generallar Yuri Xaçaturov və Seyran Ohanyanın, habelə baş nazirin keçmiş müavini Armen Gevorkyanın məhkəməsi uzanır. O zaman hüquq-mühafizə gücləri və prezident seçkilərinin nəticələrindən narazı yürüşçülər arasında qarışıqlıq və toqquşmalar nəticəsində 10 nəfər həlak olub, 200-dən yuxarı adam yaralanıb. Bundan başqa, Köçəryan xüsusilə böyük miqdarda rüşvət almaqda da ittiham olunur. Müxtəlif mərhələlərin məhkəmələri həbs qətimkan tədbirini – Köçəryanın həbsini artıq üç dəfə dəyişib, amma başqaları onu həmişə həbsxanaya qaytarıb. İndi keçmiş prezidentin vəkil qrupu və Kəçəryanın özü əmindir ki, bu, siyasi təqibdir. Bəli, cəmiyyətdə narazılar kifayət qədərdir, bu həqiqətdir. Elə bu da “qaynar payız” üçün bəs edir. Bu payız isə Paşinyanın sonunu gətirə bilər”.
Nahid SALAYEV
