Azərbaycan tərəflərdə saxlanan əsir-girovların “hamının-hamıya” prinsipi əsasında azad olunması və gələcəkdə əsir-girov götürülən şəxslərin, eyni zamanda, meyitlərin 3 gündən gec olmayaraq qaytarılmasını aidiyyəti beynəlxalq təşkilatların vasitəçiliyilə 2016-cı ilin aprel ayında Ermənistan Respublikasına təklif edib. Məlum olduğu kimi, bu barədə Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasından məlumat verilib.
Bununla bağlı o da qeyd edilib Azərbaycan tərəfinin buna hazır olmadığı barədə deyilənlər əsassızdır: “Lakin kütləvi informasiya vasitələrində son günlər yayılan məlumatlarda bildirilir ki, Ermənistan tərəfi işğal altındakı Kəlbəcər rayonunda 2014-cü ildə girov götürülərək qanunsuz həbs cəzasına məhkum edilmiş Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin Ermənistan vətəndaşları olan erməni hərbçiləri - Azərbaycan ərazisində terror-təxribat əməllərinə görə həbs edilən Karen Kazaryan və cəbhənin Füzuli istiqamətində könüllü surətdə Azərbaycan Ordusuna təslim olan Araik Kazaryanla qarşılıqlı mübadilələrinə Azərbaycan tərəfinin hazır olmadığı barədə açıqlamalar verib”.
O da qeyd edilir ki, əsir-girovların “hamının-hamıya” formatında azad olunması ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının prinsipial mövqeyi dəfələrlə qarşı tərəfə çatdırılıb: “Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin Karen Kazaryan və Araik Kazaryanla mübadilə edilməsinə Azərbaycan tərəfinin hazır olması barədə Dövlət Komissiyası növbəti dəfə aidiyyəti beynəlxalq təşkilatlara 11 sentyabr 2019-cu il tarixdə rəsmi məlumat verib”.
Görünən odur ki, Ermənistan hər vasitə ilə Şahbazla Dilqəmin dəyişdirilməsindən yayınmağa çalışır. Bir müddət əvvəl Ermənistan XİN rəsmisi Anna Nağdalyan sözügedən şəxslərin dəyişdirilməsinin mümkünsüz olduğunu demişdi. Maraqlıdır, ermənilər Şahbazla Dilqəmi dəyişməkdən niyə hər dəfə yan qaçırlar?
“Qarşı tərəf bundan öz siyasi məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışır”
Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycanlı Əsir və Girovlarla bağlı Məlumat Mərkəzinin koordinatoru Əhməd Şahidovun sözlərinə görə, ermənilər bundan öz siyasi məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışırlar: “Əvvəla qeyd edim ki, Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası növbəti dəfə bəyan etdi ki, Azərbaycan əsir-girovların “hamının-hamıya” prinsipi ilə dəyişdirilməsinə sadiqdir. Budəfəki bəyanat bir qədər fərqli idi. Fərq ondan ibarət idi ki, bəyanatda konkret adlar çəkildi. Dilqəm Əsgərovla Şahbaz Quliyevi Karen Kazaryan və Araik Kazaryanla dəyişdirməyə Azərbaycanın hazır olduğu qeyd edildi. Rəsmi Bakı, zatən, ötən ilin noyabrında əsir və girovların “hamının-hamıya” prinsipi ilə dəyişdirilməsi barədə açıqlama yaymışdı. Başda ATƏT-in Minsk Qrupu olmaqla, beynəlxalq təşkilatlar vasitəsilə Ermənistan tərəfinə bu barədə müraciət etmişdi. Təəssüflər olsun ki, Ermənistan tərəfi bu humanist addıma adekvat cavab verməyib. Ermənistan tərəfi məqsədyönlü şəkildə Şahbazla Dilqəmi vermək istəmir və hər vasitə ilə işi pozmağa çalışır. Lakin ötən müddət ərzində Azərbaycan dövləti, vətəndaş cəmiyyəti olaraq bizlər bütün mümkün platformalarda bu məsələni davamlı olaraq gündəmdə saxlayırdıq. Rusiya xarici işlər nazirinin bu ilin aprelində Ermənistana çağırışı oldu. Təklif olundu ki, rəsmi Bakının irəli sürdüyü “hamının-hamıya” prinsipinə Ermənistan razı olsun. Bundan sonra iyunun 28-də ilkin dəyişdirilmə oldu. Elvin İbrahimovla Zaven Karapetyan dəyişdirildi. Ondan sonra sözügedən məsələ yenə passiv fazaya daxil oldu”.
Ə.Şahidovun fikrincə, yalnız avqustun 12-də Ermənistan ordusunun əsgəri Araik Kazaryan könüllü surətdə təmas xəttini keçib Azərbaycan tərəfinə təslim olandan sonra bu məsələ aktuallaşdı: “Çünki bu, Ermənistanda ciddi müzakirələrə səbəb oldu. Ondan sonra Ermənistan mətbuatı, cəmiyyəti bu məsələni davamlı şəkildə gündəmdə saxladı. Öz ölkələrinin müvafiq qurumlarına sorğular, suallar göndərməyə başladılar. Lakin Ermənistan hökumətinin ayrı-ayrı üzvləri, bu ölkənin müxtəlif dövlət qurumları bir-birinə tamamilə zidd olan açıqlamalar verməyə başladılar. Bu da Ermənistan dövləti daxilində mərkəzləşdirilmiş idarəetmənin olmamasını göstərmiş oldu. Çünki Ermənistanın müdafiə naziri fərqli, xarici işlər naziri isə tamam ayrı fikirlər səsləndirirdi. Həmin qurumların mətbuat katibləri də bir-birinə zidd fikirlər səsləndiriblər. Bir neçə gün bundan əvvəl Ermənistan Müdafiə Nazirliyi rəsmisi bəyan etdi ki, Azərbaycanın bu işə hazır olması barədə, ümumiyyətlə, onlarda məlumat yoxdur. Bundan sonra rəsmi Bakı növbəti dəfə qarşı tərəfə müraciət etməli oldu. Bu dəfə konkret adlar çəkməklə əsir və girovların dəyişdirilməsinə hazır olduğunu bəyan etdi. Biz bu rəsmi mövqeyi gələn həftədən etibarən Varşavada keçiriləcək ATƏT-in zirvə toplantısında gündəmə gətirəcəyik”.
Vidadi ORDAHALLI
