Hazırda Ermənistanda ən çox müzakirə olunan mövzu həmin ölkə vətəndaşlarının kütləvi şəkildə Avropa Birliyi ölkələrindən deportasiya edilməsidir. Erməni KİV-i məlumatı təsdiqləyir, hətta bundan sonra həmin ailələrin və fərdlərin taleyinin necə olacağı ilə bağlı araşdırmalar da aparır. Bildirilir ki, Almaniyadan xüsusi çarter reysilə Ermənistana göndərilən vətəndaşların çoxu heç deportasiya olunacaqları ilə bağlı bildiriş də almayıb. Bəziləri isə belə bildirişlər alıb, lakin səhhətləri ilə bağlı orada qalıb müalicə olunmalarını tələb ediblər, nəticədə onlar da ölkədən deportasiya olunub.
Arman adlı bir erməni deyir ki, öz ailəsi ilə Almaniyaya sığınıbmış. Ailəsində üç övladı var, onlardan ikisi anadangəlmə əlildir. Uşaqların Almaniyada reabilitasiya kursu keçdiyini deyir. Buna baxmayaraq, alman polisi evə girərək, onları məcburi qaydada ölkədən çıxarmağa nail olub. Arman deyir ki, həmin ana qədər heç bir şifahi və ya yazılı bildiriş almayıblar: “İndi mən təsəvvür edə bilmirəm, Ermənistanda necə yaşayacağıq? Bütün əmlakımızı satıb ora getmişdik. Uşaqların müalicəsini necə edəcəyimi də bilmirəm. Çünki buna pulum da yoxdur, həm də Ermənistanda səhiyyənin səviyyəsi çox aşağıdır”.
Almaniyadan zorla çıxarılan başqa bir erməni qadın da böyrəklərinin xəstə olduğunu deyir və bundan sonrakı taleyindən ciddi narahatlıq keçirdiyini bildirir.
Ermənistan Miqrasiya Xidmətinin rəsmisi Nelli Davtyan bildirib ki, bununla bağlı hökumət xüsusi proqram həyata keçirməyi düşünür: “Onun vasitəsilə biz ölkəyə qayıtmış vətəndaşlarımızın müvəqqəti yaşayış və müalicə problemlərini həll etməyə çalışacağıq”.
Dövlət rəsmisi də ermənilərin Almaniyaya daha çox üz tutduqlarını deyir: “Ancaq son illər bu proses çətinləşib, ona görə də vətəndaşlarımız belə vəziyyətə düşüb. Biz dəfələrlə vətəndaşlarımıza bu yolu tutmamaları ilə bağlı tövsiyələr vermişik, amma sonda yenə öz bildiklərini ediblər”.
Nelli Davtyanın sözlərinə görə, onların xidmətinə Avropa ölkələrində vətəndaşlarının geri qaytarılması ilə bağlı edilən müraciətlərin sayı ilbəil artır. 2017-ci ildə bu, 1753, 2018-ci ildə 1768, 2019-cu ilin təkcə birinci yarısında isə bu rəqəm 997 nəfər təşkil edib. Daha çox ermənilərin qovulduğu ölkələr Avropa Birliyinə aid dövlətləri əhatə edir.
Erməni KİV-nin etiraf etdiyi bu acınacaqlı vəziyyət nəyin göstəricisi sayıla bilər?
AMİP funksioneri Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistandakı bu acınacaqlı vəziyyəti yalnız özləri etiraf etmirdi: “Ölkə rəhbərlərinin indiyə qədər yürütdüyü işğalçı siyasət ucbatından ölkədəki demokrafik vəziyyət acınacaqlı hal alıb. Ölkədəki sosial-iqtisadi vəziyyətin pis olması, işsizlik problemi onları ölkəni tərk etməyə vadar edirsə, digər bir səbəb də müharibə ilə bağlıdır. Erməni anaları açıq etiraf edirlər ki, onlar övladlarının bu müharibədə ölməsini istəmədiyindən, ölkədən çıxarırlar. Hətta bu tələblərlə bağlı İrəvanda açıq aksiya da keçirirlər. İndi Paşinyan əhalinin sayının artmasını prioritet elan edib. Amma bunun mümkünsüzlüyü ortadadır. Onların özlərinin açıqladığı statistikaya diqqət edək. 2018-ci ildə Ermənistanda 35 min 502, 2017-ci ildə 37,7 min, 2016-ci ildə 40 min 592, 2015-ci ildə 41 min 763 uşaq dünyaya gəlib. Digər bir məqam ölkədən çıxan insanların çoxunun geri qayıtmamasıdır. Məsələn, 2017-ci ildə ölkəni tərk edən insanların 40 minə yaxını geri dönməyib və ölkəni birdəfəlik tərk edib. Burada onu da qeyd etmək lazımdır ki, ölkəni tərk edənlərin böyük əksəriyyətini əmək qabiliyyəti olan gənclər və ailəli insanlar təşkil edir. Son illər məktəbli yaşında olan uşaqların ailələri ilə birlikdə ölkəni tərk etməsi halları artıb. Bu amil, bir növ, Ermənistan hakimiyyətinə sərf edirdi. Çünki onların daha çox əhalini saxlamağa potensialı yoxdur. Artıq tərsinə proses başlayıb. İndi də erməniləri kütləvi şəkildə ölkəyə qaytarırlar. Avropadan başlayan bu proses Ermənistandakı daxili narazılığı bir qədər də artıracaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
