Əli Orucov: "7 iyun seçkilərində sandıqlardan Paşinyan çıxsa da, konstitusiya referendumu çıxmadı"
Ermənistanda parlament seçkilərində səsvermə başa çatıb. Seçkilər ölkənin gələcək xarici siyasət istiqaməti baxımından mühüm hesab olunur. Kampaniya Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin soyuması, İrəvanın Avropa İttifaqına yaxınlaşmaq cəhdləri və Azərbaycanla sülh sazişi ətrafında müzakirələr fonunda keçirilib.
Baş nazir Nikol Paşinyan rəhbərlik etdiyi Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının seçkilərdə qalib gəldiyini və hökuməti təkbaşına formalaşdıracağını bəyan edib. Bülletenlərin sayılması davam etsə də, ilkin nəticələr partiyanın inamlı üstünlüyünü göstərir.
Seçkinin ilkin nəticələrinə rəğmən, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanma ehtimalını hazırkı siyasi şəraitdə necə qiymətləndirmək olar - Ermənistanda sülh saziçinin imzalanması üçün şərait yaxşılaşdı, ya pisləşdi?
Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərinin ilkin nəticələri Baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının üstünlüyünü göstərir və onun hökuməti təkbaşına formalaşdırmaq imkanını artırır. Bu isə formal olaraq icra hakimiyyətinin daha sabit və mərkəzləşmiş olacağı anlamına gəlir, çünki sülh gündəliyinin davam etdirilməsi üçün müəyyən siyasi resurs yarada bilər.
Lakin sülh sazişinin imzalanması təkcə hakim partiyanın gücü ilə müəyyənləşmir. Ermənistan daxilində revanşist və fərqli siyasi qrupların mövcudluğu, cəmiyyətin parçalanmış mövqeyi və referendum və ya konstitusion dəyişikliklər kimi məsələlərin hələ də gündəmdə qalması prosesi çətinləşdirən əsas amillərdəndir. Eyni zamanda Ermənistanın xarici siyasət balansı, xüsusilə Rusiya ilə münasibətlər və Qərbə yaxınlaşma cəhdləri də qərarvermə prosesinə təsir edir.
Bu baxımdan seçkilərin nəticələri sülh prosesinə tam şəkildə "yaşıl işıq" yandırmır, amma siyasi idarəetmə baxımından müəyyən sabitlik yaradır. Yəni şərait tam şəkildə yaxşılaşıb demək çətindir, amma əvvəlki dövrlə müqayisədə sülh danışıqlarının davam etdirilməsi üçün nisbi imkanların genişləndiyini demək olar.
Politoloq Əli Orucov "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərinin nəticələri erməni cəmiyyətinin sülhə və regional normallaşmaya hələ tam hazır olmadığını göstərir.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan tərəfindən irəli sürülən sülh gündəliyi və “Real Ermənistan” konsepsiyası təxminən 50 faizə yaxın dəstək qazanıb. Politoloq qeyd edib ki, bu nəticələri qiymətləndirərkən inzibati resursların təsirini və seçkilərdə iştirak etməyən 42 faiz elektoratın mövqeyini də nəzərə almaq lazımdır.
Əli Orucov hesab edir ki, seçkilərdə Paşinyanın siyasi qələbə əldə etməsinə baxmayaraq, Ermənistan Konstitusiyasına dəyişikliklə bağlı referendum üçün yetərli ictimai-siyasi dəstəyin formalaşdığı qənaətinə gəlmək mümkün deyil.
"7 iyun seçkilərində sandıqlardan Paşinyan çıxsa da, konstitusiya referendumu çıxmadı", - deyə politoloq vurğulayıb.
Onun fikrincə, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin yekun imzalanması da məhz bu referendum məsələsi ilə birbaşa bağlıdır.
Əli Orucov bildirib ki, bu istiqamətdə Türkiyə və Azərbaycan İrəvanla paralel şəkildə işləməli, bir tərəfdən təzyiq mexanizmlərini saxlamalı, digər tərəfdən isə Ermənistanın Rusiyadan asılı vəziyyətdə qalmasının qarşısını almalıdır.
Politoloq yaxın müddətdə sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı müəyyən şübhələrin qaldığını da qeyd edib. Onun qənaətincə, əgər Azərbaycan referendum məsələsi ilə bağlı mövqeyində israrlı olarsa, prosesin uzanması ehtimalı yüksəkdir.
Əli Orucovun sözlərinə görə, qarşıdakı dörd il ərzində Paşinyan hakimiyyəti də kifayət qədər mürəkkəb siyasi çağırışlarla üzləşəcək.
Azərbaycanın da mövqeyi ondan ibarətdir ki, sülh təkcə dövlətlər arasında deyil, həm də xalqlar arasında olsun.
Dəniz NƏSİRLİ
