İran İslam Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) İsrailə raket zərbələri endirməyə başlayıb. İran tərəfi hava zərbələrinin İsrailin Livanın cənubunda yenidən keçirdiyi hərbi əməliyyatlara cavab olaraq endirildiyini bildirib. Bu, tərəflər arasında aktiv əməliyyatların dayandırılmasından sonra ilk birbaşa zərbədir. Üstəlik SEPAH hava zərbələrini bir həftə davam etdirə biləcəyini bildirib.
İsrail tərəfi isə İrandan atılan dördüncü raket dalğasını dəf etmək üçün hava hücumundan müdafiə sistemlərini işə salıb.
“Tasnim” xəbər agentliyi bildirir ki, İran qüvvələri iyunun 7-də axşam saatlarında İsrailə qarşı həyata keçirdiyi hücum zamanı “Xeybarşekan” bərk yanacaqlı ballistik raketlərdən istifadə edib. Məlumata görə, raketin uçuş məsafəsi 1450 kilometr, çəkisi 4500 kiloqram, uzunluğu isə 10 metrdir. “Xeybarşekan” İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun üçüncü nəsil raketləri sırasına daxildir və hava hücumundan müdafiə sistemlərini dəf etməyə imkan verən xüsusiyyətlərə malikdir. Agentliyin məlumatında qeyd olunur ki, raket müasir müdafiə sistemlərinə qarşı effektivliyi artırmaq məqsədilə xüsusi texniki imkanlarla təchiz edilib.
Bu arada, BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı İran ətrafındakı hərbi əməliyyatlar və Yaxın Şərqdəki daha geniş münaqişə fonunda milyonlarla insanın aclıq həddinə yaxınlaşması ilə bağlı xəbərdarlıqla çıxış edib. Qurum bildirir ki, yanacaq və nəqliyyat xərclərinin artması ərzaq məhsullarını kəskin bahalaşdırıb, maliyyə çatışmazlığı isə yardım təşkilatlarını həyati vacib dəstəyi azaltmağa məcbur edib. Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana birgə hava zərbələri endirməyə başlayandan bəri müharibə genişmiqyaslı münaqişəyə çevrilib. Hörmüz boğazının faktiki bağlanması ilə qlobal enerji axınları və təchizat zəncirləri ciddi şəkildə məhdudlaşıb. BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı martda proqnozlaşdırmışdı ki, iyunadək neftin qiyməti bir barel üçün təxminən 100 dollar səviyyəsində qalarsa, 45 milyona qədər insan kəskin ərzaq çatışmazlığı ilə üzləşə bilər. Hazırda etalon neft qiymətləri bu səviyyədən yuxarıdır və həmin ssenari reallaşmağa başlayır. Əfqanıstan, Somali və Şri-Lankada ailələr bu vəziyyətdən daha çox təsirlənirlər. Bu ölkələrdə yanacaq xərcləri artır, ərzaq qiymətləri yüksəlir, gəlirlər azalır və ticarət əlaqələri pozulur. BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı bildirib ki, Somalidə 2026-cı ildə 6.5 milyon nəfərin, yəni əhalinin təxminən üçdə birinin ağır aclıqla üzləşəcəyi gözlənilir. Əfqanıstanda isə bu rəqəm 17.4 milyon nəfərə çata bilər. Təşkilat vəziyyətin daha da pisləşəcəyini proqnozlaşdırır. Əgər bu çətinliklər davam edərsə, daha 2.5 milyon somalili və 2.3 milyon əfqan kritik ərzaq təhlükəsi ilə üzləşə bilər. Hər iki ölkə idxal olunan enerji və ərzaqdan asılıdır. BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı bildirib ki, 2026-cı ildə qlobal miqyasda 1.5 milyon nəfərə daha az yardım göstərə biləcək. Əgər böhran daha altı ay davam etsə, yardım ala bilməyəcək insanların sayı əlavə 9 milyon nəfər arta bilər.
Samirə SƏFƏROVA
