Azər Həsrət: "ABŞ-da qanunları ləğv etmək qəbul etməkdən qat-qat çətindir"
ABŞ Prezidenti Donald Tramp 907-ci düzəlişin tətbiqini növbəti dəfə dayandırıb, lakin onu tamamilə ləğv etməyib. Ondan əvvəl isə Co Bayden, Barak Obama və Corc Buş administrasiyaları da eyni addımı ataraq düzəlişin tətbiqini müvəqqəti dayandırıblar.
Niyə ABŞ administrasiyaları illərdir 907-ci düzəlişin qüvvəsini dayandırmaq yolunu seçirlər, amma onun Konqres tərəfindən birdəfəlik ləğvinə nail olmurlar? Bu məsələdə əsas hüquqi, siyasi və ya lobbiçilik amilləri hansılardır?
Həmçinin, Donald Trampın özündən əvvəlki administrasiyaların siyasətini tez-tez tənqid etdiyini nəzərə alsaq, onun 907-ci düzəliş məsələsində də fərqli mövqe tutaraq bu məhdudiyyətin tamamilə ləğvi istiqamətində addımlar atması nə dərəcədə real görünür? Azərbaycan bu istiqamətdə hər hansı müsbət dəyişiklik gözləyə bilərmi?
907-ci düzəlişin tam ləğvi prezidentin deyil, ABŞ Konqresinin səlahiyyətindədir. Buna görə də prezidentlər onun tətbiqini müvəqqəti dayandıra bilirlər, amma birdəfəlik ləğv edə bilmirlər. Tramp bu məsələdə təşəbbüs göstərə bilər, lakin Konqresdə kifayət qədər siyasi dəstək olmadan düzəlişin tam ləğvi çətin görünür. Buna baxmayaraq, belə bir ehtimalı tam istisna etmək də olmaz.
Siyasi şərhçi Azər Həsrət "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında ABŞ-ın 907-ci düzəlişinin ləğvi ilə bağlı mümkün prosesləri və bunun siyasi kontekstini şərh edib.
Onun sözlərinə görə, ABŞ-da qanunvericilik sistemi mürəkkəbdir və qanunların ləğvi onların qəbulundan daha çətin prosedur tələb edir. Bu səbəbdən 907-ci düzəlişin birdəfəlik ləğvi də asan proses deyil.
Azər Həsrət bildirib ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın bu düzəlişin ləğvi ilə bağlı müəyyən siqnallar verməsi prosesin gündəmdə olduğunu göstərir. Lakin onun fikrincə, ABŞ siyasi sistemində bu cür təşəbbüslər geniş müzakirələr və siyasi kompromislərdən keçir.
Şərhçi həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunması və regionda sülh prosesinin irəliləməsi fonunda 907-ci düzəlişin əsaslandırıldığı səbəblərin aktuallığını itirdiyi barədə arqumentlər mövcuddur. Onun sözlərinə görə, sülh sazişinin imzalanmasından sonra Azərbaycan və Ermənistan arasında kommunikasiyaların tam açılması gözlənilir və bu halda düzəlişin saxlanılması üçün əsas qalmayacaq.
Azər Həsrət əlavə edib ki, ABŞ daxilində bu məsələlər siyasi rəqabət alətinə çevrilə bildiyi üçün qərar prosesi həm hüquqi, həm də siyasi baxımdan uzun çəkə bilər.
Dəniz NƏSİRLİ
