Fuad İbrahimov: “Ya SSRİ rəhbərliyi bunu birinci dərəcəli hesab etmirdi, ya da onu ehtiyat olaraq saxlayırdı”
Prezident İlham Əliyev dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirədə Azərbaycanda dağ-mədən sənayesinin inkişafını əngəlləyən səbəblərə toxunub:
“Əfsuslar olsun ki, Azərbaycanda dağ-mədən sənayesi həm obyektiv, həm subyektiv səbəblərə görə lazımi səviyyədə inkişaf etməyib. Obyektiv səbəblər ondan ibarətdir ki, sovet vaxtında aşkar edilmiş bizim bir çox yataqlarımız işğal altında olan bölgələrdə yerləşirdi və Ermənistan dövləti öz işğalçılıq siyasətini, o cümlədən Azərbaycan xalqının və dövlətinin təbii resurslarını talamaqda da davam etdirirdi”.
Prezident, həmçinin əlavə edib ki, sovet vaxtında müəyyən dərəcədə kəşfiyyat işləri aparılıb: “Amma o vaxt sovet hökuməti üçün bu bölgə, xüsusilə Azərbaycan bu sahə üzrə prioritet sayılmırdı”.
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov baki-xeber.com-a açıqlamasında bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Bu istiqamət, çox strateji istiqamətdir. Dağ-mədən, metallurgiya, ümumiyyətlə sözügedən sənayenin formalaşması, iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Hesab edirəm ki, dayanıqlı şəkildə qeyri-neft sektoruna paralel bir yeni qolunun açılmasından söhbət gedir. Bu sahənin indiyə qədər inkişaf etməməsinin başlıca səbəbi işğal amili ilə bağlı idi. Çünki Azərbaycanın dağ-mədən ehtiyatlarına malik olan əsas əraziləri işğal altında idi. Bu səbəbdən otuz il biz bu istiqamətdə işlər görə bilmədik. Üstəlik, işğal dövründə sərvətlərimizin müəyyən hissəsi talan edildi. Ekoloji normalar pozuldu. Əslində bu istiqamətdə sovet dövründən formalaşmış təcrübələr var idi. SSRİ dövründə Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi vaxt bu sahəyə diqqət artdı. Rusiyada geoloq təhsili alan azərbaycanlı alimlər müəyyən kəşfiyyat işləri aparırdılar. O dövrlərdə zəngin təbii sərvətlərimiz haqqında bir sıra məlumatların bu günkü arxiv fondunda olması məhz həmin vaxt görülən işlərin xidmətidir. Ancaq müəyyən səbəblərdən sovet dövründə bu, iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilmədi. Ya SSRİ rəhbərliyi bunu birinci dərəcəli hesab etmirdi, ya da onu ehtiyat olaraq saxlayırdı. Ərazilərimizin işğalı səbəbindən müstəqilliyin il illərində sənayenin bu sahəsini dirçəltmək mümkün olmadı. Artıq bütün bunlar arxada qalıb və bu gün biz növbəti müasir mərhələyə qədəm qoymuş oluruq. Artıq 2030-cu ilə qədər bizim dağ-mədən, metallurgiya sənayesinin ÜDM-də payı 0,7 milyarddan 1,8 milyarda çatdırılması bir hədəf kimi proqnozlaşdırılıb. Bundan sonra ixrac potensialının 1,3 milyarddan 3,4 milyarda qədər yüksəldilməsi və ümumilikdə 5,3 milyard manat layihələrə investisiyanın cəlb edilməsi ciddi perspektiv vəd edir”.
Vidadi ORDAHALLI