Dünyanın istənilən xəritəsinə baxsaq, görərik ki, dağ-mədən və metallurgiya sənayesi olan ölkələr sadəcə xammal satmır, onlar qlobal iqtisadiyyatın kərpicini hörürlər. Bəli, bu sahə böyük risklər, nəhəng kapital və illərlə səbir tələb edən ağır sənayedir. Amma eyni zamanda, düzgün strategiya ilə idarə olunduqda ölkənin iqtisadi xəritəsini kökündən dəyişmək gücünə malikdir. Azərbaycan uzun illərdir ki, dünya arenasından brend olaraq "neft-qaz ölkəsi" kimi tanınır. Bu, bizi çətin dövrlərdən çıxaran, büdcəmizi formalaşdıran əsas mühərrik olub. Lakin reallıqla üzləşsək görərik ki, neft sonsuz deyil. Məhz buna görə də bu gün ölkədə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin yenidən, daha müasir əsaslarla qurulması sadəcə növbəti layihə deyil, birbaşa gələcəyə hesablanmış strateji addımdır.
Prezident İlham Əliyevin bu sahənin inkişafı ilə bağlı xüsusi Dövlət Proqramını imzalaması təsadüfi xarakter daşımır. Bu, illərdir müzakirə olunan "iqtisadiyyatın diversifikasiyası" ideyasının kağız üzərindən çıxıb ağır sənaye meydançalarına, filiz yataqlarına keçməsi deməkdir. Biz neft asılılığını azaltmaqdan danışırıqsa, alternativ olaraq kənd təsərrüfatı və turizmlə yanaşı, məhz eyni maliyyə çəkisinə malik olan ağır sənaye sektorlarını işə salmalıyıq. Azərbaycanın relyefi və geoloji quruluşu bizə bu şansı verir. Zəngin qızıl, mis, dəmir filizi, gümüş və digər əlvan metal yataqlarımız sadəcə torpaq altında yatan resurs deyil, istifadə olunmağı gözləyən təbii sərvətlərimizdir.
Burada əsas məsələ təkcə filizi çıxarıb xammal şəklində satmaq deyil. Köhnə üsullarla işləyən ağır sənaye dövrü geridə qalıb. İndi dünya yaşıl texnologiyalar, ekoloji standartlar və rəqəmsal geologiya dövründə yaşayır. Azərbaycanın bu sektorda atdığı addımlar müasir elmi-texnoloji yeniliklərə söykənməlidir. Yataqların kəşfiyyatından tutmuş, filizin emalına və son məhsul halına gətirilməsinə qədər olan bütün zəncir Avropa və dünya standartlarına cavab verməlidir. Biz sadəcə xammal ixracatçısı kimi deyil, emal olunmuş, əlavə dəyər yaradılmış metallurgiya məhsullarının tədarükçüsü kimi qlobal bazara çıxmalıyıq. Məhz bu yanaşma Azərbaycanın dünyada iqtisadi imkanlarını daha geniş tanıdacaq və ölkəmizin qlobal iqtisadi sistemdəki çəkisini artıracaq.
Prosesin digər vacib tərəfi isə azad edilmiş ərazilərimizin Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun nəhəng resurs potensialıdır. Kəlbəcər, Laçın, Zəngilan və digər bölgələrimizdəki zəngin filiz yataqlarının dövriyyəyə cəlb edilməsi bu Dövlət Proqramının icrasına addımbaaddım təkan verəcək. Bu layihələrin reallaşması nə deməkdir? Sadə dildə desək yeni iş yerləri, regionların inkişafı, büdcəyə əlavə gəlirin gəlməsi deməkdir.
Son nəticədə dövlət büdcəsinə daxil olan hər bir əlavə manat dövlətin sosial və iqtisadi siyasətində öz əksini tapır. Bu, məktəblərin, xəstəxanaların tikilməsi, pensiya və maaşların artırılması, infrastrukturun yenilənməsi deməkdir. Yəni, dağda çıxarılan bir qram qızıl və ya bir ton mis, nəticədə sıravi vətəndaşın rifahına, yaşam keyfiyyətinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü siyasətin də fəlsəfəsi məhz bundan ibarətdir: Təbii sərvəti insan kapitalına və vətəndaşın rifahına çevirmək.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin ayağa qaldırılması qısa distansiyalı qaçış deyil, marafondur. Bu yolda böyük yatırımlar, xarici tərəfdaşlıqlar və ciddi kadr hazırlığı tələb olunacaq. Lakin siyasi iradə, zəngin xammal bazası və düzgün strategiya bir araya gələndə bu maratonun qalibi birmənalı olaraq Azərbaycan dövləti və onun vətəndaşı olacaq.
Cavanşir Feyziyev, Milli Məclisin deputatı