Turan Rzayev: “Mütləq əksəriyyət hakim komandanın içindən seçildiyi üçün onlara həm də “müharibə iştirakçısı” yaraşdırması edirlər”
Rusiya Federasiyasında hakim Vahid Rusiya partiyasından namizəd olan Rusiya-Ukrayna müharibəsinin 86 iştirakçısı son seçkilərin nəticələrinə əsasən Dövlət Dumasına daxil olub. Vahid Rusiya Baş Şurasının katibi və namizəd Vladimir Yakuşev “Əgər SVO iştirakçılarından danışırıqsa (rusların Ukraynaya qarşı müharibəsini belə adlandırırlar.), təxminən 86 nəfərimiz var. Bu, əhəmiyyətli bir töhfədir. Üstəlik, daha iki "Gənc Qvardiya"mız (partiyanın gənclər hərəkatı) var, onlar bu seçki kampaniyasında kim qalib gəldi”-deyə çıxışında bildirib.
Ukrayna mediası yazır ki, lakin Rusiya mediası daha sonra Vahid Rusiyanın Dövlət Dumasına 86 müharibə veteranının daxil olması ilə bağlı elanın geri götürülməsini tələb etdiyini bildirib.
Rusiyada deputatların 86 nəfəri, yəni beşdə biru Ukrayna müharibəsi iştirakçısıdır.
Putin bununla nə demək istəyir?
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Rusiya Dövlət Dumasına keçirilən seçkilərin ilkin nəticələrinə əsasən, hakim "Vahid Rusiya" partiyasından 86 Ukrayna müharibəsi (SVO) iştirakçısının parlamentə daxil olması barədə məlumatlar yayılıb, sonradan partiya daxilində bu rəqəm dəqiqləşdirilərək 49 nəfər kimi qeyd olunsa da, ümumilikdə yüzlərlə cəbhə iştirakçısı ölkə üzrə müxtəlif səviyyəli deputat mandatları qazanıb.
Vladimir Putinin bu addı atmaqla və müharibə iştirakçılarını hakimiyyət orqanlarına gətirməsi ilə nəyi hədəflədiyini və nə demək istədiyini siyasi analitiklər bir neçə əsas bəndlə izah edirlər.
1.Putin çıxışlarında Ukraynada vuruşan hərbçiləri Rusiyanın "həqiqi və yeni elitası" adlandırıb. Bununla o, 1990-cı illərdən formalaşan kapitalist və oliqarx elitanı arxa plana keçirmək, dövlət idarəçiliyini isə birbaşa Kremlin ideologiyasına sadiq və onun qarşısında "qan borcu" olan insanlara etibar etmək istəyini nümayiş etdirir.
2. Cəbhədən qayıdanların qanunverici orqanlara (Dövlət Dumasına və regional parlamentlərə) gətirilməsi Rusiya daxili auditoriyasına yönəlmiş siyasi mesajdır. Kreml bununla göstərmək istəyir ki, Ukraynadakı hərbi əməliyyatlar sadəcə keçici bir kampaniya deyil, dövlətin varlığının və gələcək siyasətinin əsas sütunudur. Müharibə iştirakçılarının deputat olması ordunun statusunu cəmiyyətin gözündə ən yüksək zirvəyə qaldırır.
3.Kreml üçün müharibə iştirakçıları siyasi baxımdan ən təhlükəsiz və idarəolunan təbəqədir. Müharibəyə könüllü gedən və ya orada rütbə alan şəxslər mütləq şəkildə ali baş komandanın (Putinin) xəttini dəstəkləyirlər. Onların parlamentdə olması hər hansı bir daxili müxalifətin və ya sistemdaxili narazılığın qarşısını tamamilə alır.
4.Tarixən müharibədən qayıdan böyük əsgər kütlələri sosial adaptasiya problemi yaşadıqda dövlət üçün daxili sabitliyi pozan təhlükəyə çevrilə bilirlər. Putin veteranları idarəetmə və dövlət strukturlarına (o cümlədən "Zamanın Qəhrəmanları" proqramı vasitəsilə) inteqrasiya edərək, onları sistemin əleyhinə deyil, sistemin qoruyucusuna çevirməyi planlaşdırır.
Ekspertlər nəticə olaraq qeyd edirlər ki, Putin bununla cəmiyyətə və xarici dünyaya mesaj verir ki, Rusiya uzunmüddətli hərbi rejim modelinə keçir, dövlətin gələcəyini idarə edəcək şəxslər yalnız "cəbhə sınağından" keçmiş şəxslər olacaq və Rusiyanın daxili siyasətində heç bir liberal və ya qərbpərəst geriyə dönüş ehtimalı yoxdur.
Politoloq Turan Rzayev baki-xeber.com-a bildirdi ki, Sovet dövründə də bənzər taktika var idi, Sovet deputatları içərisində də müharibə iştirakçıları olurdu. “Onları bu postlara gətirməklə göstərmək istəyirdilər ki, baxın, bizim apardığımız müharibə haqlı müharibədir və biz müharibə iştirakçılarımızı ən yüksək səviyyədə qiymətləndiririk. Rusiyada eyni taktikadan istifadə istifadə edir. Bu ölkədə deputatların əksəriyyəti milyonçuların içərisindən seçilir. Yəni oliqarx sinfindən olurlar. Eyni zamanda hərbi elita nümayəndələri arasından da deputat olanlar var. Mütləq əksəriyyət hakim komandanın içindən seçildiyi üçün onlara həm də “müharibə iştirakçısı” yaraşdırması edirlər. Bununla da əslində xalq deputatının onun uğrunda döyüşən şəxslərdən ibarət olduğunu göstərmə istəyirlər. Bu da vətəndaşlar arasında vətənpərvərlik ruhunun yüksəlməsi, müharibəyə əlavə stimul verilməsi məqsədi daşıyır. Həm də vətəndaşa göstərmək istəyirlər ki, siz də müharibədə iştirak etsəniz, qəhərəmanlıq göstərsəniz dövlət, Putin bunu yüksək qiymətləndirəcək və sizi də layiq olduğunuz yerlərlə təmin edəcək. Əslində bu kimi mesajlar verilməyə çalışılır”.
T.Rzayev nəinki o 86 nəfərin, heç onlardanb 10 nəfərin belə, düz-əməlli müharibədə iştirak etdiyini düşünmür. “Aydındır məsələdir ki, deputatlar müharibədə iştirak etmirlər. İştirak etmiş şəxslər deputat seçilə bilərlərmi? Bilərlər. Amma onların Rusiya-Ukrayna müharibəsində iştirak etdiklərinə inanmıram”-deyə politoloq vurğuladı.
İradə SARIYEVA
