Rəşad Bayramov: “Həmin sənəd faktiki olaraq 8 avqust Vaşinqton razılaşmasını heçə sayır”
Azərbaycan XİN-i Avropa İttifaqı və Ermənistan arasında dekabrın 2-də Brüsseldə keçirilmiş Tərəfdaşlıq Şurasının VI iclası nəticəsində imzalanmış “Avropa İttifaqı-Ermənistan Tərəfdaşlığı üçün Strateji Gündəlik” sənədini şərh edib.
Nazirliyin rəsmi bəyanatında qeyd edilib ki, sənəddə Aİ missiyasının mövcudluğunun qorunması narahatlıq mənbəyidir: “Azərbaycanla Ermənistan arasında paraflanmış saziş layihəsinin 7-ci maddəsində tərəflərin qarşılıqlı sərhəddə hər hansı üçüncü tərəfin qüvvələrini yerləşdirməməklə bağlı öhdəlik nəzərə alındıqda, Azərbaycana qarşı təbliğat vasitəsi kimi istifadə olunan Aİ-nin Ermənistandakı Müşahidə Missiyasının (EUMA) fəaliyyətinə xitam vermək əvəzinə, EUMA-nın mövcudluğunun qorunmasının və missiyanın tam operativliyinin təmin olunmasının prioritetləşdirilməsi digər narahatlıq mənbəyidir. Yuxarıda qeyd olunan məsələlər 8 avqust tarixindən etibarən post-münaqişə dövründə əldə edilmiş müsbət irəliləyişlər fonunda keçmiş münaqişənin elementlərini yenidən gündəmə gətirir və Ermənistanın niyyətləri barədə ciddi şübhələr yaradır”.
Məsələ ondadır ki, 8 avqustda Vaşinqtonda imzalanan razılaşmada EUMA-nın buraxılması aydın göstərilsə də, imzalanmış “Avropa İttifaqı-Ermənistan Tərəfdaşlığı üçün Strateji Gündəlik” Aİ missiyasının fəaliyyətinin artırılmasının prioritetləşməsi mövqeyindən çıxış edir. Bu da Vaşinqton razılaşmasına ziddir.
“Bu missiya artıq “müşahidə missiyası” olmaqdan çıxaraq açıq şəkildə anti-Azərbaycan platformasına çevrilib”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP Ali Məclisinin sədri Rəşad Bayramov hesab edir ki, belə yanaşma regionda sülh prosesinə açıq şəkildə zərbədir: “Avropa İttifaqı–Ermənistan Tərəfdaşlığı üçün Strateji Gündəlik” adlı sənəd, xüsusilə də burada Aİ-nin Ermənistandakı Müşahidə Missiyasının (EUMA) fəaliyyətinin genişləndirilməsi və mövcudluğunun qorunmasının əsas prioritet kimi göstərilməsi regionda sülh prosesinə açıq şəkildə zərbədir. Azərbaycan XİN-in bəyanatında da vurğulandığı kimi, bu yanaşma sadəcə narahatlıq doğurmur. Bu yanaşma faktiki olaraq post-münaqişə dövründə formalaşmış konstruktiv dinamikanı pozan, Ermənistanı təşviq edən və regionda süni gərginlik yaradan siyasi addımdır. Aİ–Ermənistan sənədi faktiki olaraq 8 avqust Vaşinqton razılaşmasını heçə sayır və Ermənistanın beynəlxalq öhdəliklərə sadiqliyini şübhə altına qoyur. Vaşinqton razılaşmasında Müşahidə Missiyasının fəaliyyətinə son qoyulması açıq şəkildə qeyd edildiyi halda, Aİ-nin indi missiyanın “tam operativliyi” və “daha güclü mövcudluğu” kimi tezisləri irəli sürməsi, nə diplomatik etika ilə, nə də regiondakı real təhlükəsizlik ehtiyacları ilə uzlaşır. Bu, Aİ-nin tərəf tutan subyekt kimi çıxış etdiyini bir daha sübut edir. Belə davranış Brüsselin regionda etibarlı tərəfdaşlıq iddiasını puça çıxarır və Ermənistanı beynəlxalq siyasi alətlərdən istifadə edərək öz destruktiv mövqeyini davam etdirməyə ruhlandırır. Azərbaycan üçün əsas narahatlıq doğuran amil ondan ibarətdir ki, bu missiya artıq “müşahidə missiyası” olmaqdan çıxaraq açıq şəkildə anti-Azərbaycan platformasına çevrilib. Ermənistanın təbliğat maşını tərəfindən manipulyasiya olunan missiyanın sərhəddə birtərəfli hesabatlar yayması, regiondakı real vəziyyəti təhrif etməsi və təhlükəsizliyi siyasiləşdirməsi məlum faktdır. Bu isə sülh prosesinin mahiyyətini zəiflədir, qarşılıqlı etimadın yaranmasına imkan vermir. Ən əsası, paraflanmış sülh sazişinin 7-ci maddəsində üçüncü tərəf qüvvələrinin sərhədlərdə yerləşdirilməsinin qadağan edilməsi barədə açıq öhdəlik durduğu halda Ermənistanın EUMA-nı saxlamağa və gücləndirməyə çalışması sülh prosesinə zərbədir. Aİ-nin bu addımı regiona sabitlik deyil, yeni gərginlik ixrac edir. Bu, sülh danışıqlarını ləngidir, Ermənistanın öhdəliklərdən yayınmasına şərait yaradır və post-münaqişə mərhələsində yaranmış müsbət reallıqları bilərəkdən hədəfə alır. Nəticə olaraq, imzalanmış “Strateji Gündəlik” nə Ermənistan üçün real inkişaf perspektivi yaradır, nə də region üçün təhlükəsizlik gətirir. Əksinə, Vaşinqton razılaşmasını pozmaqla sülh prosesinə ciddi ziyan vurur və Ermənistanın destruktiv siyasətinə Aİ möhürü qoyur”.
Vidadi ORDAHALLI
