Ramil Məmmədli: “Fidanın yanaşmasının siyasi əsası yoxdur”
“Donald Trampın həyata keçirmək istədiyi siyasət Türkiyənin maraqları ilə üst-üstə düşür”. Bu fikirləri Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan Qətərin paytaxtı Dohada keçirilən 23-cü "Doha Forumu"nda çıxışı zamanı səsləndirib.
Nazir Türkiyənin ilk növbədə Ukraynada atəşkəs tələb etdiyini bildirib: “Avrasiya bölgəsində bir çox çətinliklərlə üz-üzəyik. Ukraynada, eləcə də Qəzzada vəziyyət gərgin olaraq qalır. Suriyada isə proseslər müəyyən qədər yoluna düşməyə başlayıb. Trampın həyata keçirmək istədiyi siyasət Türkiyənin maraqları ilə üst-üstə düşür. Biz birinci növbədə Ukraynada atəşkəs istədik. Yaşananlardan çox ağır dərslər çıxardıq”.
Necə yəni, Trampın həyata keçirmək istədikləri Türkiyənin maraqları ilə üst-üstə düşür? Tramp Qəzzadakı ərəbləri deportasiya edib oranı İsrailə birləşdirmək istəyir. Tramp Suriyanın cənubundakı torpaqları İsrailə vermək istəyir. Açıq şəkildə İsrailin Yaxın Şərqdə apardığı davakar siyasətə dəstək verir. Tramp Ukraynanı güzəştə getməyə, Donbasdan imtina etməyə məcbur etmək istəyir. Məgər bütün bunlar Türkiyənin maraqları ilə üst-üstə düşür? Bu nə bəyanatdır Fidan verib?
“Situativ yaxınlaşma o demək deyil ki, Türkiyə ilə ABŞ-ın maraqları üst-üstə düşür”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən hərbi ekspert Ramil Məmmədli hesab edir ki, Hakan Fidanın yanaşmasının siyasi əsası yoxdur: “Düzdür, Tramp prezident olandan sonra Birləşmiş Ştatlar-Türkiyə münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə daxil olub. Bayden dönəmində Vaşinqton-Ankara münasibətlərində bir sıra fikir ayrılıqları var idi. Hətta bu, bir neçə dəfə tərəflər arasında gərginliyə səbəb olub. Baydenin prezidentliyi dövründə Türkiyənin Suriyanın şimalında olan maraqları nəzərə alınmırdı və s. Tramp prezident olandan sonra Türkiyə-ABŞ münasibətlərində dinamiklik artıb. Tramp çıxışlarında bir neçə dəfə Ərdoğanı tərifləyib. Ancaq bu situativ yaxınlaşma o demək deyil ki, Türkiyə ilə ABŞ-ın maraqları üst-üstə düşür. Düzdür, Tramp prezident vəzifəsini icra etməyə başlayandan 10 ay sonra Qəzzadakı qətliamı dayandırıb. Ancaq istənilən halda 70 min nəfər öldürülüb. Atəşkəs olsa da, İsrail tez-tez onu pozur, dinc insanları qətlə yetirir. Bir dəfə də olsun prezident Tramp buna etiraz etməyib. Qəzzanın gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir. Belə olan halda Ankara-Vaşinqton maraqları necə üst-üstə düşə bilər? Ukrayna təslim olsa Qara dənizin böyük hissəsi Rusiyanın təsir dairəsinə keçəcək. Bu isə Türkiyənin milli təhlükəsizlik maraqlarına təhdid yaradır. Ukraynanın zəifləməsi əsla Türkiyənin maraqlarına cavab vermir. Ona görə də hesab edirəm ki, Türkiyə xarici işlər nazirinin yanaşması heç bir məntiqlə uzlaşmır”.
Vidadi ORDAHALLI
