Tural İsmayılov: “Trampın Zelenskinin sülh planı layihəsinə maraq göstərməməsindən “məyus” olması ABŞ daxilində də mövqelərin yekdil olmadığını ortaya qoyur”
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq məsələsində bir daha məyus olduğunu açıqlayıb. Tramp Floridada Vaşinqton və Kiyev arasında üç günlük danışıqlardan sonra verdiyi açıqlamada Zelenskinin Vaşinqton tərəfindən hazırlanmış sülh planını "oxumamasından" "bir az məyus olduğunu” deyib.
Tramp Zelenskinin sülh planı layihəsinə kifayət qədər maraq göstərmədiyini bildirib: “O bunu bəyənmədi, amma xalqı bəyəndi”.
Amerika rəhbərinin dediyindən belə aydın olur ki, Zelenski sülh sazişini bəyənməyib, ancaq Ukrayna xalqı bəyənib.
Maraqlıdır, Tramp bununla nə demək istəyir? Bu o deməkdir ki, artıq Ukrayna rəhbəri ilə xalq arasında uçurum yaranıb?
“Xalqın mümkün razılığı ilə siyasi rəhbərliyin mövqeyi arasında fərq yarandıqda ciddi daxili siyasi risqlər formalaşa bilər”
Siyasi şərhçi Tural İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Donald Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsinə dair son açıqlaması Vaşinqtonun prosesdən gözləntilərinin hələ də tam ödənmədiyini göstərir: “Onun Zelenskinin sülh planı layihəsinə maraq göstərməməsindən “məyus” olması ABŞ daxilində də mövqelərin yekdil olmadığını ortaya qoyur. Trampın “xalq bəyəndi, Zelenski bəyənmədi” ifadəsi isə siyasi baxımdan bir neçə cür yozula bilər. Bu açıqlama ilk növbədə Ukraynada ictimai rəy ilə siyasi rəhbərlik arasında mümkün fikir ayrılıqlarına işarə edir. Lakin bu fərqin real miqyasda olub-olmadığını qəti şəkildə söyləmək hazırkı mərhələdə çətindir. Müharibə şəraitində ictimai rəyin ölçülməsi də obyektiv baxımdan asan proses deyil. Zelenskinin sülh planına ehtiyatla yanaşması Ukraynanın təhlükəsizlik narahatlıqları ilə bağlı ola bilər. Çünki rəsmi Kiyev üçün əsas məsələ ərazi bütövlüyü və uzunmüddətli təhlükəsizlik təminatıdır. Digər tərəfdən, müharibədən yorulan Ukrayna cəmiyyətində sülhə daha çox meylin olması ehtimalı da realdır. Trampın sözləri bu ictimai yorğunluğa siyasi mesaj kimi də təqdim edilə bilər. ABŞ daxilində də Ukrayna məsələsinə yanaşmada müxtəlif baxışların mövcud olduğu məlumdur. Bu cür açıqlamalar həm də Vaşinqtonun Kiyev üzərində diplomatik təzyiq rıçaqları axtardığını göstərə bilər. Zelenski üçün sülh planının şərtləri yalnız hərbi deyil, siyasi legitimlik baxımından da həssas məsələdir. Xalqın mümkün razılığı ilə siyasi rəhbərliyin mövqeyi arasında fərq yarandıqda ciddi daxili siyasi risqlər formalaşa bilər. Hələlik isə Ukraynada açıq şəkildə dərin siyasi uçurumun yarandığını təsdiqləyən faktlar yoxdur. Trampın açıqlaması daha çox interpretasiya xarakteri daşıyır və konkret mexanizmlərlə müşayiət olunmur. Bu səbəbdən söhbət indiki mərhələdə siyasi siqnaldan gedir, struktur böhranından yox. Prosesin necə inkişaf edəcəyi sülh planının şərtlərindən və beynəlxalq vasitəçilərin mövqeyindən asılı olacaq. Yaxın dövrdə həm Ukrayna rəhbərliyinin, həm də ictimai rəyin bu mövzuya münasibəti daha aydın şəkildə ortaya çıxacaq”.
Günel CƏLİLOVA
