Azər Həsrət: "ABŞ-ın bu cür fəallaşması, əslində Rusiyanın tam olaraq bölgədən çixarılmasina hesablanıb"
ABŞ prezidenti Donald Tramp cümə günü Ağ Evdə Ermənistan və Azərbaycan liderlərini qəbul edərkən görüş ABŞ-a Cənubi Qafqaz vasitəsilə strateji tranzit dəhlizinin inkişafı üçün müstəsna hüquqların verilməsini ehtiva edən çərçivə sənədinin imzalanması ilə başa çatacaq, bu barədə ABŞ rəsmiləri Reuters-ə bildiriblər.
Bu o deməkdirmi ki, Zəngəzur dəhlizi ABŞ-a uzunmuddətli icarəyə verilir?
"Ümumiyyətlə, ABŞ-ın bu cür fəallaşması, əslində Rusiyanın tam olaraq bölgədən çıxarılmasına hesablanıb. Gedişat onu göstərir ki, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ABŞ üçüncü tərəf olaraq nəzarəti üzərinə götürəcək. Bunun Azərbaycana zərəri və faydası nə ola bilər suali verilərsə, Azərbaycan ABŞ-dan ciddi bir problem gözləməir.
Üstəlik, ərazi de-fakto və de-yure Ermənistana məxsus olduğuna görə Azərbaycan bu məsələyə etiraz etməyəcək. Amerikaya Zəngəzur dəhlizi və ya dəhlizlə bərabər daha böyük bir ərazi icarəyə verilərsə, dəhliz Azərbaycanın şərtləri daxilində fəaliyyət göstərərsə, əlbəttə, bizim etirazımıza da əsas qalmır.
Bununla bərabər xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, bəli, Rusiya artıq bölgədən tam olaraq sıxışdırılır. Yəni ABŞ-ın bölgəyə gəlməsi əslində Rusiyanın bölgədən uzaqlaşdırılmasının ilkin əlamətləri kimi qiymətləndirilə bilər. Əlbəttə, söhbət Rusiyanın Azərbaycandan və Gürcüstandan uzaqlaşmasından deyil, əsasən Ermənistandan uzaqlaşmadından gedir. Çunki bu üç Qafqaz ölkəsindən yalnız Ermənistanda Rusiyanın hərbi bazası var, bu ölkədə Rusiyanın ciddi iqtisadi və siyasi təsirləri qalmaqdadır". Bunları baki-xeber.com saytına açıqlamasında siyasi şərhçi Azər Həsrət deyib.
Ekspert əlavə edib ki, baş nazir Nikol Paşinyanın qərbmeyilli siyasətçi olmasına baxmayaraq, Ermənistan üzərində Rusiyanın təsirləri hələ də qalmaqdadır: "Amma Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı problem həllini tapanda artıq rus təsirinin bu məsələdə də aradan qaldırıldığını söyləyə bilərik. Üstəlik xatırladaq ki, 10 noyabr 2020-ci ilə imzalanmış üçtərəfli bəyanata görə, Zəngəzur dəhlizinə Rusiya nəzarət etməli idi. Lakin ötən beş ilə yaxın müddətdə vəziyyət xeyli dəyişib. Faktiki olaraq, o bəyanat öz qüvvəsini itirib. Fikrimizcə, Rusiyanın həmin bəyanatdan yapışıb nəsə etməsi üçün imkanları da qalmayıb. Hazırda bu məsələdə qərar verən tərəflər Azərbaycan və Ermənistandır. Bu iki dövlət hansı ortaq məxrəcə gələ biləcəksə, üçüncü tərəflər də onunla hesablaşmalı olacaqlar. ABŞ da bu vəziyyəti düzgün dəyərləndirir. Bu məsələdə itirən Rusiya, qazanan tərəflər isə Azərbaycan və Ermənistan olacaq".
Dəniz NƏSİRLİ
