Bəhruz Quliyev: "...vaxtilə işğal faktını görməzdən gələn, statusdan danışan dairələr bu gün Azərbaycanın şərtlərini qəbul edən vasitəçiyə çevrilib"
Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesinə ABŞ-ın fəal cəlb olunması Azərbaycan diplomatiyasının şəksiz uğuru kimi dəyərləndirilə bilərmi? Saziş paraflanır, Minsk Qrupu buraxılır, konstitusiya dəyişir və sair.
Əgər ABŞ-ın fəal şəkildə Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesinə qoşulması fonunda qeyd olunan addımlar (sazişin paraflanması, Minsk Qrupunun faktiki olaraq sıradan çıxması, Ermənistanın konstitusiya dəyişikliklərinə getməsi və s.) reallaşırsa, bu, Azərbaycan diplomatiyasının çoxcəhətli uğuru kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan diplomatiyasını bu uğura gətirib çıxaran amilləri mərhələli şəkildə sıralasaq, təxminən aşağıdakı təsnifat formalaşacaq.
Bu sırada birinci və həlledici amil ABŞ-ın prosesdə fəallaşması ola bilər ki, bu da Azərbaycan diplomatıyasınin uğurlarindan sayıla bilər. Düzdur, burada Amerikanın geosiyasi maraqları da az rola malik deyil, amma hər halda bu, Azərbaycanın da maraqlarına tam uyğundur.
ABŞ diplomatik çəki baxımından prosesə əlavə siyasi təminat gətirir.
Bu, danışıqlarda balansı dəyişir - əvvəllər Rusiya əsas vasitəçi idi, indi isə Vaşinqtonun iştirakı Bakı üçün əlavə manevr imkanları yaradır.
ABŞ iştirakının artması həm də Azərbaycanın mövqelərinin beynəlxalq legitimliyini gücləndirir.
“Bu gün Cənubi Qafqazda yeni reallıqlar, yeni layihələr, yeni formatlar yaranır. Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə ABŞ-ın fəal şəkildə qoşulması regionda yeni bir tərəfdaşın qazanılmasıdır. Bu gün Azərbaycanın apardığı qətiyyətli və çoxvektorlu diplomatiyanın uğurlu nəticəsidir ki, vaxtilə işğal faktını görməzdən gələn, statusdan danışan dairələr bu gün Azərbaycanın şərtlərini qəbul edən vasitəçiyə çevrilib. Bu, təkcə region üçün yox, beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın artan çəkisinin göstəricisidir" - deyə "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev bildirib.
Siyasi şərhçi əlavə edib ki, sazişin paraflanması, Minsk Qrupunun rəsmi şəkildə tarixə qovuşması və Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi məsələsinin beynəlxalq müzakirəyə çıxarılması Azərbaycan diplomatiyasının masa arxasında qazandığı strateji üstünlükdür: "Ən mühüm məqam isə ondan ibarətdir ki, cənab Prezident İlham Əliyevin ABŞ-a səfəri çərçivəsində Amerika Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə Azərbaycanla Ermənistan arasında müəyyən razılaşmaların əldə olunması ehtimalı bu prosesin artıq müzakirə mərhələsindən konkret nəticələr fazasına keçdiyini göstərir. Tramp kimi beynəlxalq nüfuza malik bir fiqurun iştirakı, eyni zamanda, Azərbaycanın regiondakı sülh təşəbbüslərinə ABŞ-da da dəstəyin artdığını göstərir".
"Bu, sadəcə diplomatik nailiyyət deyil, bu, milli iradəyə əsaslanan siyasi qələbədir. Azərbaycan bu gün bölgədə həm sülhün müəllifi, həm də real şərtləri diqtə edən gücdür. Prezident İlham Əliyevin apardığı siyasət nəticəsində sülh sazişinə doğru konkret və geri dönüşü olmayan yol formalaşır. Eyni zamanda, regionda bir güclü ev sahibinin olduğu super dövlətlər tərəfindən qəbul edilir. Yəni regionda problemlərin həlli, sülhün, sabitliyin bərqərar olmasına rəvac verən region dövlətləri var.
Hesab edirəm ki, ABŞ-ın regionda sülh təşəbbüsü isə yeni reallıqların yaranması və yeni bir tarixi mərhələnin başlanması deməkdir”, - deyə ekspert əlavə edib.
Akif NƏSİRLİ
