Akif Nağı: "Bu onu təsdiqləyir ki, ABŞ üçün Azərbaycanla strateji tərəfdaşlıq çox mühümdür"
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ABŞ-a səfəri dünyanın diqqətindədir. Ekspertlərin fikrincə, Əliyevin bu səfəri ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Mətbuatdan da məlumdur ki, artıq əməkdaşlıq strateji tərəfdaşlığa doğru irəliləyir.
Prezident Əliyevin ABŞ-a səfəri çərçivəsində imzalana(n)caq “Azərbaycan Respublikası və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında strateji tərəfdaşlığa dair xartiyanın inkişaf etdirilməsi məqsədilə Strateji İşçi Qrupunun yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Anlaşma Memorandumu” buna əyani sübutdur.
Azərbaycan-ABŞ strateji tərəfdaşlığı aşağıdakı üç istiqaməti əhatə edir:
- Enerji, ticarət və tranzitin də daxil olduğu regional bağlantılar;
- Süni intellekt və rəqəmsal infrastrukturun da daxil olduğu iqtisadi sərmayə;
- Müdafiə sahəsində satış, terrorizmə qarşı mübarizə sahəsində əməkdaşlığın da daxil olduğu təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq.
Yaradılacaq Strateji İşçi Qrupu regional bağlantılar infrastrukturunun və enerji sahəsində sərmayələrin genişləndirilməsi, eləcə də regional iqtisadi-ticari əməkdaşlığın irəlilədilməsi, həmçinin süni intellektin inkişafı kimi vacib məsələlərlə məşğul olacaq.
ABŞ-Azərbaycan strateji tərəfdaşlığı ABŞ texnologiyasının və sərmayəsinin ölkəmizə gəlməsi, ABŞ-ın iqtisadi fəallığı deməkdir.
ABŞ-Azərbaycan Strateji tərəfdaşlığının inkişaf etdirilməsi üçün Birgə Strateji İşçi Qrupun yaradılması haqda ABŞ-Azərbaycan memorandumu imzalandı.
Ermənistan indiyə kimi bölgədə ABŞ-la Strateji tərəfdaşlıq Xartiyası imzalamış tək ölkə olması ilə öyünürdü, bu gün isə vəziyyət tamamilə dəyişib və Azərbaycan ABŞ-ın strateji tərəfdaşı kimi təsdiqlənib. Əlbəttə, bu da Ermənistana ən tutarlı cavabdır.
"ABŞ rəhbərliyi artıq Azərbaycanın regiondakı lider rolunu, Azərbaycanın uğurlarını qəbul edir"
Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, əlbəttə, bu çox mühüm hadisədir: "Dünyada münasibətlər sistemi dəyişir, o cümlədən, bizim regionda da çox ciddi dəyişikliklər baş verir. Müsbət haldır ki, bu dəyişikliklər içində Azərbaycan və Türkiyənin özünəməxsus yeri var. Azərbaycanın və Türkiyənin mövqeyi ilə dünyanın aparıcı dövlətləri hesablaşır. Azərbaycanla ABŞ arasında strateji tərəfdaşlıq sənədinin imzalanması və işçi qrupun yaradılması vacib məsələdir və mühüm hadisədir. Bu onu təsdiqləyir ki, ABŞ üçün Azərbaycanla strateji tərəfdaşlıq çox mühümdür. ABŞ-ın Azərbaycanla güclü əlaqələrinin olması bütün mənalarda mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Bu işçi qrupun yaradılması ondan xəbər verir ki, bu yalnız bir deklarativ sənəd olmayacaq, praktik istiqamətdə iş aparılacaq. Bu praktiki işin də istiqamətlərini, mahiyyətini, konkret planını işçi qrup təsdiq və təqdim edəcək. Bu çox müsbət prosesdir. ABŞ-la Azərbaycan arasında çox sahələrdə əməkdaşlıq olmalıdır. Məsələnin bir tərəfi ondan ibarətdir ki, ABŞ rəhbərliyi artıq Azərbaycanın regiondakı lider rolunu, Azərbaycanın uğurlarını qəbul edir. Uzun müddət Azərbaycanın uğurlarını qəbul edə bilmirdilər. Xüsusən də Tramp administrasiyasından əvvəlki Bayden administrasiyası heç bir halda Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi və bütün ərazilərində suveren hüquqlarının bərpa olunması ilə bağlı hərəkətlərini həzm edə bilmirdi. Bu da onların yanlış informasiyası, regiondakı yanlış siyasətləri, eyni zamanda xristian təəssübkeşliyi ilə bağlı idi. Çox cəhdlər etdilər, amma alınmadı, Azərbaycan müqavimət göstərdi, haqlı mövqeyini ortaya qoydu. Əgər davamlı şəkildə ortaya mövqe qoyulursa, deməli haqlıdır və hər kəs, o cümlədən super dövlətlər də o mövqe ilə hesablaşırlar". A.Nağının dəyərləndirməsinə görə, Azərbaycanın mövqeyi dünyanın super dövləti tərəfindən qəbul olunub.
O vurğuladı ki, bundan bir müddət əvvəl təxminən eyni məzmunda əməkdaşlıqla bağlı sənəd dünyanın digər super iqtisadi dövləti olan Çinlə imzalandı. A. Nağı qeyd etdi ki, Çinlə də Azərbaycanın çox xoş münasibətləri var. "ABŞ-la imzalanan sənəd də həmin o silsilə prosesinin davamıdır. Necə ki, Çin Azərbaycanın bölgədəki və dünya sistemindəki mövqeyini qəbul edib, ABŞ da qəbul edir.
Bu iki dövlət reallıqla hesablaşır, hesablamayan Rusiyadır ki, hələ də Azərbaycanın mövqeyini başa düşmək istəmir.
Deyək ki, Azərbaycana qarşı ənənəvi patoloji nifrəti olan İran rəhbərliyi də artıq tədricən Azərbaycanın mövqeyini qəbul edir. Orda da Azərbaycana münasibət məsələsində parçalanma var, ikitirəlik yaranıb, ənənəvi antiazərbaycan siyasətindən geri çəkilmək zorundadırlar, İran prezidenti Məsud Pezeşkianın xəttini qəbul etmək istəmirlər, amma bu, məntiqlə İranın özünün maraqlarına cavab verən bir xətdir. Rusiya isə o proseslərdən kənardadır, köhnə imperialist ideyalarından geri çəkilmir, Azərbaycana təsir etmək imkanları axtarır, mövqeyini qəbul etmək istəmir, özü də bundan zərər çəkir. Görürsüz, regiondan kənarda qaldı. Bu, Rusiyanın öz günahıdır. Bu, məsələnin bir tərəfi. Digər tərəfi isə, bu məsələyə dünyada gedən proseslər prizmasından yanaşaq. İqtisadi maraqlar həmişə hər şeydən üstün olub. ABŞ prezidenti həm də iş adamıdır, ona görə də məsələnin iqtisadi tərəflərini həmişə öndə tutur. Azərbaycan bu gün dünyanın iqtisadi maraqlarının mərkəzində dayanır. Söhbət Orta dəhliz layihəsindən gedir ki, bunun da əsas hissəsini təşkil edən Zəngəzur dəhlizi məsələsidir. Bu məsələ də artıq diqqət mərkəzində oldu. Rəsmi və qeyri-rəsmi məlumatlara görə, Tramp bu dəhlizi öz adı ilə, ABŞ-ın adı ilə bağlayır. Müvəqqəti olaraq o dəhlizə istənilən adı vermək olar. Ermənilər "Sünik qapısı" deyirlər, biz Zəngəzur dəhlizi deyirik, ABŞ "Tramp marşurutu" (“Tramp Yolu – Beynəlxalq Sülh və Rifah”) deyir. Amma mahiyyət etibarı ilə Azərbaycanın maraqlarına uyğun olaraq məsələ öz həllini tapır. Azərbaycan Prezidentinin dediyi kimi, Azərbaycanın bir ərazisindən digərinə maneəsiz, hər hansı bir şərt olmadan hərəkət təmin olunmalıdır. Belə görsənir ki, Azərbaycanın bu tələbi, bu şərti birmənalı olaraq ABŞ tərəfindən dəstəklənir, yerinə yetirilir. Ona görə də ABŞ və Azərbaycan arasında imzalanan bu sənəddə birbaşa, yaxud dolayısı ilə dediyimiz şərtlər öz əksini tapır.
Artıq ABŞ Ermənistanı da başa salıb ki, Azərbaycanın bu haqlı şərtlərini qəbul etmək lazımdır.
Ermənistanın da artıq mövqeyi ortadadır, Ermənistan Azərbaycanın uğurlarını, ABŞ-la strateji tərəfdaşlığını görür. Həm Azərbaycanın gücü, həm də beynəlxalq aləmdə gedən proseslərin nəticəsi olaraq Ermənistan başa düşür ki, Azərbaycanla hesablaşmaq məcburiyyətindədir.
Türkiyə də bizim yanımızdadır, bizimlə bir yerdə bu proseslərin içindədir. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın uğuru Türkiyənin, Türkiyənin uğuru isə Azərbaycanın uğurudur. İllərdir ənənəvi olaraq belə siyasət yeritmişik. Bundan sonra da bu işlər gedəcək. Yəni bizim gücünüz eyni zamanda Türkiyənin gücüdür, Türkiyənin də gücü bizim gücümüzdür. Eyni zamanda bununla bütün dünya hesablaşır.
Azərbaycan və Türkiyənin birgə gücü, ittifaqı, mövqeyi ilə hesablaşırlar, bu ittifaqa qoşulmaq istəyənlər, onu nəzərə alanlar da çoxdur.
Hesab edirəm, hər şey müsbət dinamikada gedir. Cənab Prezidentin ABŞ-a səfəri, keçirdiyi görüşlər, müəyyən sənədlərin imzalanması çox vacib məsələdir, keyfiyyətcə tam yeni bir mərhələdir. Həm Azərbaycan, həm region, eyni zamanda da münasibətlər sistemində bu proses özünəməxsus yer tutur və tutacaq da. Bu başlanğıcdır və daha ciddi nəticələrə və daha böyük uğurlara gətirib çıxaracaq".
İradə SARIYEVA
