Elnur Kəlbizadə: "Ermənistandakı bu isterik yanaşma ermənilər tərəfindən nə qədər tez aradan qaldırılsa, o qədər yaxşıdı"
Qərbi Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğatının genişlənməsi, o cümlədən də soydaşlarımızın yenidən öz doğma yurdlarına qayıtması məsələsinin gündəmə gətirilməsi erməniləri ciddi narahat etməyə başlayıb.
Qəribədir ki, onlar Qərbi Azərbaycanı da, oradakı Azərbaycan irsini də, mədəniyyətini də, Qərbi azərbaycanlıları da inkar etməyə çalışırlar. Qondarma erməni təşkilatları İrəvanda oturub Bakıda Qərbi Azərbaycanla bağlı keçirilən tədbirləri izləyirlər və öz aləmlərində o tədbirlərin mahiyyətinə kölgə salmaq istəyirlər. Saxtakarlıqda sərhəd tanımayan ermənilər Qərbi Azərbaycan ifadəsini "saxta" adlandırmaqdan çəkinmirlər, guya bu ad saxtadır. Guya ki, Qərbi Azərbaycan adı altında "erməni mədəniyyətinin mənimsənilməsi prosesi gedir".
Dekabrın 15-də Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində "Qərbi Azərbaycan mədəni yaddaşda" adlı sərginin açılması ermənilərin yuxusunu ərşə çəkib. Qərbi Azərbaycan terminindən qorxuya düşən erməni mediası İrəvanın tarixini əks etdirən dekorativ sənət nümunələrinin, fotoşəkillərin, tarixi sənədlərin, azərbaycanlı kimliyini ifadə edən örnəklərin nümayişindən o qədər əndişəyə düşüblər ki, hətta İrəvan xanlarını "fars" adlandırıblar. Bu da, təbii, ermənilərin saxtakarlığından irəli gələn məsələdir. Sərgidə İrəvan qalasına məxsus əşyaların, eləcə də Qərbi Azərbaycan mədəniyyətinə aid çoxsaylı abidələrin əsk olunması bədnam qonşularımızı niyə narahat edir görəsən? Bir məqamı da qeyd edək ki, erməni mediası bu il noyabrın 23-24-də Naxçıvanda keçirilən Qərbi Azərbaycana qayıdış festivalını da qaralamaqdan qalmayıb. Yazırlar ki, "Qərbi Azərbaycana aparan yol" mövzusunda keçirilən tədbirdə festivalın posteri. guya "Ermənistanın siyasi xəritəsini təkrarlayıb". Guya müxtəlif fotoşəkillər və dekorativ sənət əşyaları vasitəsilə yenidən "Ermənistanın xəritəsini - şəhər və kəndlərin uydurma adları ilə yenidən yaratmağa cəhd edilib". Festivalda, guya "erməni folkloru, mətbəxi" və sair Azərbaycan mədəniyyəti adı altında paylaşılıb. Hətta bunlar "İrəvan mətbəxi"nin təqdimatına da saxta don geydirməyə çalışıblar. Bir sözlə, Qərbi Azərbaycan terminini qısqanclıqla qarşılayan erməni mediası o ki var, yalan, uydurma yayıb. Guya "Arsaxın mədəni irsinin platforması" adlı hansısa qondarma bir təşkilat bütün bu məlumatları toplayıb. Azərbaycanı saxtakarlıqda ittiham edən ermənilər özlərinin saxta tarixlərinə, Azərbaycandan oğurladıqlarına nəzər salsaydılar daha yaxşı olardı.
Ermənilər Qərbi Azərbaycan terminindən niyə belə qorxurlar? Qərbi Azərbaycan mədəniyyəti yaddaşlarda, Qərbi Azərbaycana qayıdış və sair adlarla keçirilən tədbirlər onları niyə narahat edir? Onları qorxudan nədir? Hansı perspektivlə üzləşirlər?
"Azərbaycanda Qərbi Azərbaycanla bağlı keçirilən ictimai, elmi-mədəni tədbirlər tamamilə beynəlxalq hüququn qaydalarına uyğundur…"
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Kəlbizadə "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, hazırkı şəraitdə Ermənistanda Qərbi Azərbaycan tarixi-coğrafi anlayışına, Qərbi azərbaycanlarının hüquq və təhlükəsizlikləri ilə bağlı ən müxtəlif səviyyədə Ermənistan dövləti qarşısında irəli sürdüyü tələblərə isterik yanaşma heç də təsadüfi deyil. "Ermənistan ən müxtəlif dövrlərdə azərbaycanlıların hüquqlarını pozub, azərbaycanlılara məxsus ərazilər ermənilər tərəfindən ələ keçirilib, orada onlar məskunlaşdırılıb, bundan sonra həmin mövzuları "oldu-bitdi"yə
gətirməklə məsələləri yekunlaşdırmağa çalışıblar. İndiki şəraitdə də Qərbi Azərbaycandan olan soydaşlarımızı özlərinin yurd-yuvalarından didərgin etmiş Ermənistan çalışır ki, bu məsələ də "oldu bitdi" ilə yekunlaşsın, Azərbaycanla Ermənistan arasında imzalanacaq mükün sülh müqaviləsi çərçivəsində bu məsələ qapansın. Amma həm tarixi proseslərin gedişatına, həm Ermənistanın davranışlarına diqqət yetirdiyimiz zaman aydın şəkildə görürük ki, buna imkan vermək olmaz. Çünki Ermənistanın Qərbi Azərbaycandan olan soydaşlarımızın hüquqlarını pozması, onları dədə-baba torpaqlarında yaşamaq hüququndan və digər ən fundamental hüquqlardan məhrum etməyə çalışması cəzasız qala bilməz. Əgər Ermənistan Azərbaycanla mümkün sülh müqaviləsini imzalayacaqsa, bu çərçivədə birinci Qərbi Azərbaycandan olan soydaşlarımızın hüquqları və təhlükəsizlikləri ilə bağlı da müəyyən öhtəliklərin üzərinə götürməli və istiqamətdə addımlar atmalıdır"-deyə E.Kəlbizadə qeyd etdi.
Qərbi azərbaycanlıların uzun illər Azərbaycanda yaşadığını vurğulayan E.Kəlbizadə bildirdi ki, dövlətimiz onların inkişafı üçün maliyyə sərf edib. Alimin fikrincə, bu baxımdan, nəinki Ermənistan onların hüquqlarını və təhlükəsizliyini təmin etməlidir, hazırda Ermənistan adlanan dövlətin həyata keçirməli olduğu öhdəliklərin Azərbaycan dövləti tərəfindən həyata keçirildiyini nəzərə alsaq, hətta Ermənistan Azərbaycana bununla bağlı kompensasiya da ödəməlidir. "Azərbaycanda Qərbi Azərbaycanla bağlı keçirilən ictimai, elmi-mədəni tədbirlər tamamilə beynəlxalq hüququn qaydalarına uyğundur, Qərbi azərbaycanlılar özlərinin mədəni kimliklərini qorumaq hüququna sahibdirlər. Özlərinin doğma yurd-yuvalarına, indi Ermənistan adlandırılan Qərbi Azərbaycana qayıtmaq hüququna sahibdirlər, tarixi keçmişlərini öyrənmək hüququna malikdirlər. Eyni zamanda Qərbi Azərbaycandan olan soydaşlarımız özlərinin ən müxtəlif birliklərini, icmalarını, təşkilatlarını yaratmaq, beynəlxalq təşkilatlar qarşısında onların hüquqlarının bərpası, təhlükəsizliklərinə təminat verilməsi ilə bağlı müxtəlif məsələləri qaldırmaq hüququna malikdirlər. Ermənistandakı bu isterik yanaşma ermənilər tərəfindən nə qədər tez aradan qaldırılsa o qədər yaxşıdır. Bu isterik yanaşma ilə ermənilər əslində regionda davamlı sülhün, sabitliyin, xalqlararası anlaşmanın yaranmasına zərbə vururlar"-deyə E.Kəlbizadə vurğuladı.
E.Kəlbizadə bildirdi ki, Qərbi Azərbaycan irsinin Qərbi azərbaycanlılar tərəfindən yaşadılması, təqdim və təbliğ edilməsi onların birbaşa hüququdur və bu, erməniləri narahat etməməlidir. Qərbi Azərbaycan termininə isterik yanaşmaya gəlincə, şöbə müdiri qeyd etdi ki, ermənilərin yaydıqları uydurmalar səmərə verməyəcək və bu, Qərbi Azərbaycan irsinin təbliğinin qarşısını ala bilməyəcək. Müsahibimizin fikrincə, erməniləri qorxudan, əndişəyə salan onların indiyə qədər Azərbaycan irsini oğurlamasıdır ki, Qərbi azərbaycanlıların təqdimatları onların oğurluğunu ifşa edir.
İradə SARIYEVA
