Ermənistan daxilində baş verən hadisələr bu ölkədə "Qarabağ klanı" ilə mövcud hakimiyyətin növbəti qarşıdurmasının başlanmaqda olduğunu göstərir. Hadisələrin qarşıdurma mərhələsinə keçməsi indi daha çox "Qarabağ klanı"nın maraq dairəsində yer alır.
Bu məqsədlə klan bir vaxtlar Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərən separatçı rejimdən istifadə etmək niyyətindədir.
Məsələ burasındadır ki, separatçı rejimin sonuncu lideri Samvel Şahramanyanın köməkçisi Vladimir Qriqoryan "Azatutyun" radiosuna açıqlamasında iddia edib ki, Şahramanyanın 19 oktyabr tarixli başqa bir "fərmanı" ilə qondarma respublikamın bütün hakimiyyət orqanları - "dövlət naziri", "hökumət üzvləri", "parlament", "hüquq-mühafizə orqanları", Xankəndinin meri fəaliyyətlərini ictimai əsaslarla, yəni maaşsız davam etdirirlər. Xatırladaq ki, Şahramanyan Azərbaycanın Qarabağda keçirdiyi 19-20 sentyabr əməliyyatından sonra, sentyabrın 28-də qondarma "Artsax Respublikasının" və onun "müdafiə ordusunun" 2024-cü ilin 1 yanvarından buraxılacağına dair fərman imzalamışdı. Şahramanyanın yeni "fərmanında" isə deyilir ki, qondarma "respublikanın" 2023-cü il oktyabrın 1-dən bu yana bütün sənədləri etibarlıdır. Qriqoryan iddia edib ki, Şahramanyanın yeni "fərmanı" ilə onun 28 sentyabrda imzaladığı sənəd qüvvəsini itirib və "Artsax Respublikası" fəaliyyətini 2024-cü ildə də davam etdirəcək. Qriqoryan Şahramanyanın 28 sentyabr fərmanını ləğv edən xüsusi sənəd imzalamaması ilə bağlı suala cavab olaraq deyib ki, ayrıca fərmana ehtiyac yoxdur. Onun sözlərinə görə, həmin sənəd legitim olmayıb. Bundan sonra hadisənin daha maraqlı məqamları üzə çıxıb. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi, Vladimir Qriqoryan əvvəlcə özünü Samvel Şahramanyanın müşaviri kimi təqdim edərək açıqlama verib. Sonradan isə açıqlamanı təkzib edərək şəxsi fikri olduğunu, Şahramanyanın da müşaviri olmadığını bəyan edib. Hesab edilir ki, o, "Qarabağ klanı"nın təsiri ilə belə mövqe sərgiləyir. Bununla da Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh prosesinə ciddi zərbə vurulur. Eyni zamanda bu hal Paşinyan iqtidarı üçün də əlavə problemlər deməkdir. Elə bu səbəbdən hakimiyyət təmsilçiləri Vladimir Qriqoryanın açıqlamasını sərt tənqid edirlər. "Vətəndaş müqaviləsi" fraksiyasının deputatı Arusyak Culxakyan bu xüsusda bildirir: "Samvel Şahramanyanın müşaviri deyib ki, Dağlıq Qarabağın dövlət institutları sonrakı illərdə də fəaliyyətini davam etdirəcək. Bu bəyanatın bütün hüquqi cəfəngiyatlarını bir kənara qoyaq. Birincisi, "Dağlıq Qarabağ" qurumları o vaxt fəaliyyətini davam etdirə bilər ki, "Dağlıq Qarabağ"ın Ermənistan banklarına olan 315 milyard dram məbləğində borcunu ödəsin. Hazırda bu borcu Ermənistan hökuməti öz üzərinə götürüb. İkincisi, Ermənistan Respublikasının ərazisində bir hökumət mövcuddur. O da azad, ədalətli və şəffaf seçkilər yolu ilə seçilən qanuni Ermənistan Respublikası hakimiyyətidir. Və nəhayət, siz öz ağılsızlığınızla "Dağlıq Qarabağ"ı süquta sürüklədiniz. Ermənistan Respublikası ilə də eyni şeyi edə biləcəyinizi gözləməyin. Bu dövlətin bir sahibi var ki, onunla kimsənin oyun oynamasına imkan verməyəcək. Yerinizdə sakitcə oturun".
Ermənistan prezidenti Vaaqn Xaçaturyan və parlamentin spikeri Alen Simonyan bir müddət əvvəl "Ermənistan ərazisində heç bir separatçı qurumun dövlət orqanları fəaliyyət göstərə bilməz" kimi açıqlamalar verib. İndi hesab edilir ki, Paşinyan iqtidarı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı çağırışlar edən separatçıların fəaliyyəti tamamilə dayandırılmaq üçün konkret addımlar atmalıdır. Düzdür, Paşinyanın tərəfdarları Qarabağ separatçılarını nəzərdə tutaraq bildiriblər ki, Ermənistan ərazisində "ikinci hökumət" və ya "ikinci parlamentin" fəaliyyətinə imkan verməyəcəklər. Amma bunu əməldə də göstərməlidirlər. Çünki regionda sülhə, əməkdaşlığa gedən yola əngəl olmaq, revanşizm siyasətini davam etdirmək Ermənistan üçün yeni ciddi problemlər deməkdir. İrəvan tədbirlər görməsə, rəsmi Bakının reaksiyası çox sərt olacaq. Bəzi ekspertlərə görə, separatçıların fəaliyyəti dayandırılmasa, Qərbi Azərbaycan Respublikasının yaradılması prosesinə start verilə bilər. Hər halda, İrəvan qəti mövqe sərgiləməlidir. Nəzərə alınmalıdır ki, erməni cəmiyyətində "Qarabağ klanı"na böyük nifrət var. Bunu erməni bloger Roman Bağdasaryan da təsdiq edir. O bildirir ki, "Qarabağ klanı"nın nümayəndələri və onların yaxınları erməni əsgərlərinin əsirlikdən geri qayıtmasına sevinmirlər. Əsas narahatlıq da bunun sülh prosesinə doğru mühüm addım olmasıdır. Rusiyalı ekspert Maksim Şevçenko isə diqqəti daha bir mühüm məqama yönəldir: "Burada vəziyyət aydın və izah edilə biləndir. Nikol Paşinyan İrəvanda doğulub-böyüyüb, İrəvan klanına aiddir. O, Qərb institutlarında tərbiyə olunub. Qarabağ qruplaşması isə 30 ilə yaxın Ermənistanda ağalıq edib, pul qazanıb, özünü piar edib, Azərbaycan torpaqlarını işğal etmək hesabına öz nüfuzunu satıb. Onlar azərbaycanlı əhalini qovdular, azərbaycanlılarla ermənilər arasında çəkişmələri və müharibəni sonsuza qədər uzatdılar. Ona görə də Paşinyan üçün "Qarabağ klanı" mövzusunu tamamilə bağlaması müəyyən mənada həyati əhəmiyyət kəsb edir".
Tahir TAĞIYEV
