Gözlənildiyi kimi, Rusiya ilə münasibətlərinin gərginləşməsi fonunda Ermənistan bu ölkənin liderliyi ilə fəaliyyət göstərən təşkilatları tərk etməyə hazırlaşır. Artıq hakimiyyət bunun üçün əsas yaradır.
Belə ki, bir sıra ictimai-siyasi qüvvələr, eləcə də fərdi şəxslər Ermənistan hakimiyyətini Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından (KTMT), Avrasiya İqtisadi İttifaqından (Aİİ), MDB-dən çıxmaq prosesinə dərhal başlamağa və Avropa İttifaqına üzvlük üçün müraciət etməyə çağırırlar.
Onlar bu barədə müvafiq bəyanat veriblər.
Bəyanatda Rusiya tərəfindən Ermənistanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyünə təhdidlər pislənir, Moskva və Bakı arasında münasibətlərdən narazılıq ifadə olunur: “Hazırda Rusiya hakimiyyətinin yürütdüyü antierməni mövqeyi və siyasəti nəinki qınaq obyektidir, həm də iki ölkə arasında yaranmış uçurumu daha da dərinləşdirir. Ermənistan və Rusiya son illərdə bunu praktiki keçilməz hala gətirərək, Ermənistan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasında mövcud olan bütün hüquqi bazaya kəskin şəkildə yenidən baxılmasına təcili ehtiyac yaradır”. Təşkilat və xadimlər Ermənistan hakimiyyətinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunu ratifikasiya etməyə hazır olmasını alqışlayaraq, onları heç bir qeyd-şərtsiz bunu etməyə çağırırlar. Qeyd edək ki, Moskva Ermənistanın Roma Statutunu ratifikasiya etmək qərarını Rusiyaya qarşı son dərəcə düşmənçilik addımı adlandırıb. Bəyanat müəllifləri Qərbi “Rusiya işğalçı qüvvələrinin” Qarabağdan çıxarılmasına, əraziyə beynəlxalq faktaraşdırıcı və monitorinq missiyasının yerləşdirilməsinə nail olmaq üçün ilk addım kimi lazımi diplomatik və siyasi vasitələrdən istifadə etməyə çağırırlar. Onlar Ermənistan hakimiyyətini, faktiki olaraq, Rusiyanın rəhbərlik etdiyi təşkilatlardan - KTMT, Aİİ, MDB-dən çıxmağa, Rusiya ilə bütün hərbi və iqtisadi müqavilələrə xitam verməyə, Rusiya dövlət televiziya kanallarının və Ermənistanda dövlət yayımı ilə əlaqəli televiziya kanallarının yayımını qadağan etməyə çağırırlar. Bildirilir ki, Avropa İttifaqına tam üzvlük tələbi ilə müraciət etmək, Aİ-yə üzv dövlətlər, ABŞ, Kanada, Hindistan və Birləşmiş Qərbin digər demokratik ölkələri ilə ikitərəfli strateji tərəfdaşlıq sazişləri imzalamaq, ikitərəfli və çoxtərəfli hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üçün addımlar atmaq, Qərb ölkələri və Avro-Atlantik təhlükəsizlik sistemləri ilə hərbi-texniki əməkdaşlıq vacibdir. Xatırladaq ki, Ermənistan-Rusiya münasibətlərində gərginlik qalmaqdadır. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bu yaxınlarda Ermənistan rəhbərliyinə “ABŞ-a arxalanan ölkələrin qibtəolunmaz taleyini” xatırlamağı tövsiyə edib. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan daha əvvəl bəyan etmişdi ki, İrəvanın iştirak etdiyi xarici təhlükəsizlik sistemləri səmərəsizdir. Beləliklə, Ermənistanda Rusiyanın maraq və mənafeyinə cavab verməyən proseslər cərəyan edir. Rusiya Dövlət Dumasının MDB işləri, Avrasiyaya inteqrasiya və həmvətənlərlə əlaqələr komitəsi sədrinin birinci müavini Konstantin Zatulin etiraf edir ki, Ermənistan yaxın gələcəkdə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından çıxdığını elan edə bilər. Onun sözlərinə görə, böyük ehtimalla, respublikada Rusiya telekanallarının bağlanması ilə bağlı qərar veriləcək. O, ötən il Ermənistana girişinə qadağa qoyulduğunu da xatırladıb və bu təşəbbüsləri regionda Rusiyanın təsirinə qarşı mübarizə ilə əlaqələndirib: “Bundan başqa, yaxın gələcəkdə Ermənistanın KTMT-dən çıxmasına cəhd ediləcək və Gümrüdən Rusiya hərbi bazasının çıxarılması məsələsi qaldırılacaq”.
Belə vəziyyətdə Ermənistan parlamentinin hakim “Vətəndaş müqaviləsi” fraksiyasının deputatı Lusine Badalyan “Faktor” telekanalının efirində bildirib ki, Rusiya telekanalları antierməni xarakterlidir. Badalyanın sözlərinə görə, Ermənistanda Rusiya telekanallarının yayımının dayandırılması məsələsi müzakirə olunur. Qeyd edək ki, Ermənistandakı hökumət rəsmiləri bir müddət öncə Rusiya dövlət mediasının Ermənistana qarşı hibrid müharibə şəraitində olduğunu bildirmişdilər. İndi Ermənistanın Rusiya kanallarına qarşı mövqeyi, Kremlin rəhbəri olduğu təşkilatları tərk etməyə hazırlaşması İrəvan üçün müsbət nəsə vəd etmir. Amma Qərb, məsələn, elə Avropa Parlamenti İrəvana birbaşa ultimatum verir və bildirir ki, bu ölkə ilə əməkdaşlığın intensivləşdirilməsi yalnız Ermənistanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (və Avrasiya İqtisadi İttifaqı) üzvlüyünə xitam verildikdən sonra mümkündür. Ermənipərəst deputat Marina Kalyurand qeyd edib ki, Avropa İttifaqı bu gün Ermənistanın Rusiya və Belarusla Gömrük İttifaqının bir hissəsi olmasına göz yuma bilməz: “Biz Ermənistanın bu gün KTMT-nin Rusiya ilə birlikdə müdafiə təşkilatının üzvü olmasına göz yuma bilmərik. Ona görə də İrəvan Aİ ilə hansı səviyyədə əməkdaşlıq etmək istədiyinə qərar verməlidir”. Onun sözlərinə görə, Aİ Ermənistanla münasibətləri Ermənistanın özünün buna hazır və sadiq olduğu dərəcədə intensivləşdirməyə hazırdır. O xatırladıb ki, Aİ ilə Ermənistan arasında güclü öhdəlikləri ehtiva edən Genişləndirilmiş və Hərtərəfli Tərəfdaşlıq Sazişi var. Beləliklə, Ermənistanın Rusiya ilə münasibətlərini Qərbin xeyrinə pozması müşahidə olunur. Ermənistanın özü KTMT-dən çıxmaq təşəbbüsü ilə çıxış edərək, təşkilatın öz ərazisində təlimlərini keçirməkdən imtina edib. Bundan əlavə onu da qeyd etmək lazımdır ki, ölkədə rusofob əhval-ruhiyyə güclənib, Rusiya hərbi bazasının Gümrüdən çıxarılması tələbi ilə tez-tez mitinqlər keçirilir. Avropa da iddialı görünür, amma Ermənistan bu dəfə də bir əlində iki qarpız tuta bilməyəcək. Ermənistanda “Milli birləşmə” partiyasının sədri, keçmiş deputat Artaşes Qeqamyan bildirir ki, Kremllə belə rəftar düzgün deyil: “Ermənistan Respublikasının müttəfiq dövlətə qarşı çıxmasının alternativi müharibədir”. O bildirib ki, Ermənistan Rusiya ilə strateji müttəfiqliyini əbədiləşdirməlidir: “Buna görə də siyasətçilər və siyasi qüvvələr üçün müvafiq resurs bazalarının yaradılmasını səfərbər etmək lazımdır”.
Nahid SALAYEV
