Azərbaycanın dördüncü baş naziri Surət Hüseynovun uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etməsi xəbərinə reaksiyalar elə də böyük olmadı. Bunun əvəzində sosial şəbəkələrdə, bəzi KİV-də daha çox sabiq AXC hakimiyyətinin təəssübkeşlərinin reaksiyaları ilə qarşılaşdıq.
Keçmiş AXC hakimiyyətinin tərəfdarları və təəssübkeşləri olan şəxslərin sabiq baş nazir Surət Hüseynovun ölümü ilə bağlı çox aqressiv reaksiyaları var. Onun ölümünə az qala sevinirlər ki, “Surət elə yaxşı oldu öldü, ölməli idi” və sair. Təbii ki, hər bir insanın taleyi Tanrının əlindədir, hər kəsin neçə il ömür yaşayacağını, necə, harada, hansı xəstəlikdən dünyasını dəyişəcəyini yalnız Allah bilir. Amma bu şəxslər sosial şəbəkələrdə, mediada Surət Hüseynova qarşı aqressiyalarını açıq şəkildə ifadə ediblər. Maraqlıdır ki, Surət Hüseynova qarşı aqressiv yazılar və statuslar yazan, onu ittiham edən keçmiş AXC hakimiyyətinin tərəfdar və təəssübkeşlərinin böyük əksəriyyəti siyasi kurs etibarı ilə indiki hakimiyyəti dəstəkləyir.
Keçmiş AXC hakimiyyətinin tərəfdarı və təəssübkeşi olan şəxslərin sabiq baş nazir Surət Hüseynovun ölümü ilə bağlı bu aqressiv reaksiyaları nə ilə bağlıdır?
“Surət Hüseynova qarşı qəzəbin kökündə...”
Məsələ ilə basğlı “Alyans” strateji araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində “1993-cü ilin 4 iyununda baş vermiş qiyam AXC-Müsavat hakimiyyətinin sonunu gətirdi. O dövrdə daxili işlər nazirinin müavini olan və sonradan nazir əvəzi vəzifəsini icra edən Rövşən Cavadov parlamentdə açıq şəkildə demişdi: “Surət Hüseynov mövcud hakimiyyətə qarşı qalxmış xalq hərəkatının lideridir”. Əgər Surət Hüseynov olmasaydı, başqa birisinin bu addımı atacağı şübhə doğurmurdu, çünki artıq hakimiyyət tamamilə nüfuzunu itirmişdi və xalq tərəfindən dəstəklənmirdi. Yeri gəlmişkən, parlamentdə elə həmin çıxışı zamanı Rövşən Cavadov bir məsələni də qeyd etdi ki, xalqın 90 faizi Surət Hüseynovu müdafiə edir. Təbiidir ki, o dövrdə heç insanların çoxu Surət Hüseynovu tanımırdı, amma əhalinin çox böyük hissəsi, bəlkə də 90 faizdən çoxu hakimiyyətin əleyhinə idi. Bu baxımdan, o vaxt hakimiyyətdə olan AXC-nin vəzifə tutan üzvlərinin, təəssübkeşlərinin Surət Hüseynova qarşı belə qəzəbli olmasının səbəbi aydındır. Onlar hesab edirlər ki, Surət Hüseynov onların hakimiyyətinə son qoydu. Ancaq əslində həqiqət ondan ibarətdir ki, o dövrdə hakimiyyətdə olan qüvvələrin özləri yanlış siyasət yürütməklə, yanlış bəyanatlar verməklə öz hakimiyyətlərinə son qoydular”-deyə bildirdi.
A.Səmədovun sözlərinə görə, bütövlükdə 4 iyun qiyamı hələ də araşdırılmayıb. Orada hadisələrin necə baş verdiyi, qiyamın kimlər tərəfindən təşkil olunduğu və xüsusən də hakimiyyətin bu hadisədə rolu məsələsinin tamamilə aydınlaşdırılmadığını deyən A.Səmədovun bildirdiyinə görə, 1993-cü ilin iyun ayının 2-də parlamentdə çıxış edən əsas müxalifət lideri Etibar Məmmədov açıq şəkildə demişdi ki, hakimiyyət müxalifətə qarşı zorakılığa hazırlaşır. “Üzərinə “tufan” yazılmış xüsusi paketlər paylanmışdı və bunlar iyun ayının 4-də açılmalı idi. O dövrdə belə bir plan var idi ki, Gəncədə Surət Hüseynovun qiyamçı 709-cu briqadası zorakı yolla ləğv olunsun və bundan sonra Azərbaycanda bütövlükdə müxalifətə qarşı kəskin addımlar atılsın. Çünki görürdülər ki, başqa cür hakimiyyəti saxlamaq mümkünsüzdür. Dərk edirdilər ki, hakimiyyət artıq əldən gedir. Ancaq əməliyyatlar keçirə bilmədilər, son dərəcə yanlış addımlar atdılar və son nəticədə Surət Hüseynovun başladığı qiyam uğurla nəticələndi. Əgər Heydər Əliyev olmasaydı, hakimiyyətə Rusiyayönlü qüvvələr gəlməli idi, Mütəllibov artıq gəlməyə tam hazır vəziyyətdə idi. O da məlumdur ki, qiyamda Surət Hüseynovun yanında olan şəxslər Heydər Əliyevin gəlməsini və sonradan prezident səlahiyyətlərini icra etməsini çox ağır qarşılayırdılar. Hesab edirdilər ki, onlar AXC-Müsavat hakimiyyətini yıxdılar, ancaq Heydər Əliyev guya onun “bəhrəsini” gördü. Halbuki, Heydər Əliyevi xalq dəvət etdi və xalqın istəyini nəzərə alan AXC-Müsavat iqtidarı dəvət etdi. O dövrdə bu həmin hakimiyyətin atdığı yeganə düzgün addım oldu. Surət Hüseynova qarşı qəzəbin kökündə nə dayanır? Azərbaycan zorakı hakimiyyət dəyişikliklərindən çox əziyyət çəkdi, torpaqlarımızı hakimiyyət uğrunda mübarizə nəticəsində itirdik. 1992-ci ilin mart ayının 5-6-da parlament mühasirəyə alındı, deputatlar girov götürüldülər və sonrakı hakimiyyət dəyişikliyi baş verdi, Mütəllibov istefa verməyə məcbur oldu və nəticədə Şuşanı itirdik. Sonradan yenidən hakimiyyətə qayıtmaq cəhdi göstərildi. Əvvəl Mütəllibov qayıtmaq istədi, amma AXC buna imkan vermədi. Cəbhədən müəyyən qüvvələr Bakıya gətirildi, AXC hakimiyyətə gəldi, ancaq Laçını itirdik. Ondan sonrakı dövrdə növbəti hakimiyyət dəyişikliyi 1993-cü ildə Surət Hüseynovun qiyamından sonra baş verdi. Bu dövlət əleyinə zorakı hərəkətlər Azərbaycana böyük zərbə vurdu və orda, təbiidir ki, ən çox zərbəni vuranlardan biri də Surət Hüseynov idi. O, 1993-cü ildə istədiyinə nail ola bilmədi, 1994-cü ilin oktyabrında təkrar cəhd göstərdi və Heydər Əliyev həm keçmiş AXC-Müsavat hakimiyyətinə, həm də Surət Hüseynov kimilərinə göstərdi ki, dövləti necə idarə edərlər və necə qoruyarlar. Həmin dövrdə qısa müddətdə qiyam yatırıldı və Surət Hüseynov həbs olundu və ondan sonra da məhkəmə hökmü ilə uzun müddət cəza çəkməli oldu. Təbiidir ki, bu səbəbdən Surət Hüseynova qarşı xalqın bir hissəsinin çox ciddi qəzəbi var. Çünki Azərbaycan onun hərəkətlərindən çox ziyan çəkdi. O dövrdə hakimiyyətdə olanlar hakimiyyətlərini itirdiklərinə görə Surət Hüseynovu bağışlaya bilmirlər. Baxmayaraq ki, Surət Hüseynov onların sayəsində o qədər güc əldə etmişdi, o qədər vəzifə əldə etmişdi. Özlərində günah görə bilmirlər, özlərinə tənqidi yanaşmaq istəmirlər və hesab edirlər ki, Surət Hüseynov onların hakimiyyətinin yıxılmasında həlledici rol oynayıb. Amma əslinə qalsa, Surət Hüseynov olmasa da bir başqası çıxıb o hakimiyyəti yıxmalı idi, çünki hakimiyyət xalqın dəstəyini itirmişdi və dövləti idarə edə bilmirdi. Bütövlükdə, mən də hesab edirəm ki, Surət Hüseynov Azərbaycan tarixində çox böyük fəlakətlərin günahkarlarından biri kimi qalacaq. Yaxın tariximizi öyrənənlər (hələ kifayət qədər öyrənilməyib-A.S) bu cür hadisələrin qarşısının alınmasında göstərdiyi müdrikliyə, cəsarətə, xalqa olan böyük sevgisinə görə ulu öndər Heydər Əliyevi həmişə hörmətlə, sevgi ilə yad edəcəklər. İllər keçdikcə bir daha hamımız daha yaxşı anlayacağıq ki, Heydər Əliyev 1993-cü ilin iyun ayının 9-da Naxçıvandan Bakıya gəlməsəydi Azərbaycan daha ağır faciələr yaşaya bilərdi, Azərbaycan bugünkü qədər müstəqil ola bilməzdi və son nəticədə Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsində o möhtəşəm qələbəni qazana bilməzdi. Bu qələbənin təməli 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Bakıya gəlməsi ilə qoyuldu. O siyasi xətti, o dövlətçilik kursunu davam etdirən İlham Əliyev Heydər Əliyevin də xəyallarını, arzularını reallaşdırdı və Azərbaycan hamımızın arzuladığı və hamımızın gözlədiyi, hətta bəzilərinin gözləmədiyi o böyük, o möhtəşəm qələbəni qazandı”-deyə A.Səmədov əlavə etdi.
İradə SARIYEVA
