Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan hökumətin iclasında deyib ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə danışıqlar zamanı Azərbaycanla Ermənistan arasında dəmir yolunun bərpası ideyası müzakirə olunub və Putin dəmiryolunun bərpası ideyasını dəstəkləyib.
O bildirib ki, Horadiz-Mehri-Ordubad-Yerasx dəmiryolunun bərpası layihəsi canlandırıla bilər: "Dünənki danışıqlarda biz dəmiryolunun bərpası ilə bağlı işə qayıtmağın əhəmiyyəti barədə danışdıq”.
Qeyd edək ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının noyabrın 23-də İrəvanda keçirilən sammiti çərçivəsində V.Putinlə N.Paşinyan arasında görüş olub.
Eyni zamanda, Paşinyan keçmiş mənfi təcrübəni nəzərə alaraq, bu mövzuya orta dərəcədə optimist olduğunu etiraf edib:
“Əgər dünən öyrəndiyimiz və razılaşdığımız hər şey öz məntiqindən kənara çıxmasa, o zaman yaxın gələcəkdə bizə “Ermənistan kəsişməsi” layihəsi çərçivəsində, xüsusən də dəmir yolunun yenidən qurulması sahəsində böyük sərmayələrə ehtiyac olacaq”.
Paşinyan hesab edir ki, Ermənistanın belə vəsait cəlb etmək imkanı var, üstəlik, beynəlxalq tərəfdaşlar bu layihəyə böyük maraq göstərməlidir.
Ermənistanın baş naziri bundan əvvəl bildirmişdi ki, Şimal-Cənub layihəsini yenidən formalaşdırıb, onu Şimal-Cənub-Şərq-Qərb layihəsinə çevirmək niyyətindədirlər. Onun sözlərinə görə, bu, Ermənistanı İran və Azərbaycanla, sonuncunu isə Naxçıvan və Türkiyə ilə birləşdirəcək “Ermənistan kəsişməsi” layihəsinin işə salınması deməkdir. Paşinyan deyib ki, sözügedən dəmiryol xəttinin Ermənistan ərazisindən keçən hissəsində beynəlxalq hüquqa uyğun gömrük və sərhəd xidməti fəaliyyət göstərəcək.
Göründüyü kimi, Paşinyan Putinlə yalnız dəmir yolunun açılması ilə bağlı məsələni müzakirə etdiyini deyir. Axı, onların üzərlərinə götürdükləri öhdəliklər yalnız dəmir yolu ilə bağlı deyil, söhbət Zəngəzur dəhlizindən gedə bilər. Belə nəticəyə gəlmək olar ki, ya Paşinyan görüşün mahiyyətini saxtalaşdırır, ya da Putinlə birləşib, bizə qarşı məkrli plan əsasında oynayırlar. Paşinyan həm də dəhlizin əvəzində hansısa “erməni qovşağı”nın yaradıla biləcəyindən danışır. Sanki Zəngəzur dəhlizinin üzərində bir “Ermənistan kəsişməsi” qurub, ondan fayda götürmək istəyirlər. Bir də Paşinyan deyir ki, həmin dəmir yolunda beynəlxalq hüquqa uyğun gömrük və sərhəd qaydaları qoyulacaq. Necə olur ki, onlar Laçın dəhlizindən gömrük və bizim sərhəd xidmətini görmədən istifadə edirlər, bizə isə bu qaydaları tətbiq edirlər?
Politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan 10 noyabrda imzaladığı üçtərəfli bəyanatla üzərinə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı öhdəlik götürüb: “Keçən iki illik müddət ərzində Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə bu öhdəlikdən yayınır. Tərəflər dəfələrlə bu məsələni müzakirə də ediblər. Ermənistan ərazisindən keçən dəhliz, o cümlədən dəmir yolu və avtomobil yolunun tikintisi ilə bağlı razılığa gəliblər. Amma Ermənistanın yüksək rəsmiləri hazırda bəyan edir ki, Ermənistan ərazisində dəhliz məntiqində heç bir yol və ya nəqliyyat kommunikasiyası ola bilməz. Onların qənaətincə, əldə olunan bütün razılaşmalar regional kommunikasiyaların açılmasına aiddir və Ermənistan nümayəndələrinin bundan əvvəl açıqladığı bəyanatlara uyğundur.
İlk öncə onu qeyd etmək yerinə düşər ki, Zəngəzur dəhlizi Ermənistanın yeganə və dəyişilməz xilas yoludur, bu səfil ölkə bilavasitə dünyaya birbaşa çıxış əldə edəcək. Halbuki, dünya praktikasında belə yanaşmalar - qalib Azərbaycanın məğlub Ermənistana növbəti yaşama şansı verməsi, qurtuluş yolu göstərməsi, nadir görünən hadisələrdəndir. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan və Ermənistan dövlət başçılarının Brüssel görüşündə Laçın və Zəngəzur dəhlizləri müqayisə edildi. Daha doğrusu, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bəyan etdi ki, Zəngəzur dəhlizində Azərbaycan üçün Laçın dəhlizində ermənilərə yaradılan şəraitlə eyni imkanlar yaradılmalıdır. Dövlət başçısı əlavə edib ki, əgər Azərbaycan üçün Zəngəzur dəhlizində belə bir imkanlar yaradılmasa, biz də Laçın dəhlizində gömrük-nəzarət məntəqəsi və digər strukturları formalaşdırmaq məcburiyyətindəyik.
Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın bir ərazisi ilə digər ərazisini birləşdirir. Biz kənar bir dövlətin ərazisinə keçmirik, öz ərazimizə gedirik. Daşımaları da, öz ərazimizə daşıyırıq, burada yanaşma bir qədər fərqli olmalıdır, yəni nəzarət olmamalıdır, ya da zəif xarakter daşımalıdır. Laçın dəhliziilə isə ermənilər bizim əraziyə daxil olur, bizə məlum olmayan yüklər daşıyır. Bu Azərbaycanın suverenliyi ilə ziddiyyət təşkil edir. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizinin statusundan asılı olmayaraq, biz Laçın dəhlizinə tam nəzarət etməliyik. Biz bilməliyik ki, o dəhlizlə Yuxarı Qarabağa kim gəlir və nə daşınır. Hazırda Laçın dəhlizi ilə ermənilər Azərbaycanın suveren ərazilərinə silah-sursat, silahlı birləşmələr və s. daşıyır. Biz gələcəkdə bunun acı nəticələri ilə qarşılaşacağıq. Laçın dəhlizi ilə daşınan silah-sursat Azərbaycan əsgərinə qarşı tuşlanacaq.
İndi də Paşinyan Putinlə birləşib “Ermənistan kəsişməsi” adlı yeni ideyanı ortaya atıblar. Ya Zəngəzur dəhliz öz statusunda fəaliyyətə başlamalıdır, ya da biz ermənilərin Laçın dəhlizindən istifadəsinin qarşısını almalıyıq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
