Erməni diplomat Edmon Marukyan 2016-cı ildə baş tutan Aprel döyüşləri ilə bağlı maraqlı faktlar açıqlayıb. O deyib ki, Aprel döyüşləri altı il əvvəl baş verib, lakin onun ətrafındakı sirlər hələ də aktuallığını qoruyur:
“Maraqlıdır, Vladimir Putindən sonda bu silahlı toqquşmanı dayandırmağı kim xahiş edib – Bakı, yoxsa İrəvan? Hətta xahiş etmək çox yumşaq səslənir, yalvardılar. İndi də aydın oldu ki, bu, erməni tərəfi idi. Keçmiş Baş Qərargah rəisi Yuri Xaçaturovun Azərbaycanın guya 2016-cı il aprelin 5-də hərbi əməliyyatları dayandırmaqla bağlı Rusiyadan xahiş etməsi barədə açıqlamasını şübhə altına alıram. Dördgünlük müharibə zamanı Azərbaycan çox güclü strateji mövqelər ələ keçirdi, ona görə də müharibənin dayandırılmasını tələb edə bilməzdi. Mənim əlimdə təkzibolunmaz sübutlar var ki, Moskvaya hərbi əməliyyatları dayandırmaq üçün yalvaran məhz İrəvan olub. İstəmirəm özümüzü, xalqımızı aldatmağa davam edək”.
Çox maraqlıdır ki, həmin vaxt Ermənistanda hakimiyyətdə olan “Qarabağ” klanı bu reallıqları xalqdan gizlədib. İndi isə erməni diplomatların özləri bu mətləblərə aydınlıq gətirir.
Hərbi-siyasi ekspert Ramil Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 2016-cı ilin aprel ayının 2-də Ermənistan-Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində erməni hərbi birləşmələrinin atəşkəs rejimini pozmasına cavab olaraq, Azərbaycanın Hərbi Qüvvələri geniş əks-hücuma keçdi və nəticədə işğal altındakı bir sıra strateji ərazi azad olundu: “Tarixə “dörgünlük müharibə” kimi düşən döyüşlər nəticəsində işğal altında olan təxminən 800 hektara yaxın ərazi azad edilərək, Azərbaycanın nəzarətinə keçdi.
“Dörgünlük müharibə”nin həmin dövr üçün əsas əhəmiyyəti ondan ibarət idi ki, keçmiş Dağlıq Qarabağ münaqişəsi “donmuş konflikt” statusunundan çıxaraq, potensial qaynar nöqtə statusu qazandı. Məhz bu döyüşlərdən sonra həm münaqişə tərəfləri, həm vasitəçi ölkələr, həm də ümumiyyətlə, regionda maraqlı olan bütün dövlətlərin problemə yanaşması dəyişməklə yanaşı, məsələ ətrafında apardıqları siyasətə də korrektələr etmələrinə məcbur oldular. Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, artıq regionda yeni reallıq yaranmışdı və istənilən qüvvə bu reallığa uyğun siyasətini qurmalı idi. Ən əsası, Aprel döyüşləri Azərbaycanın Ermənistan üzərində hərbi üstünlüyünü, münaqişənin hərbi yolla həllinin Azərbaycan cəmiyyətində kütləvi şəkildə dəstəklənməsi və hakimiyyətin bu sosial sifarişi yerinə yetirmək əzmində və gücündə olduğunu bütün dünya ictimaiyyətinə nümayiş etdirdi. Məhz Aprel döyüşlərindən sonra Ermənistan hərbi büdcəsini dəyişməli və silah idxalını artırmalı oldu. 2016-cı ildən etibarən Ermənistan xaricdən silah idxalını 3.5 dəfə artırdı, Moskvanın təqdim etdiyi 3 faizlik güzəştli kredit hesabına isə “Smerç”, “Tor” və s. bu kimi zenit-raket komplekslərini əldə etdi. Məşhur “İsgəndər” raketləri və İkinci Qarabağ savaşı ərzində elə Qarabağ səmasında məhv edilən “Su-30” qırıcılarını da Ermənistan 2016-cı ildən sonra aldı. Bu məlumatlar Ermənistanın “dördgünlük müharibə”dən sonra necə qorxuya düşdüyünü açıq nümayiş etdirirdi. Tarixin bu gün durduğumuz nöqtəsindən, yəni Vətən müharibəsindəki zəfərimizdən sonra 2016-cı ilin Aprel döyüşləri və ardınca gələn proseslərə nəzər salanda belə qənaətə gəlmək olar ki, əslində Azərbaycanın öz torpaqları uğrunda savaşı məhz elə həmin vaxt başlayıb və 2 aprel 2016-cı il tarixi ümumilikdə II Qarabağ müharibəsinin başlanğıc nöqtəsi kimi qəbul oluna bilər. Aprel döyüşlərinin nəticələri Ermənistan cəmiyyətinə təsirsiz ötüşmədi və əhali arasında onsuz da etimadını itirməkdə olan Sarkisyan hakimiyyətinin dayaqları daha da zəiflədi. İllərdir Azərbaycan və Türkiyənin işğala cavab olaraq tətbiq etdikləri blokada, həmçinin, Koçaryan-Sarqsyan rejiminin yarıtmaz idarəçiliyi nəticəsində Ermənistanın düşdüyü acınacaqlı vəziyyətdə hakimiyyətin siyasi reytinqini təmin edən yeganə amil bu klanın qonşu ölkənin torpaqlarını nəzarətdə saxlaması idi. Dördgünlük müharibə Ermənistanın ictimai şüurunda özünə yer eləmiş erməni ordusunun yenilməzliyi mifini darmadağın etdi və Sarqsyanın hakimiyyətini saxlamaq üçün sonuncu tutunacağını əlindən aldı. Ermənistanda Paşinyanın hakimiyyətə gəlməyində bu amilin böyük rolu oldu. Bu baxımdan da Ermənistanda həmin hadisə ilə bağlı həqiqətləri xalqdan gizlədiblər. Bu mövzunun məhz indi qabarması təsadüfi deyil. Çünki hakimiyyətdə olmuş keçmiş klan Ermənistanda yenə fəallaşıb. Ən əsası da, Paşinyanı müharibəni uduzmaqda ittiham edirlər. Hakimiyyət bu faktları açıqlamaqla onların əsl sifətini və necə qorxaq olduqlarını xalqa göstərir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
