Qlobal logistika xidmətləri bazarında bu gün olduqca şiddətli rəqabət müşahidə edilməkdədir. Xidmətin bu növü lokal və transmilli şirkətlərin fəaliyyətinə getdikcə daha çox təsir göstərir.
Bu fonda logistik fəaliyyətlərin həcmi durmadan artır və bununla da nəqliyyat və ekspeditor şirkətlərin iqtisadi dəyər zəncirlərindəki payı durmadan yüksəlir.
Kommunikasiya dəhlizlərinin yaradılması Azərbaycana böyük üstünlüklər qazandırır
Dünya təcrübəsi göstərir ki, nəqliyyat və logistika sahəsində uğurlu fəaliyyət beynəlxalq əməkdaşlıqdan, dünya birliyinə inteqrasiyasnın səmərəlilik dərəcəsindən əhəmiyyətli şəkildə asılıdır. Bunu Azərbaycan təcrübəsindən əyani formada görmək olar.
Bu gün Azərbaycanda ölkənin müasir nəqliyyat kompleksinin formalaşmasında logistikanın rolunun artması müşahidə olunur. əlverişli coğrafi mövqedə yerləşən Azərbaycan üçün tranzit-logistika imkanlarından səmərli istifadə edilməsi daim prioritet istiqamətlərdən birini təşkil edib. Elə bundan irəli gəlir ki, Azərbaycan Şərqdən Qərbə və Şimaldan Cənuba uzanan mühüm beynəlxalq nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizləri ilə bağlı həyata keçrilən layihələrin əsas iştirakçılarından biridir. Nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizlərinin yaradılması Azərbaycana mühüm dividendlər qazandırır. Bu, ölkənin sosial-iqtisadi inkişafını daha dinamik hala gətirməklə yanaşı, təhlükəsizlik sferasında Azərbaycanın əlavə üstünlüklər əldə etməsinə gətirib çıxarır. Uğurlu enerji strategiyasına paralel olaraq, ötən illər ərzində Azərbaycan transmilli nəqliyyat-kommunikasiya siyasətinin həyata keçirilməsində mühüm uğurlara imza atıb. Azərbaycan “Şərq-Qərb”, “Şimal-Cənub”, “Şimal-Qərb” nəqliyyat dəhlizləri kimi regional bağlantı layihələrinin icrasına mühüm töhfə verməklə yanaşı, onların reallaşması istiqamətində genişmiqyaslı işlər görüb. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Azərbaycanın Xəzər dənizində ən böyük ticarət donanması, müasir gəmiqayırma zavodu, müasir standartlara cavab verən avtomobil yolları həmin nəqliyyat dəhlizlərinin imkanlarını daha da genişləndirir. Azərbaycanın tranzit imkanlarının, o cümlədən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində artan rolu ölkəmizlə tərəfdaşlıq edən dövlətlərin də sayını çoxaldır. Bu da öz növbəsində Azərbaycanın tərəfdaşlarının sayının artması, onlarla müttəfiqlik əlaqələrinin möhkəmləməsi deməkdir. Beləliklə, nəqliyyat layihələri Azərbaycana təkcə iqtisadi yox, həm də siyasi dividendlər qazandırır. Xüsusən də Avropa ilə bu sahədə əməkdaşlığın dərinləşməsi ölkəmizə yeni yeni üstünlüklər gətirir. Ümumiyyətlə, beynəlxalq münasibətlər sistemində nüfuzlu ölkələrdən biri kimi çıxış edən Azərbaycan bu gün mövcud olduğu regionun inkişaf perspektivlərini, ümumi gələcəyini müəyyən edən lider dövlətdir. Bu kontekstdə tamamilə təbiidir ki, Cənubi Qafqazda maraqları olan, burada siyasi, iqtisadi və digər vacib müstəvilərdə fəaliyyət göstərmək istəyən ölkələr ilk növbədə Azərbaycanla siyasətlərini uzlaşdırırlar, dövlətimizin mövqeyini mütləq şəkildə nəzərə alırlar. Azərbaycanın Vətən müharibəsindən sonra regionda yaratdığı yeni reallıqlara bütün dünya ölkələri hesablaşır. Eyni zamanda postmünaqişə dövründə Azərbaycanın regionda sülhün bərqərar olması, əməkdaşlıq münasibətlərinin inkişafı istiqamətində fəaliyyət və səyləri alqışlanır. Avropa İttifaqı da məsələyə məhz bu przamadan yanaşır. Avropa İttifaqı “Şərq tərəfdaşlığı” Proqramı çərçivəsində sabit, təhlükəsiz və çiçəklənən Cənubi Qafqazın olmasında maraqlı olduğunu hər zaman bəyan edir. Azərbaycan Avropa İttifaqının bu yanaşmasını təqdir edir. Avropa İttifaqı enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində, etibarlı nəqliyyat-tranzit marşrutları, həyati əhəmiyyətli logistika mərkəzləri kimi məsələlərdə də Azərbaycanı strateji tərəfdaş kimi qəbul edir.
Azərbaycan beynəlxalq müstəvidə mühüm nəqliyyat-logistika qovşağıdır
Dünya təcrübəsi göstərir ki, transmilli nəqliyyat layihələri əhatə etdiyi coğrafiyada təhükəsizliyin qarantına çevrilir. Azərbaycanda da Vətən müharibəsindən sonra regionda qalıcı sülhün bərqərar olması və qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsində maraqlı tərəf qismində çıxış edir. Bu mənada sözügedən nəqliyyat layihələri regionda hərbi təhdidlər aradan qalxması, dialoq və əməkdaşlıq mühitinin yaradılması baxımından da mühüm əhəmiyyətə malikdir. Qeyd edilən nəqliyyat layihələri qarşılıqlı əməkdaşlığı gücləndirməklə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat qovşağına çevrilməsi siyasətinin uğurunun praktiki göstəriciləridir. Bütün bunların faktiki təzahürü sonuncu Avropa İttifaqı-Azərbaycan biznes forumunda özünü bir daha göstərdi.
Forumda Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri səfir Peter Mixalko nəqliyyat-logistika sahəsində yeni layihələrin icrasının tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyini qeyd edib. Peter Mixalko Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyinin, nəqliyyat-tranzit potensialının Avropa İttifaqı şirkətlərini cəlb etdiyini və onların ölkəmizdə fəaliyyətdə, eləcə də işğaldan azad olunmuş ərazilərimizin bərpası və quruculuq işlərində iştirakda maraqlı olduqlarını bildirib. Avropa İttifaqı ilə yanaşı, hazırda dünyanın bir sıra ölkələri tərəfindən Azərbaycanın tranzit imkanları yüksək qiymətləndirilir. Məsələn, Çin və Avropa arasında yükdaşımalarda “Şərq-Qərb” marşrutundan və onun tərkib hissəsi olan Azərbaycanın nəqliyyat-tranzit potensialından istifadə edilməsi vaxt və maliyyə baxımından daha sərfəli olduğu bildirilir. Bu fonda Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat-kommunikasiya qovşağına çevrilməsi ölkəmizin geosiyasi, geoiqtisadi mövqelərini qarşıdakı dövr ərzində daha güclü hala gətirəcək. Avropada qəbul edilir ki, Azərbaycan bu gün regional və beynəlxalq müstəvidə mühüm nəqliyyat-logistika qovşağıdır. Bu arada qeyd edək ki, Azərbaycanın “Vahid Nəqliyyat və Logistika Milli Strategiyası” hazırlanır. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi bildirir ki, 2030-cu ilədək dövrü əhatə edən Azərbaycanın “Vahid Nəqliyyat və Logistika Milli Strategiyası”nın hazırlanması ilə əlaqədar aidiyyəti qurumların nümayəndələrinin də daxil olduğu İşçi Qrup fəaliyyət göstərir: “İşçi Qrup tərəfindən mütəmadi keçirilən iclasların nəticəsi olaraq, ölkənin nəqliyyat və logistika sektoru üzrə mövcud vəziyyəti təhlil olunub və əsas prioritetlər müəyyən edilərək strategiyanın artıq ilkin layihə sənədi hazırlanıb. Hazırda aidiyyəti qurumların mövqeyinin öyrənilməsi mərhələsində olan Strategiya layihəsi dövlətin nəqliyyat və logistika sektorlarının qısa, orta və uzunmüddətli siyasət, eləcə də tranzit potensialından tam istifadə olunması istiqamətlərini müəyyən edir”.
Tahir TAĞIYEV Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
