Cəbhədə gərgin döyüş əməliyyatları davam edir. Yaranmış durumda ağır məğlubiyyətə uğrayan düşmən Ermənistan ordusu bu ölkə ərazisindən Azərbaycana qarşı birbaşa hərbi təcavüz həyata keçirərək mülki əhaliyə, Azərbaycan şəhərlərinə artilleriya, raket zərbələri endirir. Özü də cəbhədən uzaq yaşayış məntəqələri də burada yer alır. Məsələn, Gəncəyə zərbə bunun təsdiqidir.
Məlumdur ki, bu təcavüz aktı birbaşa hərbi cinayətdir, Cenevrə Konvensiyasının və müharibə qanunlarının kobud pozulmasıdır. Azərbaycan hərbi-siyasi rəhbərliyi artıq Gəncəyə qarşı törədilmiş hərbi cinayətə görə bütün məsuliyyətin Ermənistanın üzərinə düşdüyünü bəyan edərək sərt cəza tədbirləri görüləcəyini bildirib. Aydın məsələdir ki, düşmən bu raket zərbələrinə Qarabağ cəbhəsində gedən döyüşlərdə uğradığı məğlubiyyətə görə əl atır və belə demək olarsa, əlindəki son kartlarını oynamağa çalışır. Yəni Azərbaycanı təxribata çəkməklə, düşmən ölkə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatını (KTMT) münaqişəyə cəlb etməyə çalışır. Amma Rusiyadan olan hərbi ekspert İqor Korotçenko bunu mümkünsüz sayır: “Ermənistan Azərbaycan şəhərlərini vurmaqla təxribata əl atır. Məqsəd Bakını cavab zərbəsi ilə təxribata çəkməklə Rusiya və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatını münaqişəyə cəlb etməkdir. Paşinyanın taktikası Azərbaycan şəhərlərinə zərbələr endirməklə Bakını Ermənistandakı hədəflərə cavab zərbəsinə təhrik etmək, bundan sonra isə “aqressiyanın qurbanı” kimi Rusiya və KTMT-yə kömək üçün müraciət etməkdir. Nəzərə alaq ki, Dağlıq Qarabağdakı erməni hərbi birləşmələrində yüksək dəqiqlikli silahlar yoxdur, bir sıra Azərbaycan şəhərlərindəki hərbi obyektlərə zərbələr mahiyyət etibarilə dinc sakinlərin ölümü və evlərin dağıdılması məqsədi daşıyır”. Hərbi ekspert Ədalət Verdiyev də məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Ermənistan ordusunun hər dəfə cəbhədə uğursuzluqlara məruz qaldıqda cəbhə və sərhədyanı rayonlarda mülki əhalini atəşə tutması ilk dəfə baş vermir. Burada dəyişən iki detal mövcuddur: 1.Gəncə ilk dəfədir ki, raket zərbəsinə məruz qalır; 2. Bu zərbələr Ermənistan ərazisindən endirilir. Baş verən hadisələrin analizi və daha əvvəl Laçın ərazisində yerləşən körpünün “LORA” raketindən vurulması barədə saxta məlumatların yayılması erməni tərəfinin Gəncə şəhərini atəşə tutmaq üçün zəmin hazırladığını göstərir. Laçın koridoru separatçıların nəzarətində olan Azərbaycan ərazisidir, bu əraziləri azad etmək üçün Azərbaycan əlində olan güc və vasitələrdən işğalçılara qarşı istifadə etməkdə sərbəstdir. Ermənistan məqsədyönlü şəkildə atdığı bu addımla Azərbaycanı Ermənistanın böyük şəhərlərinə zərbə endirməyə və bununla da KTMT-ni münaqişəyə cəlb etməyə çalışır. Hesab edirəm ki, Azərbaycan tərəfi KTMT və digər beynəlxalq təşkilatları və xarici ölkə səfirliklərini dərhal məlumatlandırmalı, onların nümayəndələrini, hərbi attaşeləri, mətbuat və ictimaiyyət nümayəndələrini həmin ərazidə baş verənlərlə əyani şəkildə tanış etməlidir. KTMT-nin müşahidəçilərinin iştirakı mütləq təmin edilməlidir”.
Ekspertin fikrincə, Azərbaycanın bu zərbələri cavabsız qoymayacağı şübhəsizdir. Bunlara görə isə məsuliyyət tamamilə Ermənistan siyasi rəhbərliyinin üzərinə düşür. Ermənistanın bu düşdüyü çıxılmaz vəziyyətində əlində olan məhdud sayda raketləri irəliləyən rəqibə qarşı istifadə əvəzinə mülki əhalinin yaşadığı əraziyə zərbələr üçün istifadə etməsi bu ölkə rəhbərliyinin zəmanətli ölümə atdığı əsgərlərini qorumaq fikrində olmadığını nümayiş etdirir. İndilikdə isə, çox istəsə belə, İrəvan KTMT-yə müraciət etmir. Səbəb də odur ki, döyüşlər Ermənistan ərazisində getmir. Bu halda İrəvan KTMT-yə müraciət edəcəyi təqdirdə, ona mənfi cavab veriləcək və bu, Ermənistan üçün ağır diplomatik məğlubiyyət olacaq. Hazırda Ermənistan öz ərazisindən Azərbaycan ərazilərini vurmağa davam edir. Bununla İrəvan döyüşlərin Ermənistan ərazisinə yönəldilməsi məqsədini güdür. Azərbaycan isə bunu əvvəldən nəzərə alır. Bu halda Ermənistan KTMT-də Azərbaycanı dəstəkləyən ölkələrə qarşı aqressivləşir. Məsələn, Ermənistan parlamenti KTMT-nin Parlament Assambleyasına Əfqanıstanın müşahidəçi statusunu ləğv etmək haqqında müraciət ünvanlayıb. Qeyd edək ki, Əfqanıstanın Xarici İşlər Nazirliyi cəbhədə son döyüşlərə görə Azərbaycana açıq dəstəyini bildirib: “Dağlıq Qarabağ beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınıb. Əfqanıstan Dağlıq Qarabağdakı işğala son qoyulmasını tələb edir və bu baxımdan Azərbaycan xalqı və hökuməti, dünyanın digər dövlətləri tərəfindən göstərilən səyləri dəstəkləyir”. Bu da Ermənistanı qəzəbləndirir. Ermənistan parlamenti KTMT-nin Parlament Assambleyasına Əfqanıstanın müşahidəçi statusunu ləğv etməyə çalışır. KTMT bu xüsusda bildirir: “Təsdiq edirik ki, Ermənistan parlamentinin administrasiya rəhbərinin elektron məktubunu almışıq. Məktubda o, müşahidəçi statusunu ləğv etmək mexanizmini işə salmağı xahiş edir. Müvafiq müraciətlə rəsmi saytda tanış olmaq olar”. Amma hesab edilir ki, Rusiya və təşkilatın digər üzvləri Ermənistana görə Əfqanıstanla münasibətləri korlamayacaq.
Nahid SALAYEV
