Bu gün dünyanın gözü Cənubi Qafqazda, Dağlıq Qarabağdadır. Azərbaycan Ordusu işğal olunmuş ərazilərini azad etmək üçün əks-hücum əməliyyatlarına başlayıb. Sentyabrın 27-dən başlayan əməliyyatlarda işğalçı Ermənistanın yüzlərlə hərbi-texniki vasitələri, canlı qüvvəsi məhv edilib.
Məlumdur ki, dünyada hərbi əməliyyatlar həm də resurs müharibəsi kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Ordusunun qarşısında duruş gətirə bilməyən Ermənistan savaşın iqtisadi aspektində də böyük zərbələr almaqdadır. Onsuz da miskin, dilənçi kökündə olan işğalçı dövlətin müharibə nəticəsində iqtisadiyyatının qısa müddətdə tam çökəcəyi proqnozlaşdırılır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dünya Qida Proqramının açıqladığı məlumatlara görə, Ermənistan taxıl və taxıl məhsullarının 67%-ni, quş ətinin 78%-ni, ümumi ət məhsullarının ortalama olaraq 50%-ni, bitki yağlarının 96%-ni, paxlalı bitkilərin isə 50%-ni idxal edir. Təşkilat bu göstəriciləri nəzərə alaraq, Ermənistanın qida təhlükəsizliyinin aşağı olduğunu, əhalinin qida təminatının, xüsusilə fövqəladə hallar zamanı ciddi risq altında olduğunu da qeyd edib. Bundan başqa, Qlobal Qidalanma Hesabatının (“Global Nutrition Report”) təhlillərinə əsasən, Ermənistanda qida məhsullarının diversifikasiyası aşağı həddədir və əhali qeyri-sağlam qida vərdişlərinə sahibdir. Bu da, öz növbəsində, əhalinin sağlamlığına və fiziki məhsuldarlığına mənfi təsir göstərir.
Bu göstəriciləri nəzərə alaraq qeyd etmək olar ki, Ermənistanın ərzaq təhlükəsizliyi siyasi sabit dönəmdə bu dərəcədə mənfi olduğu halda, müharibə şəraitində daha da pisləşəcək. Yəni müharibə şəraitində həm maliyyə resurslarının hərbi xərclərə yönəldilməsi, həm də siyasi və logistik məhdudiyyətlər ərzaq məhsullarının idxalına da mənfi təsir göstərəcək. Eyni zamanda, yerli məhsulların istehsalında iştirak edən əmək qüvvəsinin səfərbər olunması (yaşı 55-ə qədər olan bütün kişilərin döyüşlərə cəlb olunduğunu nəzərə alaraq) ərzaq təhlükəsizliyini aşağı salacaq. Bu da, öz növbəsində, Ermənistan ordusunun ərzaq təminatına öz mənfi təsirini göstərəcək.
Onu da bildirək ki, Azərbaycanın təmas xəttində əks-hücum əməliyyatlarına başlamasının hələ ilk mərhələsində Ermənistan artıq ərzaq təminatında ciddi problemlərlə üzləşir. Məlumatlara görə, ərzaq məhsullarının əldə olunmasında məhdudiyyətlər, mağazaların bir qisminin fəaliyyətini dayandırması düşməni həyəcan təbili çalmağa məcbur edib. Əhalinin təlaşı və bununla əlaqədar olaraq müxtəlif mənbələrə ərzaq dəstəyilə bağlı müraciətlərin sayı artır. Maraqlı məqam isə sözügedən vəziyyətin, sadəcə, işğal olunmuş torpaqlarda deyil, həm də Ermənistan ərazisində aktual olmasıdır. Bu isə Ermənistanda tezliklə ərzaq böhranının dərinləşəcəyini deməyə əsas verir. Ümumiyyətlə, Ermənistan həm iqtisadi, həm sosial, həm də siyasi və demək olar ki, bütün sahələrdə Azərbaycandan geri qalır.
“…bu zaman canlı qüvvənin döyüş qabiliyyətinin azalması halları yaşanacaq”
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin baş analitiki Məsumə Talıbova bildirdi ki, Ermənistan vətəndaşlarının hər 4 nəfərdən 1-i yoxsuldur. Əhalinin sağlamlığı və rifahı üçün önəmli göstərici olan qida təhlükəsizliyi də Ermənistanda ciddi dərəcədə aşağı həddədir: “Belə ki, ölkənin 15,3 faiz əhalisinin qida təhlükəsizliyi problemi mövcuddur, 6 faiz əhali isə gündəlik tələbatı olan qidanı əldə edə bilməyərək aclıqla üzləşir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, Ermənistanda ərzaq böhranı baş verərsə və ordu təchizatında səngimələr yaranarsa, bu zaman canlı qüvvənin döyüş qabiliyyətinin azalması halları yaşanacaq: “Məlumat üçün bildirim ki, analoji hallar daha çox II Dünya Müharibəsi dövründə və Yaxın Şərq regionunda terrorizmlə mübarizə zamanı baş verib. Lakin aclıqdan daha ağır nəticələrə yol açan digər bir səbəb susuzluqdur. Aclıqla ordu müəyyən dərəcədə mübarizə apara bilsə də, susuzluqla bu, mümkün deyil. Bu səbəbdən Ermənistan ordusunun təmiz su təchizatı azaldığı təqdirdə ordumuz daha əlverişli mövqelər ələ keçirməyə müvəffəq olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
