Muğamat erməninin də "ürəyini yandırdı..."

Tarix: 04.05.2016 / 01:46
Bölmə: Mədəniyyət

Mələkxanım Əyyubova: "Bu gün onlar muğamın vətəninin Azərbaycan olduğunu etiraf edirsə, vaxt gələcək deyəcəklər ki, bəs torpaqlar da Azərbaycanındır"

Mənsum İbrahimov: "Muğamı oxumaq üçün yalnız Azərbaycan nəfəsi lazımdır"

Muğam sənəti Azərbaycanın professional musiqi mədəniyyətinin şifahi irsinin mühüm qismini təşkil etməklə, Azərbaycan xalqının mədəni ənənələrində və tarixində dərin köklərə malikdir. Bu mədəni ənənənin Azərbaycanda köklərinin olması ölkədə onun daşıyıcılarının sayı, eləcə də onun Azərbaycan bəstəkarları, rəssamları, heykəltəraşları və şairlərinin tükənməz ilham mənbəyi olan milli mədəniyyətdə mühüm rolu ilə təsdiqlənir.

Muğam sənəti azərbaycanlılar tərəfindən milli özünüdərk və özünü eyniləşdirmənin əsasını təşkil edən başlıca mədəni dəyərlərdən biri kimi qavranılır.

Bu gün Azərbaycan muğamı dünya ölkələri tərəfindən tanınır. Ən yaxşı muğam ifaçılarının da məhz Azərbaycan torpağında olduğu dünya incəsənət nümayəndələri tərəfindən etiraf olunur. Bu gün bir sıra ölkələr, o cümlədən düşmən ölkə olan Ermənistan da Azərbaycan muğamına göz dikib. Hətta həmin ölkənin bir neçə ifaçısı özlərinə məxsus tərzdə muğam ifa edib. Ancaq həmin ifaçıların ifasında muğam avazı hiss olunmur. Hətta bunu İrəvan Kukla Teatrının bədii rəhbəri Ruben Babayan "Novoye vremya" qəzetinə müsahibəsində etiraf edib. O bildirib ki, bir sıra musiqi əsərlərinin "erməni xalq musiqisi" kimi təqdim olunmasından şoka düşüb: "Bizim mədəniyyətlərimiz, hətta görünüşümüz müsəlmanlarla oxşardır və bu iki mədəniyyətin arasına hasar hörmək mümkün deyil, lakin özününkünü dəqiq ayırıb qarışdırmamaq lazımdır. Mən azərbaycanlıların ifasında muğamı böyük zövqlə dinləyirəm. Lakin muğamın erməni dilində interpretasiyası ürək bulandırır! Bu onların mədəniyyətidir və çox gözəldir. Bizim etdiklərimiz mədəniyyətlərin çulğalaşması deyil, elementar plagiatdır".

Məsələ burasındadır ki, biz zaman-zaman ermənilərin nəinki tariximizi və tarixi abidələrimizi öz adına çıxmasına, eyni zamanda musiqimizin, hətta mətbəximizin belə onlar tərəfindən, sözün həqiqi mənasında, oğurlanmasına şahid olmuşuq. Üstəlik, bu yöndə istər rəsmi səviyyədə, istərsə də ictimaiyyətin təpkisi formasında nə qədər mübarizə aparsaq da, qarşı tərəfin həyasızlığı üzündən ciddi nəticəyə nail ola bilməmişik. Bu səbəbdən hazırda Ermənistanın özündə sağlam fikirli birisinin mətbuatda bu səpkidə cəsarətli etirafı maraq doğurur. Bütün bu kimi halların isə ölkədə artıq siyasi rejimə etimadın qalmadığından xəbər verdiyi ortadadır.

Xalq artisti Mələkxanım Əyyubova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, muğamın Azərbaycana məxsus olmasını ermənilərin etiraf etməsi sevindiricidir: "Ümumilikdə, muğam Şərq ölkələrinin olduğu üçün onu hər xalq bir cür ifa edir. Amma muğamın inkişafı ən çox Azərbaycanın adı ilə bağlıdır. Muğamın ermənilərə məxsus olduğu isə yanlış fikirdir. Kimsə durub desə ki, muğam Azərbaycana yox, Ermənistana məxsusdur, zənnimcə, həmin insana o fikrinə görə sadəcə fikir verməmək lazımdır. Bütün dünya bilir ki, tar da, kamança da bizimdir, ermənilər isə bir vaxtlar ölkəmizdə yaşayarkən həmin musiqi alətlərindən istifadəni bizdən öyrənib".

Xanəndənin sözlərinə görə, İrəvan Kukla Teatrının bədii rəhbərinin muğamı ən yaxşı azərbaycanlıların oxuduğunu etiraf etməsi bizim üçün uğurdur: "Bu gün onlar muğamın vətəninin Azərbaycan olduğunu etiraf edirsə, vaxt gələcək deyəcəklər ki, bəs torpaqlar da Azərbaycanındır. Mən əminəm ki, o torpaqlar yenidən bizə qayıdacaq. Qarabağda "Qarabağ şikəstəsi"ni oxumaq hər bir xanəndənin arzusudur, o cümlədən mənim".

Azərbaycan Milli Konservatoriyasının professoru, xanəndə Mənsum İbrahimov bildirdi ki, muğamı oxumaq üçün yalnız Azərbaycan nəfəsi lazımdır:

"Muğamın məskəni Azərbaycandır. Ermənilər muğam oxuya bilər, amma onu da vaxtilə Bakıda yaşayanda bizdən öyrəniblər. İndi də bizdən öyrəndiklərini imitasiya edirlər. Tarixən onların nə muğamı, nə də muğam ifaçıları olub. Elə ölkəmizdə keçirilən beynəlxalq muğam festivalları muğamın azərbaycanlılara məxsus olduğunu bir daha sübut edir. Artıq onların özləri etiraf edir ki, muğamı yalnız Azərbaycan nəfəsi olan sənətçi ifa edə bilər. Damarında Azərbaycan qanı, nəfəsi dolaşan şəxs muğam ifa edə bilər".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 14.08.2026 / 14:03

Əfsanədən gerçəkliyə uzanan 5 minillik tarix - Troya

Tarix: 13.08.2026 / 22:41

Macarıstanda Yupiterə həsr olunmuş qurbangah aşkarlandı

Tarix: 13.08.2026 / 18:49

Müharibə aparan ölkələrə "Avroviziya” qadağası - Təşkilatçılar qərar verdi...

Tarix: 13.08.2026 / 16:00

Məşhur rejissorların teatr premyeraları və əfsanəvi tamaşaları Bakı Beynəlxalq İncəsənət Festivalında nümayiş olunacaq

Tarix: 11.08.2026 / 12:34

Pianonun düymələrində saxlanmış bir Vətən: Züleyxa Abdullayevanın səsi insanlara bu cür çatır

Tarix: 10.08.2026 / 12:48

Yunus Oğuz – Tarixi romanın müasir nəfəsi

Tarix: 09.08.2026 / 11:50

50 illik yubileyidir, yoxsa bu da yeni zarafatıdır...

Tarix: 07.08.2026 / 12:34

Türkiyənin UNESCO-nun Dünya İrsinin İlkin Siyahısına daxil edilən unikal tarixi abidəsi - Kadıkalesi

Tarix: 06.08.2026 / 22:08

Azərbaycan Mədəniyyəti sosial platforması Yayfest-də uğurla çıxış edib...

Tarix: 05.08.2026 / 20:10

Rayon teatrlarında direktorlar və müavinlər seçilir, ya təyin edilir...

Tarix: 05.08.2026 / 14:15

Musiqi terapevti soydaşımızdan Türkiyədə unudulmaz sənət gecəsi...

Tarix: 04.08.2026 / 20:47

Xarici sərmayiçilər kinomuza 12 milyon dolları necə yatırıb?...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 13.08.2026 / 21:44

Ərdoğan “Məkkə sazişi”nin arxasındakı sirri açdı - Ekspertlər şübhə ilə baxır...

Tarix: 13.08.2026 / 20:16

Avropa Birliyinin Naxçıvan dəmir yollarında marağının görünən və görünməyən tərəfləri...

Tarix: 13.08.2026 / 15:30

İrəvanda Azərbaycan təbii qazına qarşı ikitərəfli kampaniya başladı...

Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin inkişafında rəqəmsallaşma və innovasiyalar ön plana çıxır