Azər Allahverənov: “Regionun lideri olan Azərbaycanla Mərkəzi Asiyanın dövlətləri arasında nəqliyyat bağlantıları qurulur”
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə çıxışında bildirib ki, əməkdaşlığımızın əsas sahələrindən biri nəqliyyatdır:
“Xəzər dənizi ölkələrimiz arasında nəqliyyat qarşılıqlı əlaqələrində getdikcə daha vacib rol oynayır. Xəzərin hər iki sahilindəki nəqliyyat infrastrukturu Mərkəzi Asiyanı Azərbaycanla və daha sonra beynəlxalq bazarlarla birləşdirmək üçün çox mühüm əhəmiyyətə malikdir. Son illərdə nəqliyyat imkanlarımızı davamlı şəkildə genişləndiririk. Biz nəqliyyat infrastrukturuna, dəniz limanlarının, aeroportların, dəmir və avtomobil yollarının inkişafına böyük sərmayə qoymuşuq. Bu gün Xəzər dənizi vasitəsilə daşımaların həcmlərində əhəmiyyətli dərəcədə artım müşahidə edirik. Orta Dəhliz getdikcə daha mühüm əhəmiyyət kəsb edir - keçən il bu marşrut üzrə tranzit yükdaşımaların həcmi 10 faizdən çox, bu ilin ilk səkkiz ayında isə təxminən daha 20 faiz artıb”.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən millət vəkili Azər Allahverənovun fikrincə, Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında olan bağlantıların strateji əhəmiyyəti getdikcə artmaqdadır: “Burada da iki çox vacib sütun özünü açıq-aşkar göstərir. Bunlardan birincisi enerji resurslarının dünya bazarına çıxarılmasına xidmət edən inteqrasiya layihələridir. İkinci sütun bilavasitə nəqliyyat-logistika layihələridir. Burada da əsas məsələ Orta Dəhlizin yükaşırma potensialının artırılması ilə şərtlənə biləcək faktordur. Nəticə etibarı ilə biz görürük ki, müxtəlif qütblərdə və bölgələrdə baş verən hadisələr dəhlizin strateji əhəmiyyətini artırır. Dəhlizin strateji əhəmiyyətinin artması həm də artan yükdaşımalarda da özünü göstərir. Daşınan yüklərin illər üzrə müqayisəsinə baxsaq görərik ki, daşımaların həcmi ildən-ilə artmaqdadır. Bu artım faiz etibarı ilə statistik rəqəmlərdə də öz təsdiqini tapır. Bu da nəticə etibarı ilə yeni çağırışları formalaşdırmış olur. Cənubi Qafqazın lider ölkəsi olan Azərbaycanla Mərkəzi Asiyanın dövlətləri arasında nəqliyyat bağlantıları qurulur. Qazaxıstan və Türkmənistan sahillərindən daşınan yüklər Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınır. Bu da nəticə etibarı ilə Qazaxıstan və Türkmənistanın Xəzər sahilində infrastruktur imkanlarının artırılmasını zəruri edir. İnşa edilən yeni dəniz limanları bu prosesə çox müsbət təsir edəcək”.
A.Allahverənov onu da qeyd etdi ki, yeni marşrutlar üzərində də iş gedir: “Hansı ki, Orta Dəhlizin ayrı-ayrı marşrutları kimi öz təsdiqini tapmaqdadır. Bu da bağlanmış sazişlər üzrə yeni marşrutların yaradılmasını zəruri edir. Məsələn, Azərbaycan-Türkmənistan-Özbəkistan arasında bağlanan saziş mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusən də dəmir yolu üzərindən daşımaların təmin edilməsi faktiki olaraq bu sazişdən irəli gələn çox vacib bir öhdəlikdir. Bu istiqamətdə də Özbəkistanla Türkmənistan arasında çox ciddi iş birliyinin olduğunu görürük. Digər tərəfdən də Çin-Qazaxıstan-Özbəkistan arasında dəmir yolunun inşası ilə bağlı çox vacib layihə hal hazırda reallaşmaqdadır. Bu da nəticə etribarı ilə çox vacib nəqliyyat-logistika zəncirinin dəmir yolu üzərindən və Xəzərin şərq sahillərinə qədər uzanacaq yükdaşımaların çatdırılmasını təmin edəcək bağlantıdır. Bütün bu marşrutlar günün tələbidir. Çünki daşımalar ildən ilə artmaqdadır. Ötən il Orta Dəhliz üzərindən 5 milyon tona qədər yükün daşınması qeydə alınmışdı. Artıq çox qısa bir müddət ərzində bu rəqəmin 15 milyon tona çatdırılması nəzərdə tutulub. Bir qədər uzaq perspektivdə isə 70-80 milyon ton yükün daşınması planlaşdırılır. Bu da nəticə etibarı ilə şərqlə qərb arasında fasiləsiz yüklərin daşınması deməkdir”.
Vidadi ORDAHALLI
