Bakı kinoteatrlarının dublyaj problemi...

Tarix: 13.11.2015 / 01:37
Bölmə: Mədəniyyət

Aydın Kazımzadə: "Bütün filmlər Azərbaycan dilində nümayiş etdirilməlidir"

Arzu Əhədova: "Kinoteatrlarda nümayiş olunan türk filmlərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi alt yazı vasitəsilə tamaşaçıya təqdim edilir"

Nizami Hüseynov: "Kinoteatrdakı bütün auditoriya rusdilli olsa belə, fərqi yoxdur, yenə də filmin ana dilində tərcüməsi təqdim olunmalıdır"

Azərbaycanda kinoteatrlarda nümayiş olunan bütün filmlərin dövlət dilinə çevrilməsi haqqında qərar verilib. Qərara əsasən, 5 iyul 2011-ci ildən etibarən kinoteatrlarda nümayiş olunan bütün filmlər Azərbaycan dilinə dublyaj olunmuş versiyada verilməli idi. Amma kinoteatrlarda filmlər əsasən rus, türk və ingilis dilində nümayiş olunur.

Kinoteatrlarda nümayiş etdirilən filmlər nə səbəbdən Azərbaycan dilinə dublyaj olunmur? Bunun səbəblərini öyrənmək məqsədilə bəzi kinoteatrlara müraciət etdik.

"Nizami" Kino Mərkəzinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Arzu Əhədova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, filmlərin dublyajı olduqca çətin məsələdir: "Bu problem bizim ağrılı yerimizdir. Kinoteatrda nümayiş olunan filmi biz dublyaj olunmuş formada tamaşaçıya çatdırmaq istəyirik. Amma bu bizim əlimizdə olan iş deyil. Almaniyanın dublyaj şirkəti ilə yeni bir layihəyə başlamışıq. Həmin layihəyə əsasən, kinoteatrlarda nümayiş olunan türk filmlərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi alt yazı vasitəsilə tamaşaçıya təqdim edilir. İlk olaraq türk filmlərinin dublyajı subtitr vasitəsilə tamaşaçıya təqdim edilir".

Kinoşünas Aydın Kazımzadə ölkəyə gətirilən filmlərin Azərbaycan dilinə dublyaj olunması ilə bağlı Dövlət Proqramında yer alan müddəaların pozulduğunu qeyd etdi: "Bütün filmlər Azərbaycan dilində nümayiş etdirilməlidir. Fikrimcə, filmlər kinostudiyada dublyaj olunmalıdır. Sovet dövründə filmlər rus və ingilis dilinə çevrilirdi və ya əksinə".

Dilçi alim Nizami Hüseynov bizimlə söhbətində bildirdi ki,

kinoteatrlarda filmlərin tərcüməsinin ana dilində verilməməsi dövlət dili ilə bağlı qanuna əməl edilməməsindən qaynaqlanır: "Gərəkdir ki, o işlərə məsul olan şəxslər bu halların qarşısını alsın. Qanunvericilikdə bu tələbi pozanlara münasibətdə iki dəfə cərimə, sonda isə qadağa nəzərdə tutulur. Bu, məsələnin rəsmi tərəfidir. İkinci bir tərəfdən, burada ictimai məsuliyyət də olmalıdır. Dil məsələsində ictimai məsuliyyət vacibdir. Bir xalq, cəmiyyət öz dilinə hörmət etmirsə, onu qanunlar vasitəsilə də tam uğurlu şəkildə həyata keçirmək olmaz. Bu həm də mənəviyyat, milli məsuliyyət məsələsidir. Ona görə də prosesə rəhbərlik edənlər də cərimələr olmadan belə düşünməlidir ki, kinoteatrlarda Azərbaycan dilinin mövqeyi aşağılanırsa, o artıq mənəvi cinayətdir. Prosesə məsuliyyət daşıyan orqanlar həmin obyektlərə cavabdeh insanlarda bu məsuliyyətin olmadığını hiss etdikdə, prosesi tənzimləmək üçün hüquqi, inzibati formaya əl atmalıdırlar. Xüsusi hallar ola bilər. Dünyanın hər yerində belədir ki, filmin dərhal ana dilinə tərcümə edilməsi tam tələb olunmur. Çünki onun da çox nöqsanları olur. Tərcümənin tamamilə Azərbaycan dilində olmasının çətinlikləri var, bunu başa düşürük.

Qanun qəbul ediləndə də bunlar müzakirə olunaraq nəzərə alınıb. Amma tərcümə titrlər şəklində verilə bilər. Ya da filmin məzmunu Azərbaycan dilində verilməlidir.

Hətta film gedə-gedə tərcümə olunmalıdır. Hətta kinoteatrdakı bütün auditoriya rusdilli olsa belə, fərqi yoxdur, yenə də ana dilində tərcüməsi təqdim olunmalıdır. Yəni Azərbaycan dili burada görünməli, səslənməlidir. Bu bir qanundur. Ona kim riayət etmirsə, mütləq cəzalandırılmalıdır. Burada müzakirəlik başqa bir şey yoxdur".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.10.2026 / 17:49

Susqun fırçanın ölməz fəryadı: Bəhruz Kəngərlinin rəngli irsi...

Tarix: 08.10.2026 / 17:03

Noyabrın 1-dək üzvlük haqqını ödəməyənlər Yazıçılar Birliyindən xaric edəcək - XƏBƏRDARLIQ...

Tarix: 07.10.2026 / 16:58

HAMAM SANDIĞININ İZİ İLƏ: SƏDİDƏN ŞƏKİYƏ, POEZİYADAN MADDİ MƏDƏNİYYƏTƏ

Tarix: 07.10.2026 / 07:03

Ustad aşıq Hüseyn Saraçlının 110 illik yubileyinə həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans keçiriləcək

Tarix: 06.10.2026 / 22:01

Nizaminin qəzəli, Xətainin türkcə şeirləri hələ də Ermənistanda əsir saxlanılır...

Tarix: 06.10.2026 / 14:14

Beynəlxalq memarlıq arenasında Azərbaycan memarlığının yeri və rolu: Tarixi irslik və müasir parametrlər...

Tarix: 05.10.2026 / 21:34

Afina ilə Londonun “incəsənət davası” Azərbaycanın da sərvətlərini yada saldı...

Tarix: 03.10.2026 / 15:15

Faiq Ələkbərlinin Türk fəlsəfəsinə həsr olunmuş əsərinə dair düşüncələrim

Tarix: 30.09.2026 / 22:20

Dağlıq ərazilərdə unudulmuş və dağılmış Alban məbədlərinin bərpası gündəmdə...

Tarix: 29.09.2026 / 11:02

Şair-publisist Dəyanət Osmanlının yeni nəşrləri oxuculara təqdim edilib

Tarix: 29.09.2026 / 09:12

Romada “Harmoniya” sənədli filminin təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 26.09.2026 / 08:51

Qafqaz Albaniyası memarlığında heraldika və simvoloji nişanlar sistemi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 08.10.2026 / 18:55

Erməni təcavüzündən hələlik 32 kütləvi məzarlıq qalıb - Xarici dipkorpusun mövqeyi...

Tarix: 08.10.2026 / 18:27

Prezident Əliyevin məntiqi - “Belə nankor qonşusu olanlar daim öz hərbi gücünü artırmalıdır...”

Tarix: 08.10.2026 / 15:19

1000-5000 pensiya alanların artımı nə qədər olacaq?..

Dövlətçilik tarixinə siyasi-ideoloji baxış, milli-mədəni mühitin mühafizəsi...