Bəşir Quliyev: “Azərbaycan kartof idxalından imtina etməyi planlaşdırır" Nicat Nəsirli: “Bu il Azərbaycanda soğanın məhsuldarlığı çox yüksək olacaq”
Paytaxt Bakı və ölkənin bütün rayonlarında kartof, soğan və kələmin qiyməti bahalaşıb. Hər il yaz aylarında, məhsul qıtlığı mövsümünə düşdüyündən, qiymətlərin bahalaşması müşahidə edilib, lakin bu il bahalıq daha çox müşahidə edildi. Çünki artıq Azərbaycana İrandan kartof, soğan gətirilmir.
Azərbaycan daxili bazarını qorumaq üçün müvafiq addımlar atmalı idi. Məlum olduğu kimi, Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə ölkədən bu məhsulların çıxarılmasının iqtisadi cəhətdən səmərəliliyinin təmin edilməsi üçün kartof, soğan ixracına rüsum tətbiq olundu. Soğan və kartofun hər kiloqramına 2 dollar rüsum qoymaqla Azərbaycan, faktiki olaraq, məhsulun daxili bazarda realizə olunmasına iqtisadi maraq yaratdı.
Adıçəkilən tərəvəz məhsullarının qiymətində balans yaratmaq üçün ixracına rüsum tətbiq olunub.
İqtisadiyyat və Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin mətbuat xidmətindən “Bakı-Xəbər”ə verilən məlumata görə, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 5 aprel 2019-cu il tarixli qərarı ilə beynəlxalq təcrübəyə uyğun olaraq, həmin məhsulların istehsal mövsümü də nəzərə alınmaqla, kartofun ixracına bu ilin 30 aprelinədək, soğan və kələmin ixracına isə 31 may tarixinədək ixrac rüsumunun tətbiqinə başlanıb.
Habelə soğanın idxalına tətbiq olunan spesifik rüsum həmin müddətədək ləğv edilib. Atılmış bu addım daxili bazarda qiymət sabitliyinin təmin olunmasına, ölkə əhalisinin bu məhsullara olan tələbatının ödənilməsinə xidmət edir. Sahibkarların məhsullarının satışında yarana biləcək çətinliklərin aradan qaldırılması istiqamətində zəruri tədbirlər görüləcək.
Meyvə-Tərəvəz İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının rəhbəri Bəşir Quliyev bildirdi ki, 2018-ci ilin sentyabr-oktyabr aylarında kartof idxalına gömrük rüsumu dərəcəsi artırılıb və bunun hesabına yerli istehsalçılar öz məhsulunu sata bilib: “Bu gün bu sahəyə böyük maraq var və investisiyalar qoyulur. Lazımi şərait yaradılır, məhsulun saxlanması üçün anbarlar tikilir. Hazırda kartof əsasən Rusiya, Belarus, İran və Türkiyədən idxal, Rusiyaya isə ixrac olunur”.
Aqrar məsələlər üzrə ekspert Nicat Nəsirlinin sözlərinə görə, statistik məlumatlar əsasında Azərbaycanın illik soğana ehtiyacı 160 min tondur, ölkə isə 230 min ton soğan istehsal edir. Deməli, bizim ehtiyatda 70 min ton soğanımız olmalıdır: “Azərbaycan guya cəmi yeddi min ton soğan ixrac edib. Statistikada müəyyən qeyri-dəqiqlik var. Adi hesablama aparsaq, ölkədən cəmi yeddi min ton soğan ixrac edilibsə, bəs yerdə qalan 67 min ton soğan hanı? Digər maraqlı rəqəmlərdən biri də adambaşına bir azərbaycanlının istehlak etdiyi soğanın həcminin 12 kiloqram göstərilməsidir, bu rəqəmin özü çox gülüncdür. Çünki azərbaycanlıların mətbəxində soğan çox istifadə edilən tərəvəzdir.
Görünür, statistikanın bu vəziyyətindən irəli gələrək, sahibkarlar hələ də ölkədə tələbatı formalaşdıra bilmirlər”.
N.Nəsirlinin sözlərinə görə, bazardakı bu artım bir həftəyə səngiyəcək. Çünki hazırda Cəlilabadda kartofun kütləvi yığımı gedir. Təzə kartof 1.50-1.60 manata satılır. Soğan yığımına da başlanıb, lakin kütləvi halda deyil: “Havaların yağışlı keçməsi yetişmə müddətini uzadır. Buna baxmayaraq, uzağı 12-13 günə kütləvi soğan yığımı başlayacaq.
Bu il Azərbaycanda soğanın məhsuldarlığı çox yüksək olacaq. Ona görə də qiymətlər tezliklə düşəcək”.
Günel CƏLİLOVA
