Aqşin Əlizadə: “Əmlakın sığorta olunması vacibdir, amma bunun üçün risqlər maksimum dərəcədə azaldılmalıdır”
“Adətən inkişaf etmiş ölkələrdə belə hadisələr baş verdikdə burada maliyyə yükünü sığorta şirkətləri öz üzərinə götürür, çünki bütün mallar sığortalanır. Ancaq əfsuslar olsun ki, Azərbaycanda sığorta sahəsində boşluqlar var və bir çox hallarda biz bunu görürük”. Məlum olduğu kimi, bunu Prezident İlham Əliyev Bakının Nizami rayonundakı ticarət mərkəzində baş vermiş yanğınla əlaqədar keçirdiyi müşavirədə çıxışı zamanı deyib.
Ölkə başçısı bununla bağlı bəzi məqamlara toxunub: “Məsələn, bu yaxınlarda Şamaxı, İsmayıllı və Ağsu rayonlarında zəlzələ nəticəsində minlərlə evə ziyan dəydi və məlum oldu ki, heç bir ev sığortalanmayıb. Təbii ki, dövlət öz dəstəyini göstərir və göstərməlidir. Bütövlükdə, sahibkarlara məsləhət görülür ki, onlar öz əmlaklarını sığortalatsınlar. Belə olan halda, tam əmin ola bilərlər ki, bədbəxt hadisə baş verdikdə onların əmlakı batmayacaq”.
Həqiqətən də sözügedən hadisə göstərdi ki, sığorta sahəsində bir sıra problemlər mövcuddur. Sahibkarlar məhsulunu sığorta etmək istəmir. Bunun da müxtəlif səbəbləri var. Elə sahibkar var ki, ümumiyyətlə, bunda maraqlı deyil. İstəmir ki, buna görə sığorta pulu ödəsin. Digər tərəfdən, sığorta şirkətlərinə inam birmənalı deyil. Bir sıra sığorta şirkətləri üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirmədiyindən, digər şirkətlərə də inam azalır. İnkişaf etmiş ölkələrdə dövlətin bu tip hadisələrə müdaxiləsi minimum olur. Nəticədə dövlətin üzərində hər hansı öhdəlik qalmır. Dəymiş ziyanı sığorta şirkəti ödəyir. Çox təəssüf ki, hələlik bu, bizdə formalaşmayıb.
Bütün bu deyilənlərlə yanaşı, bundan sonra sözügedən sahədə nə edilməlidir? O cümlədən, sığorta sahəsində nə ediləcək?
Sözügedən məsələyə münasibət bildirən sığorta bazarı üzrə ekspert Aqşin Əlizadənin fikrincə, bununla bağlı bir sıra işlər görülməlidir: “Bundan sonra hansısa formada tapşırıq verilməlidir ki, obyektlərdə yanğından mühafizə sistemi gücləndirilsin, eləcə də sığortalanma imkanlarına yenidən baxılsın, sığorta məbləğləri artırılsın. Bu olsa, ticarət mərkəzinin rəhbərliyi icarədarlar qarşısında pis vəziyyətdə qalmaz, hansısa məsuliyyəti yarananda öhdəliyini yerinə yetirər. Əmlakın sığorta olunması vacibdir, amma bunun üçün risqlər maksimum dərəcədə azaldılmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, sığorta şirkəti xeyriyyə cəmiyyəti deyil. Sığorta şirkəti risqlərini idarə etməyə çalışır. Sığortaçı maksimum dərəcədə təmiz risqləri götürməkdə maraqlıdır. Böyük ticarət mərkəzlərində obyektlərdə iki növ sığorta tətbiq oluna bilər. Bunlardan biri daşınmaz əmlakın özünün sığortalanması, digəri isə əmlak sahibinin mülki məsuliyyətinin sığortalanmasıdır. Hər ikisi icbari sığortadır. Bundan başqa, sahibkarlar identifikasiya edilməsi mümkün olan malları da sığortalaya bilərlər. İdentifikasiya çox vacibdir. Təsəvvür edin ki, siz əmlakınızı 400 min manatlıq sığorta edirsiniz. Ancaq yanğın baş verəndə məlum olur ki, orada heç 50 min manatlıq əmlak olmayıb. Hazırda daşınmaz əmlakın reyestri olduğu kimi, daşınar əmlakın da reyestri var. Yəni, ən azı, həmin reyestrə salınmış mallar sığortalana bilər. Ancaq elə mallar da var ki, onları sığortalamaq mümkün deyil. Məsələn, hansısa corabı və yaxud paltarı identifikasiya etmək və sığorta obyektinə çevirmək mümkün deyil”.
Vidadi ORDAHALLI
