Vüqar Bayramov: “Bu qərar kərə yağının qiymətinin düşməsinə səbəb olacaq” Pərviz Heydərov: “İdxal rüsumunun azaldılması kərə yağının qiymətinin ucuzlaşmasına səbəb olmayacaq, bu, sadəcə, qiymət artımı tendensiyasının qarşısını alacaq”
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycana idxal edilən kərə yağı və digər süddən hazırlanmış yağlar üçün tətbiq edilən gömrük idxal rüsumları 3 dəfə azaldılır. Nazirlər Kabineti bununla bağlı "Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilən mallar üzrə gömrük idxal rüsumlarının dərəcələri”ndə müvafiq dəyişiklik edib.
İndiyə qədər Azərbaycana idxal edilən kərə yağı və digər süddən hazırlanmış yağlar üçün tətbiq edilən gömrük idxal rüsumları bu malların gömrük dəyərinin 15 faizi həcmində olub. Qərara əsasən, kərə yağı və digər süddən hazırlanmış yağlar üçün tətbiq edilən gömrük idxal rüsumları bu malların gömrük dəyərinin 5 faizi həcmində müəyyənləşib. Qeyd edək ki, bu qərar dərc edildiyi gündən 30 gün sonra qüvvəyə minir və 2019-cu il dekabrın 31-dək qüvvədədir.
İdxal edilən kərə yağı və süddən hazırlanan məhsulların idxal rüsumlarının 3 dəfə azaldılması yağın qiymətinə necə təsir göstərəcək? Ümumiyyətlə, bu qərar kərə yağının qiymətini hansı həddə qədər tənzimləyə bilər?
İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, Azərbaycana gətirilən kərə yağlarının qiymətləri azaldılmalıdır: “Əvvəllər də bildirmişdim ki, ölkəyə idxal olunan kərə yağlarına görə vergilərin azaldılmasına və güzəştlərin tətbiq edilməsinə ehtiyac var. İkinci mərhələdə isə uzunmüddətli dövr üçün yerli istehsalın artırılması və idxaldan asılılığın aradan qaldırılmasına nail olmaq lazımdır. Sevindirici haldır ki, birinci mərhələ baş tutdu və proses davam edir. Əslində, hər iki mərhələ paralel olaraq edilməlidir. Sahibkarlar bu qərara qədər 15 faiz həcmində gömruk rüsumu ödəyirdilərsə, indi bu 5 faizə düşüb. Praktik olaraq bu tətbiq edilən rüsumun 3 dəfə azaldılması deməkdir”.
Həmsöhbətimizin fikrincə, qərar kərə yağının qiymətinin düşməsinə səbəb olacaq: “Nəticə etibarilə qərar ölkəyə idxal olunan kərə yağının qiymətinə təsir göstərəcək. Yəni azalmalar müşahidə ediləcək. Sahibkarlar da artıq kərə yağının qiymətini aşağı salmalıdırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, dünya bazarında da qiymətlər stabilləşib, ölkədə isə rüsumların həcmi 3 dəfəyə qədər azaldılıb. Əgər qiymətlər azalmasa, bu, sahibkarlar tərəfindən süni şəkildə qiymətlərin qorunub saxlanması hesab olunacaq”.
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov bildirdi ki, rüsumun azaldılmasının qiymətə böyük təsiri olmasa da, stabil qalmasını təmin edəcək. Ən azından, kərə yağının qiyməti sürətlə qalxmayacaq: “Əslində, rüsumun 3 dəfə azaldılması dəyişikliyi bir müddət əvvəl edilməli idi. Bazarlarda yağın qiymətinin qalxmasının iki səbəbi var idi. Dünya bazarında qiymətlərin qalxması və daxili bazarda istehsalın azalması. İlin ortasından başlayaraq bu tendensiya qiymət artımına səbəb oldu. Məlum olduğu kimi, bizdə daxili tələbatın əsas hissəsi idxal hesabına ödənilir. Odur ki, rüsumların elə o vaxtdan başlayaraq azaldılması labüd idi. Paradoksal vəziyyət o idi ki, bu ildən etibarən kərə yağı və bir sıra ərzaq məhsulları üçün idxal rüsumu artırılmışdı ki, bu da daxili istehsalı qorumaq məqsədilə edilmişdi. Amma elə ərzaq məhsulları var ki, daxili bazarda tələbatı ödəmədiyi üçün, bu siyasət özünü doğrultmur və belə olan halda, idxal rüsumunun azaldılması zərurəti meydana çıxır”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, idxal rüsumunun azaldılması kərə yağının qiymətinin ucuzlaşmasına səbəb olmayacaq: “Bu, sadəcə, qiymət artımı tendensiyasının qarşısını alacaq. Çünki məhsulların dünya bazarında qiyməti artıb. Dünyada ən çox kərə yağı istehlakçısı sayılan ölkə Çindir. Bu ölkə son 7-8 ayda bu sahədə idxalı kəskin artırıb. Bu səbəbdən də, demək olar ki, bütün ölkələrdə kərə yağında qiymət artımı yaşanır. Odur ki, analoji vəziyyət bizdə də müşahidə olunur və bu hələ bir müddət davam edəcək”.
Günel CƏLİLOVA
