Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, dünya bazarlarına çıxış üçün həyata keçirdiyi mühüm tranzit layihələr ölkəmizə beynəlxalq miqyasda diqqəti daha da artırır. Elə bu səbəbdən qeyd edilən istiqamətlər üzrə Azərbaycanla əməkdaşlığa xüsusi önəm verən dövlətlərin sayında da artım müşahidə edilir.
Hazırda bu səpkidə qonşu İranın Azərbaycanla əlaqələrə böyük önəm verdiyi də aydın müşahidə edilir. Belə görünür ki, İran həm Azərbaycanın tranzit imkanlarından istifadə edərək dünya bazarlarına daha çox məhsul çıxarmağa hazırlaşır, həm də ölkəmizlə transmilli nəqliyyat vasitələrinin yaradılmasına müstəsna önəm verir.
İranın birinci vitse-prezidenti İshaq Cahangiri də vurğulayır ki, ölkəsi Azərbaycanla böyük bir beynəlxalq nəqliyyat layihəsinin həyata keçirilməsi üzərində çalışır. O qeyd edib ki, “Şimal-Cənub“ beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin əsas hissəsini təşkil edən Rəşt-Astara(İran)-Astara(Azərbaycan)-Bakı dəmir yolu xətti də məhz qarşılıqlı əməkdaşlıq sayəsində inşa edilir. Cahangiri bildirib ki, bu layihə gələcəkdə hər iki dövlətin iqtisadi inkişafının davamlı olmasını təmin edəcək. Bütün region ölkələri bu yoldan faydalana biləcək. Birinci vitse-prezident onu da nəzərə çatdırıb ki, İran Azərbaycan vasitəsilə Gürcüstanla da yaxşı iqtisadi əlaqələr qurmaq imkanı əldə edib.
İran Dövlət Dəmir Yolları İdarəsinin rəsmi nümayəndəsi Səid Məhəmmədzadə də bildirir ki, Astara(Azərbaycan)-Astara(İran) dəmir yolunun İran tərəfində tikintisi davam edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanla İran Astara-Astara dəmir yolu layihəsinin həyata keçirilməsi üçün artıq 60 milyon avro həcmində investisiya yatırıb. Məlumat üçün bildirək ki, Astara-Astara dəmir yolundan, yük terminalından və stansiyadan hər iki dövlət birgə istifadə edəcək. S. Məhəmmədzadə onu da vurğulayıb ki, Rəşt-Astara dəmir yolunun çəkilişi 1 milyard dollara başa gələcək. Azərbaycan tərəfi artıq iqtisadi-texniki əsaslandırmadan sonra bu layihəyə 500 milyon dollar yatırmaq fikrini bildirib. Məlumat üçün bildirək ki, Rəşt-Astara-Astara dəmir yolu xətti İran mallarını Rusiyaya, Gürcüstana, Ukraynaya, Polşaya və başqa ölkələrə ixrac etmək imkanı yaradacaq. Bundan başqa, bu yol Azərbaycan vasitəsilə Rusiya və İranın dəmir yolları sistemlərini birləşdirəcək ki, bu da Avropaya və əks istiqamətə yükdaşımanı təmin edəcək. Elə bu da Azərbaycana böyük gəlir gətirəcək. Eyni zamanda, İrana Azərbaycan üzərindən dünya bazarlarna çıxmaq imkanı yaradacaq. Qeyd edək ki, “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin sədri Cavid Qurbanov bu günlərdə bildirib ki, Astara-Astara dəmir yolu xətti üzrə Azərbaycanda tikinti işləri yekunlaşıb, Astara çayı üzərində dəmir yolu körpüsünün inşası başa çatdırılıb. İran ərazisində tikinti işləri isə davam etdirilir. Bu yol vasitəsilə yük qatarlarının hərəkətinə noyabrın sonunda başlanacaq. İranın iqtisadiyyat və maliyyə naziri, İran-Azərbaycan dövlətlərarası müştərək iqtisadi komissiyanın yeni həmsədri Məsud Kərbəsian bütün bunların ölkəsi üçün müstəsna əhəmiyyətə malik olduğunu vurğulayır. Nazir qeyd edib ki, İranla Azərbaycan arasındakı iqtisadi əlaqələr yüksələn xətlə inkişaf edir və iki qonşu dövlət arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq bundan sonra da davam etdiriləcək. Onun sözlərinə görə, qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin daha da genişləndirilməsi, birgə iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi İranın xüsusi maraq dairəsindədir. Bundan öncə isə İranın ticarət, sənaye, mədənlər və kənd təsərrüfatı palatasının sədri Qulamhüseyn Şafeyi bildirib ki, İran Azərbaycanla Xəzər dənizində də əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlıdır: “Azərbaycanın və İranın dəniz sahilində lazımi infrastrukturu var. Bundan səmərəli şəkildə istifadə edib yük və sərnişindaşımasını həyata keçirmək olar. Azərbaycan və İranın Xəzər dənizi sahilindəki limanları arasında əlaqələrin qurulması iqtisadiyyat, turizm, nəqliyyat sahələrindəki əməkdaşlığa böyük təkan verər. Bu əlaqələr hər iki dövlət üçün sərfəli olar“.
Bütün bu rəsmi açıqlamalar Azərbaycanın İran üçün necə böyük əhəmiyyətə malik olduğunu aydın surətdə meydana qoyur. Ekspertlər hesab edir ki, İranın ölkəmizlə əməkdaşlığı indi ən müxtəlif sahələr üzrə genişləndirmək niyyəti həm də işğalçı Ermənistan üçün ciddi zərbə sayıla bilər. Çünki Ermənistan da indiyə qədər İranla müxtəlif layihələr həyata keçirməyə çalışıb. Amma görünən odur ki, İran bu məsələdə artıq Azərbaycanı əsas tərəfdaş olaraq seçib. Bütün bunlar öz növbəsində Ermənistanın regionda təcridinin daha da dərinləşməsinə gətirib çıxaracaq. Elə Azərbaycan üçün də ən vacib məqamlardan biri məhz Ermənistanın iqtisadi, siyasi təcridinin daha da dərinləşməsidir.
Tahir TAĞIYEV
