Rəşad Həsənov: "Xaricdən gətirilən vəsaitlər ölkəyə əlavə valyuta axınının təmin edilməsi deməkdir"
Bu il hərraclara 500-dən artıq dövlət obyekti çıxarılıb. Bu haqda məlumat verən Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin sədri Kərəm Həsənov özəlləşdirmə ilə bağlı bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirib.
Xarici şirkətlərin hərraca çıxarılan hansı obyektlərə daha çox maraq göstərməsinə aydınlıq gətirən komitə sədri bildirib ki, özəlləşməyə açılan yeni müəssisə və obyektlər barədə məlumatların əks olunduğu portala indiyə qədər 250 minə yaxın müraciət daxil olub. Onun fikrincə, müraciətlər arasında xarici dövlətlərin nümayəndələri də çoxluq təşkil edir: "Xarici investorlar əsasən neft kimyası, neft maşınqayırması, aqrar sektorlarda olan müəssisələrlə maraqlanır".
O da məlum reallıqdır ki, hazırda dünya miqyasında da xarici investisiyalar uğrunda ciddi mübarizə gedir. Azərbaycanda isə investisiyalar daha çox neft sektoruna qoyulub. Halbuki, ölkəmizdə qeyri-neft sektorunda da bunun üçün gözəl zəmin var. Düzdür, son vaxtlar qeyri-neft sektoruna da daxili və xarici sərmayə qoyulur. Ancaq bu sektora daha çox xarici sərmayə cəlb etməyə çalışmalıyıq.
Yeri gəlmişkən, bu il investisiya qoyuluşlarının 57,8 faizinin daxili, 42,2 faizinin isə xaricinin payına düşəcəyi bildirilir. Neft sektoruna 8 milyard, qeyri-neft sektoruna isə 10,8 milyard manat yatırılacağı proqnoz edilib. Ötən il bu vaxt, 2016-cı il də daxil olmaqla, növbəti 3 ildə investisiyaların 47,3 milyard, xarici investisiyaların isə 15,4 milyard manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılıb.
Bütövlükdə xarici investorların Azərbaycanda özəlləşdirmə prosesində fəal iştirakını təmin etmək üçün ekspertlər nə təklif edir? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun fikrincə, bir çox dövlət müəssisələrindən səmərəsiz şəkildə istifadə olunması onların zərərlə işləməsinə gətirib çıxarıb: "Eyni zamanda, bu müəssisələr müasir tələblərə uyğunlaşdırılmır, müasir bazar prinsipləri əsasında idarə edilmir. Ölkədə iqtisadi aktivlik də kifayət qədər aşağı düşüb. Nəticədə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə, xüsusilə qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsinə ehtiyac yaranıb. Bütövlükdə, bunların fonunda Azərbaycan üçün mühüm olan əsas məsələlərdən biri real sektora investisiyaların cəlb olunmasıdır. Bu, Azərbaycan vətəndaşları daxil olmaqla, xarici investisiyalar, o cümlədən yerli investorlar ola bilər. Hazırda ölkədə tədiyyə balansının tarazlaşdırılması, ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin çıxan valyutanın həcminə uyğunlaşdırılması üçün bu prosesə xarici mənşəli investisiyaların cəlbi yaxşı olardı. Belə ki, xaricdən gətirilən vəsaitlər ölkəyə əlavə valyuta axınının təmin edilməsi deməkdir. Bu da, öz növbəsində, daxildə müəyyən qədər balansın tənzimlənməsinə və manat üzərində təzyiqin aradan qaldırılmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, xaricdən gətirilən investisiya paralel olaraq özü ilə müasir idarəetmə, müasir texnologiya və xarici təcrübə gətirir. Bu da ölkə iqtisadiyyatında müəyyən qədər dirçəlişi təmin edə bilər. Hökumət xarici investorları özəlləşdirməyə cəlb etmək istəyirsə, ilk növbədə onları inandırmalıdır. Çünki investor hansısa ölkəyə yatırım edərkən ölkənin bütün iqtisadi göstəricilərini, eyni zamanda beynəlxalq hesabatlarda əks olunan reytinqləri göz önünə gətirir. Təbii ki, onları qiymətləndirir".
Vidadi ORDAHALLI
