Məlumat verildiyi kimi, prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə kənd təsərrüfatına həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Dövlət başçısı inkişafa aid edilən bir sıra məsələlərdən danışdıqdan sonra deyib: "Ancaq buna baxmayaraq, son vaxtlar kənd təsərrüfatı istehsalında dinamika məni qane etmir".
Prezidentin vurğulamasına görə, bir müddət əvvəl Prezident Administrasiyasına və hökumətə kənd təsərrüfatının inkişafına dair yeni, hərtərəfli və əhatəli Dövlət Proqramının hazırlanıb qəbul edilməsi ilə bağlı göstəriş verilib: "Bu proqram həm dövlət investisiyalarını, həm də özəl sektor tərəfindən cəlb olunacaq investisiyaları özündə ehtiva etməlidir. Proqram çox konkret və qısamüddətli olmalıdır. Bu gün müzakirə edəcəyimiz məsələlər bu proqramın qəbulu və icrası ilə bağlı olacaq". Dövlət başçısının qeyd etməsinə görə, elə bir şərait yaradılmalıdır ki, kəndlərdən şəhərlərə yox, əksinə, şəhərlərdən kəndlərə qayıdış prosesi başlasın: "Bunun üçün də, əlbəttə ki, kəndlə şəhər arasındakı istənilən istiqamətlər üzrə fərqlər azaldılmalıdır". Müşavirədə kənd təsərrüfatının ayrı-ayrı sahələrinə toxunan prezident buğda istehsalındakı vəziyyəti tənqid edib: "Biz cəmi 55 faiz səviyyəsində özümüzü buğda ilə təmin edirik və əfsuslar olsun ki, bu əmsal artmır. Biz yerimizdə sayırıq. Neçə ildir ki, buğda istehsalı bu səviyyədədir, baxmayaraq ki, çox böyük təkan verilmiş, bir çox aqroparklar yaradılmışdır". Dövlət başçısı əlavə edib ki, tərəvəz, bostan məhsulları, meyvə və giləmeyvə sahəsində vəziyyət müsbətdir. Heyvandarlıq sahəsinə aid rəqəmləri sadalayan prezident daxili istehsal və idxal balansını belə açıqlayıb: "Mal əti: özümüzü 84 faiz təmin edirik, 30 min ton idxal edilir, 150 min ton daxili istehsaldır. Quş əti: 82 faiz, 147 min ton istehsal, 32 min ton idxal. Qoyun-keçi əti: 94 faiz, istehsal 88 min ton, idxal 5 min ton". Prezident ət, süd və quş əti məhsulları üzrə daxili təminatın 100 faizə çatdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-mart aylarında kənd təsərrüfatının ümumi məhsulunun faktiki qiymətlərlə dəyəri 1 milyard 717.6 milyon manat təşkil edib. Bunun 1 milyard 616.3 milyon manatı heyvandarlıq, 101.3 milyon manatı isə bitkiçilik məhsullarının payına düşür. 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə kənd təsərrüfatının ümumi məhsulu real ifadədə 1.1 faiz, o cümlədən heyvandarlıq məhsulları istehsalı 0.9 faiz, bitkiçilik məhsulları istehsalı isə 5.5 faiz artıb. Amma DSK-nın hesabatlarından görünür ki, son illər Azərbaycanda mal-qaranın sayı azalıb. Son beş il ərzində heyvanların sayında azalma müşahidə olunur. Bununla belə, ət istehsalında və adambaşına ət istehlakında artım müşahidə edilir. Artan ət istehsalı artan ət istehlakını qarşılaya bilmir və buna görə də ət idxalı son illərdə artıb. Qeyd edək ki, bu sahənin qarşısında duran əsas çağırışlardan biri məhz məhsuldarlıqdır. Heyvandarlıqda məhsuldarlıq bu gün istəniləndən daha aşağıdır. Eyni zamanda, cins heyvanların sayı cəmi 2,5 faiz təşkil edir. Bu da, məhsuldarlığı ciddi şəkildə artırmağa şərait yaratmır. Bu nöqteyi-nəzərdən məhz heyvandarlıq sahəsində intensivləşmənin vacib olduğu vurğulanır. Bitkiçilik sektorunda olduğu kimi, heyvandarlıq sektorunda da həm süd, həm də ət istehsalında ekstensiv təsərrüfatların artıq öz inkişaf imkanlarını tükətdiyi bildirilir. Son beş ildə də əsas artımın məhz intensiv təsərrüfatların hesabına olduğu qeyd edilir. Ailə təsərrüfatında yerli bir cins inək ildə 1800 litr süd verirsə, intensiv təsərrüfatlarda bir inək başına məhsuldarlıq 7500 litrdir, hətta az sayda olsa belə, bəzi təsərrüfatlarda 10 min-12 min litrə çatır. Eyni mənzərəni intensiv təsərrüfatlarda mal ətində də görmək olar.
Samirə SƏFƏROVA
