Yeni qanun layihəsinə əsasən, Azərbaycanda onlayn satışla məşğul olan şəxslər, həm yerli, həm də xarici platformalar (məsələn, Trendyol, Temu və s.), əgər dövriyyələri təqvim ili ərzində 10 000 ABŞ dollarının manat ekvivalentini keçirsə, 30 gün ərzində elektron vergi uçotuna yazılmalıdırlar. Bu o deməkdir ki, bu şirkətlər Azərbaycanda vergi qeydiyyatına alınacaq və ölkə qanunvericiliyinə uyğun olaraq gəlir vergisi, əlavə dəyər vergisi (ƏDV) və digər vergi öhdəliklərini yerinə yetirməlidirlər. Xarici şirkətlər üçün vergi ödəmə prosesi ya onların Azərbaycandakı nümayəndəsi vasitəsilə, ya da platforma üzərindən həyata keçirilə bilər. Məsələn, Trendyol Azərbaycanda vergi qeydiyyatına alınıb və satışdan toplanan vergini büdcəyə köçürə bilər.
Vergi tətbiqi şirkətlər üçün əlavə maliyyə yükü deməkdir və bu yükün bir hissəsi məhsul və xidmətlərin qiymətinə əlavə oluna bilər. Qiymət artımı konkret məhsulun bazar strategiyasına və rəqabət şəraitinə bağlıdır. Bəzi malların qiyməti arta bilər, bəziləri isə əvvəlki səviyyədə qala bilər. Sadə desək, xarici platformalar Azərbaycanda satışdan vergini ödəməli olacaq və bu, dövlət üçün əlavə gəlir mənbəyi yaradacaq. Eyni zamanda, istifadəçilər üçün bəzi məhsulların qiymətində müəyyən artım müşahidə oluna bilər, amma bu artım hər məhsulda eyni olmayacaq.
Nəticə etibarilə, qanun layihəsi onlayn ticarət sahəsində şəffaflığı artırmaq, vergi bazasını genişləndirmək və xarici platformaların da yerli qanunvericiliyə uyğun fəaliyyət göstərməsini təmin etmək məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, bu addım qiymət siyasətinə təsir göstərərək, bəzi məhsulların bahalaşmasına səbəb ola bilər, lakin rəqabət şəraiti və şirkət strategiyası bu təsiri müəyyən dərəcədə məhdudlaşdıra bilər.
Akif NƏSİRLİ
