Akif Nəsirli: “Nazirlik və ona tabe qurumlar audit nəticələrinə formal yanaşır”
Məlum olduğu kimi, Hesablama Palatası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyində yoxlama aparıb. Yoxlama zamanı müəyyən nöqsanlar aşkar edilib, onların qısa müddətdə aradan qaldırılması tövsiyə edilib. Ancaq hələ də bu istiqamətdə hər hansı bir iş görülməyib.
Qeyd edək ki, yoxlama zamanı dövlət tərəfindən güzəştli şərtlərlə maliyyələşdirilmiş 4 456 baş iri və xırdabuynuzlu damazlıq heyvanın fermer təsərrüfatlarında faktiki mövcud olmadığı müəyyən edilib. Həmin heyvanlar üzrə dövlət vəsaiti hesabına maliyyələşdirilmiş güzəşt məbləği 5,1 milyon manatdan çox olub.
Maraqlıdır, 4 456 baş iri və xırdabuynuzlu damazlıq heyvan necə yoxa çıxıb?
Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Hesablama Palatasının Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyində apardığı yoxlama zamanı aşkar etdiyi nöqsanların uzun müddət aradan qaldırılmaması bir neçə dərin və sistemli problemi üzə çıxarır: “Məsələ təkcə 4 456 baş damazlıq heyvanın fermer təsərrüfatlarında faktiki olaraq mövcud olmaması deyil, daha çox bu fakt aşkar edildikdən sonra dövlət idarəetmə mexanizmlərinin niyə işləməməsidir.
Əvvəla, Hesablama Palatasının təklifləri tövsiyə xarakteri daşısa da, onların icrasına nəzarət edən effektiv mexanizm yoxdur. Nazirlik və ona tabe qurumlar audit nəticələrinə formal yanaşır, real məsuliyyət və icra intizamı təmin edilmir. Nəticədə milyonlarla manat dövlət vəsaiti ilə bağlı iradlar kağız üzərində qalır.
İkincisi, institusional məsuliyyət problemi mövcuddur. Nöqsanlara yol verən konkret vəzifəli şəxslər müəyyən edilmir və ya müəyyən edilsə belə, onlara qarşı ciddi inzibati və hüquqi tədbirlər görülmür. Cəzasızlıq mühiti formalaşdıqca, bu cür pozuntuların aradan qaldırılması prioritet olmur.
Digər mühüm səbəb şəffaflığın zəifliyidir. Güzəştli maliyyələşmə hesabına alınan heyvanların sonrakı taleyi üzrə açıq, ictimai nəzarətə açıq məlumat bazası mövcud deyil. Nə ictimaiyyət, nə də müstəqil qurumlar bu vəsaitlərin real təsərrüfatlara necə və hansı şərtlərlə yönəldildiyini izləyə bilmir.
Bundan əlavə, maraqlar toqquşması və korrupsiya riski də istisna edilmir. Heyvanların alınması, paylanması və uçotu prosesində qeyri-rəsmi münasibətlər və formal fermer təsərrüfatları nöqsanların ört-basdır edilməsinə şərait yarada bilər. Belə hallarda pozuntuların aradan qaldırılması deyil, gizlədilməsi üstün tutulur.
Nəticə etibarilə, nöqsanların aradan qaldırılmamasının əsas səbəbi tək bir qurumun fəaliyyətsizliyi yox, dövlət nəzarətinin, hesabatlılığın və məsuliyyət mexanizmlərinin zəif işləməsidir. Bu problemlər həll olunmadıqca, milyonlarla manat dövlət vəsaitinin taleyi ilə bağlı suallar cavabsız qalmaqda davam edəcək”.
Günel CƏLİLOVA