Xalq şairi Zəlimxan Yaqub haqqında unudulmaz dost xatirələri

Tarix: 10.05.2026 / 18:40
Bölmə: Mədəniyyət

Elşad Həsənovun "Zəlimxan Yaqub" (xatirələr) kitabı 2025-ci ildə Gənclik nəşriyyatında Musa Nəbioğlunun redaktorluğu ilə nəşr olunmuşdur. Xatirə janrının ən yaxşı nümunələrindən olan əsər strukturuna görə dörd hissədən ibarətdir: 1. Dostluğa və qardaşlığa aparan yol; 2. Şair haqqında unudulmaz xatirələr; 3. Ədəbiyaşarlıq qazananlar; 4. Mənalı ömrün dəyərli anları Zəlimxan Yaqub xatirələrdə (fotoalbom). Əsərdə məkan, zaman, şəxsiyyət amili vəhdət təşkil edir. Məkan amilindən söhbət edəndə xatırladaq ki, Elşad Həsənovu və Z.Yaqubu eyni məkan birləşdirir. Hər ikisi qədim Borçalıdandır: biri Bolusun Kəpənəkçi, digəri Qarayazının Kosalı kəndindəndir. Kitabda hadisələr Azərbaycanda- Bakıda, Qazaxda, Mingəçevirdə, Oğuzda, İstisuda, Gürcüstanda – Borçalıda, Başkeçiddə, Bolusda, Tbilisidə, Göybulaqda, Qarayazıda, Qaratəpədə, Kosalıda, Rusiya Federasiyasında (Yesentukidə) Ukraynada – Truskavetsdə, Kiyevdə, Karpat dağlarında, Türkiyədə - İstanbulda Gülhanə xəstaxanasında, Almanyada cərəyan edir. Zamana gəldikdə xatirələr 1970-ci illərdən 2024-cü illərə qədər, şairlə sırf bağlı olanlar 2016-cı ilin yanvarına qədər baş verən hadisələri əhatə edir. Bu dövrdə yubileylər, dövlət tədbirləri, ziyafətlərdəki ünsiyyətlər əsas yer tutur. Şəxsiyyətlərə gəldikdə əsərdə şair Zəlimxan Yaqubun obrazı hərtərəfli işıqlandırlıb. Zəlimxan Yaqub fitri istedada malik, xalqın, Ulu Öndərmizin və hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyevin sevimlisi olan bütöv Azərbaycanın, bütün Türk dünyasının xalq şairi, təbiətin, gözəlliklərin, ədəbiyyatın, folklorun vurğunu olan, aşıqlıq, natiqlik qabiliyyəti, fenomen yadaşı olan, qeybətdən uzaq səmimi, dəyərli bir insan, sədaqətli dost, gənc şairlərə, aşıqlara qayğı göstərən, genişqəlbli, səxavətli, millətin əsil vəkili olmuş dövlət xadimi, bütün Türk dünyasını, bütöv Azərbaycanı, Borçalını atəşin bir məhəbbətlə sevən, xalqına, elinə bağlı, dövlətçiliyə, dövlətə, dövlət başçılarına – Ulu Öndərə və İlham Əliyevə sədaqətli olan turançı, azərbaycançı, borçalısevər vətənpərvər, Ulu Öndərin "Şöhrət", Gürcüstan Prezidentinin "Şərəf" ordenilə təltif etdiyi, hər iki ölkənin şanlı, şöhrətli şairidir. Daim Ulu Öndər və İlham Əliyevin qayğısı, diqqət-nəzərində olan şair Ulu Öndərə və İlham Əliyevə sonsuz sevgi bəsləmişdir. Xüsusilə Ulu Öndərin itkisi bütün xalq kimi şairi də sarsıtmış, o, dahi şəxsiyyətin insani xüsusiyyətlərini və siyasi fəaliyətini işıqlandıran "Böyük Ömrün dastanı" poemasını yaşmışdır. E.Həsənov göstərir ki, Ulu Öndər haqqında "dastan" və eyni zamanda müqəddəs mövzuya həsr olunmuş "Peyğəmbər" poeması yazan şair torpaqlarmızın azad olmasını görsəydi "Şuşa harayı" ilə yanaşı. mütləq "Zəfər dastanı" poemasını da yazardı. Xatirələrdə Elşad Həsənov Zəlimxan Yaqubla bağlı olan, ortaq dostların, bir çox şəxslərin haqqında dəyərli fikirlər söyləmişdir. Biz burada görkəmli elm, dövlət xadimləri, aşıqlar, dövlət təhlükəsizliyi orqanları əməkdaşları, iş adamları ortaq dostlar olan şəxslər: Camal Mustafayev, Həsən Həsənov, Məhəbbət Qarabağlı, Həsən Mirzə, Şamil Qurbanov, Əlişir Musayev, Fərhad Səmədov, general-polkovnik Əli Nağıyev, generallar Namiq Abbasov, Fəxrəddin Təhməzov, polkovnik Seyfulla Qasımov, Eldar Əliyev, Bahadur Həsənov, Telman Budaqov, Yarməmməd Tağiyev, Məmməd Musayev, aşıqlardan ystad Aşıq Kamandar Əfəndiyev, Telli Borçalı, Aşıq Tərmeyxan və başqaları Zəlimxan Yaqubla bağlı insanlardır. Burada Məhəbbət Qarabağlının həyat yoldaşı Dilbər xanımın, şairin həyat yoldaşi Sahibə xanımın qonaqpərvərliyindən, Rövşən Qarabağlı, Varis, Amil, Fəzail Babayev, Məmməd Əliyev, Ağa Hüseynov, Əmircan Əmircanlı, Sabir İsmayılov, MTN-nin Gəncə şəhər şöbəsinin keçmiş rəis müavini Rafael Mirzəyev, MTN-nin keçmiş birinci müavini Sülhəddin Əkbərovun, keçmiş səhiyyə naziri Əli İnsanovun da adları çəkilir. Xatirələrində Məhəbbət Qarabağlı – Polyaniçko qarşıdurması, Eldar Mahmudovun cinayətkar fəaliyyətindən də bəhs olunur. Görkəmli alim, əməkdar elm xadimi, Milli Məclisi deputatı YAP-ın idarə heyətinin üzvü Həsən Mirzənin Zəlimxan Yaqubla dostluğu və onun haqqındakı dəyərli sözlər diqqəti cəlb edir: "Onun böyük adı var – xalq şairi, ondan da böyük adı var – haqq şairi. Qəlblərdə, könüllərdə özünə yer tutmuş Zəlimxan Yaqub Böyük Türk dünyasının sevimli şairidir. Onun heyrətamiz yaddaşı var, fitri istetadına görə onun kimi adamlar əsrdə bir dəfə dünyaya gəlir". Kitabın "Əbədiyaşarlıq qazananlar" bölümündə "Azərbaycan fədakarlıq məktəbi" silsiləsindən Seyfulla Qasımovdan bəhs olunan kitabda onun Zəlimxan Yaqubla müqayisəli təhlil edilmişdir. Hər ikisi vətənə, dövlətə, xalqa sədaqətlə xidmət etmişlər. Onları Ulu Öndər layiqincə dəyərləndirmiş, mükafatlandırmışdır. Onların hər biri Ulu Öndər Heydər Əliyevə böyük məhəbbət bəsləmişlər. Elşad Həsənov yazır ki, 28 iyun 1997-cı il tarixində "Milli təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı gününün təsis edilməsi"nə həsr olunmuş təntənəli yığıncaqda Z.Yaqub özünün möhtəşəm çıxışı ilə bütün hamını heyrətə gətirmişdir.Elşad Həsənovun fikrincə, Türk dünyasının böyük Azərbaycan şairi Zəlimxan Yaqub dövlətçilik, təhlükəsizlik, milli birliyə ziyalı münasibəti, dövlətmizə, xalqımıza, Ulu Öndərə sevgisini ustalıqla bəyan etmişdir. Z.Yaqub təhlükəsizliklə bağlı özünəməxsus mülahizəsini söyləmişdir: "Hamı özünün təhlükəsizliyini yaratmağa can atır – insan da, ailə də dövlət də, millət də, böyük mənada bəşəriyyət də" – şair S.Vurğunun "Ceyran" şeirindən bir yeri xatırladaq nəinki insanın, millətin, dövlətin, hətta həyatda olan canlıların da özünün təhlükəsizliyi uğrunda mübarizə apardığını göstərir Z.Yaqub 15 iyun Milli Qurtuluş günü münasibətilə Ulu Öndəri və Azərbaycan xalqını təbrik etdi. Şair Azərbaycan xalqının tarix boyu müstəqilliyinə, azadlığına, təhlükəsizliyinə doğru yolda faciələrlə üzləşdiyini Stalin rejiminin xalqımızı dəhşətli repressiyaya məruz qoyduğunu söyləir. Bu rejimin örtülü, gizli, aşkar planlarından – Azərbaycan xalqının elm fədailərini, sənət adamlarını, dövlət xadimlərini, vətənpərvər insanlarını aradan götürmək, bu millətin başdan-başamanqurtlaşması planı həyata keçirilməli idi. Ona görə də Cavidlər, Cavadlar, Müşfiqlər, Cəmənzəminlilər, Mumtazlar, Çobanzadələr məhv edildi. "Minlərlə Vətən oğlu, millət fədaisi adı təhlükəsizlik orqanı olan, amma Azərbaycan xalqı üçün ən böyük təhlükəyə çevrilən qara qüvvələri, imperiyanın qara əlləri ilə məhv oldu". Z.Yaqub Azərbaycan xalqının qara günlərindən biri də ermənilərin fitvası ilə Qorbaçovun hikkəsi, sapı özümüzdən olan baltaların və xəyanətkar imperiyanın qara qüvvələrin birləşmiş qüvvəsilə Heydər Əlirza oğlunun vəzifədən uzaqlaşanda olduğunu göstərir. H.Əliyev şəxsiyyəti bütün bəlalara baxmayaraq boy atdı və B.Vahabzadə, Xəlil Rza, M.Araz kimi şairlər H.Əliyev böyüklüyü olmasaydı məhv ediləcəkdi. O, təhlüksizlik orqanlarında vaxtilə Azərbaycana yad olan başqa millətlərin nümayəndələrinin olduğuna təəsüflənir, indi isə milli kadrların "Azərbaycanın ruhu olan, nəfəsi, əqidəsi, etiqadı olan dövlətin, millətin, dövlət başçısının təhlükəsizliyinə bağlı olan, Azərbaycanın təhlükəsizliyi ilə bağlı çox böyük məmnuniyyətlə özünü gülləyə verən, hər dəqiqə şəhidliyə hazır olan əsl Azərbaycan oğulları işlədiyinə görə" qurur hissi keçirirdi. O, həmin günü "Azərbaycanın qızıl günü" hesab edirdi. Z.Yaqub deyirdi ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevi Allah qoruduğu kimi, gərək bəndə də qorusun. O, milli təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarına, eyni zamanda Böyük Heydər Əliyev məktəbinin yetişdirməsi olan dostu Elşada müraciət edərək deyirdi: "Siz çox böyük ustadın, böyük müəllimin, qabil sərkərdənin, məharətli dövlət başçısının məktəbində yetişmiş şagirdlərsiniz, onun akademiyasında yetişmiş alimlərsiniz və müqəddəsliyə xələl gətirmək olmaz". Z.Yaqub inanırdı ki, Ulu Öndər xalqımızla əl-ələ verib Azərbaycanı bütün müsibətlərdən xilas edəcəkdir. O, əmin idi ki, Qarabağ problemini Ulu Öndər həll edəcəkdir. O, Azərbaycan xalqının xoşbəxtliyini Heydər Əliyevlə birlikdə vətənmizin, torpağmızın, millətimizin müstəqilliyi, azadlığı və xoşbəxt gələcəyi uğrunda mübarizədə görürdü: "Gərək ölkəmizin bu çətin günündə möhtərəm Prezidentimizin sərkərdəliyi və ağsaqqallığı ilə xalq, millət, dövlət, iqtidar da, müxalifət də əl-ələ, səs-səsə versin, Azərbaycan xalqını bəlalardan qutarsın və inanıram ki, qurtaracaqdır". Z.Yaqubun və bütün xalqımızın arzusu həyata keçdi. Bu gün Ulu Öndərmizin layiqli davamçısı möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev cənablarının ali baş komandanlığı ilə torpaqlarımız düşməndən azad oldu, ərazi bütövlüyümüz və Prezidentimizin uğurlu diplomatiyası, siyasəti sayəsində bölgədə sülh, əmin-amanlıq bərpa olundu. Vahid Ömərov AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun Enerji təhlükəsizliyi siyasəti və gürcüstanşünaslıq şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent,

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.05.2026 / 19:44

Gənc istedadın ilk fərdi sərgisi açıldı - FOTO

Tarix: 08.05.2026 / 16:58

Türk Mətbəxi Həftəsi 2026-nın mövzusu açıqlanıb: - “Bir Süfrədə Miras”

Tarix: 08.05.2026 / 12:30

DƏNİZ, MUSİQİ, SÖZ SƏLTƏNƏTİNDƏN YARANAN POEZİYA

Tarix: 07.05.2026 / 17:09

"Yada düşdü" jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb

Tarix: 06.05.2026 / 14:38

Kuklaçılar sığınacaq sakinlərinin qonağı olub

Tarix: 06.05.2026 / 14:23

Qlobal Dizayn Forumu İstanbulda beynəlxalq dizaynerləri bir araya gətirəcək

Tarix: 06.05.2026 / 13:03

11 yaşlı rəssamın rənglər dünyası

Tarix: 06.05.2026 / 09:17

“Ozan dünyası” aşıq yaradıcılığının təbliğində İB-də yeni layihə

Tarix: 04.05.2026 / 16:03

Misirdə qədim Ptolemey, Roma və Bizans dövrlərinə aid nadir artefaktlar tapılıb

Tarix: 04.05.2026 / 15:37

"Ailə quranda məni aldatdı ki...”

Tarix: 02.05.2026 / 13:35

Heydər Əliyev Mərkəzində “İz” sənədli filminin nümayişi olub - FOTO

Tarix: 02.05.2026 / 10:35

Şərəfli ömür yolu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.05.2026 / 17:38

Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndinə köçən sakinlərlə görüşdü - FOTO/YENİLƏNDİ

Tarix: 07.05.2026 / 22:18

Gürcüstanla Rusiya Zəngəzur dəhlizinə alternativ hazırlayır - qonşumuzdan yeni davranış...

Tarix: 07.05.2026 / 17:18

Azərbaycandan keçən yollar Avrasiyada müharibələrdən təsirlənməyən yeganə marşrut oldu...

“Böyük qayıdış” müasir şəhərsalma mədəniyyətinə böyük töhfələr verir...