Artıq dünyada bir çox ölkələr elektron puldan istifadə edir. Ölkəmiz də bu siyahıya əlavə edilib.
Qeyd edək ki, elektron pullar, kağız və ya metal kimi fiziki əşyalar əvəzinə kompüter fayllarında saxlanılan, qabaqcıl təhlükəsizlik sistemləri və şifrələrlə qorunduğu üçün rəqəmsal mühitdə istifadə asanlığını təmin edən, dəyəri müəyyən edilən pul növüdür. Hətta bu pulların gələcəkdə fiziki pulları tam əvəz edəcəyi iddia edilir. Çeviklik, sürət və təhlükəsizlik baxımından çox faydalı olsa da, bu sistemlə alış-veriş etmək diqqətli və informasiyalı olmağı tələb edir.
Məlumat üçün bildirək ki, Mərkəzi Bank Azərbaycanda daha bir yerli təşkilata elektron pul təşkilatı fəaliyyətini həyata keçirmək hüququ verən müddətsiz lisenziya təqdim edib. Baş bank ödəniş xidmətlərinin göstərilməsi üçün lisenziyanın əldə edilməsinə dair müraciət etmiş digər təşkilatların qiymətləndirilməsi prosesinin hazırda davam etdiyini açıqlayıb.
Bu o deməkdir ki, yaxın zamanlarda sözügedən lisenziyaya sahib olan təşkilatların sayı arta bilər.
Maraqlıdır, elektron pul nədir və dövriyyəyə buraxıldığı zaman nə kimi üstünlükləri olacaq?
Xalid Kərimli: "Elektron pul təşkilatları bir çox əməliyyatlarda vasitəçi rolunu oynaya bilər"
İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, elektron pul təşkilatları bir çox əməliyyatlarda vasitəçi rolunu oynaya bilər. Elektron pul təşkilatlarının qanunda göstərə biləcəyi xidmətlərə bir neçə amil daxildir: "Məsələn, həmin təşkilatlar pul vəsaitinin nağd formada mədaxil və ya məxaric əməliyyatlarını apara bilirlər. Yəni siz müəyyən terminallar vasitəsilə və yaxud da kart üzərindən nağd pullarınızla elektron pulqabınızı artıra bilərsiniz. Həmçinin elektron pulqabınızdan pul çıxara bilərsiniz. Elektron pul təşkilatlarının xidmətlərinə, həmçinin kredit götürülməsi, ödənişlər, ödəniş kartı və digər oxşar alətlər üzrə ödəniş əməliyyatlarının icrasının həyata keçirilməsi daxildir. Bunların həyata keçməsi üçün fəaliyyət lisenziyası lazımdır".
Iqtisadçı onu da əlavə etdi ki, Azərbaycanda bu xidmət daha çox vətəndaşlar üçün qurulduğundan, onun dünya bazarına çıxması gözlənilmir. Çünki bizim elektron pullar dünya bazarına çıxmaq üçün kifayət qədər inkişaf etməyib.
Fuad İbrahimli: "Gizli iqtisadiyyatın, vergidən yayınmanın, kölgə iqtisadiyyatının aradan qaldırılması üçün ödənişlər elektron pullar vasitəsilə həyata keçiriləcək"
Iqtisadçı Fuad İbrahimlinin sözlərinə görə, gizli iqtisadiyyatın, vergidən yayınmanın, kölgə iqtisadiyyatının aradan qaldırılması üçün ödənişlər elektron pullar vasitəsilə həyata keçiriləcək: "Bu yeni imtiyazlar yaradır ki, kimsə öz fəaliyyətini nəzarətdən kənarda qoymasın. Dövriyyəyə buraxılan elektron puldan istifadə mümkün olacaq. Məsələn, əvvəllər mağazaya gəldikdə cibində pul olmadıqda vətəndaş heç nə ala bilmirdi. Müəyyən bir dövr kartdan istifadə edilir, hazırda heç kartı da üzərlərində götürmürlər. Telefon vasitəsilə prosesi həll edirik. Nə proses baş verir? Demək ki, elektronlaşma gedir. Nominal pul vəsaitinin dövriyyəsi azalır. Bütün sahələrdə - bazarda, taksidə və s. sahələrdə də belə olacaq. Birincisi, vətəndaşlar pullarının oğurlanması dərdini çəkməyəcək, ikincisi, nə xidmət göstərilirsə, məsələn, 1,15 qəpikdirsə həmin məbləğ çıxılır. Yəni 2 manat ödəyib 80 qəpik almırlar. Yəni 3-5 qəpik ortada itmir. Elektron dövriyyənin çox gözəl göstəriciləri var. Bununla insanlar da rahat yaşamağa doğru daha bir addım atır".
Günel CƏLİLOVA
