Azərbaycanda iqtisadiyyat üçün yeni istiqamətlər formalaşmaqda davam edir. Bu istiqamətlər idxaldan asılılığın azaldılması, qeyri-neft əmtəə və xidmət ixracının genişləndirilməsi, qeyri-neft emal sənayesinin inkişafının sürətləndirilməsidir. Bəzi addımlar hım dı kiçik və orta sahibkarlığın iqtisadi artımın başlıca qüvvəsinə çevrilməsi, şəffaflığın yüksəldilməsi və "kölgə iqtisadiyyatı"nın səviyyəsinin minimuma endirilməsindən ibarətdir. Yeni hədəflərə gedən yolda əldə edilmiş ilkin nəticələr müsbətdir.
Sahibkarlığın İnkişafı Fondu bu illər ərzində minimum istehlak səbətinin tərkibinə daxil olan əsas ərzaq məhsullarının istehsalı və aqrar emalla məşğul olan mikro, kiçik və orta sahibkarlara əlavə olaraq xammal tədarükü üçün güzəştli kreditlər təklif edib. Nazirlər Kabineti anti-inflyasiya tədbirləri çərçivəsində sahibkarların dəstəklənməsi üçün daim yeni tədbirləri təsdiq edir. Yeni dəstək mexanizmləri sırasına güzəştli kredit verilişinin genişləndirilməsi və kredit faizlərinin subsidiyalaşdırılmasını özündə ehtiva edir. Əsas ərzaq məhsullarının istehsalı və aqrar emalla məşğul olan mikro, kiçik və orta sahibkarlara əlavə olaraq xammal tədarükü üçün güzəştli kreditlər təklif edilir. Məqsəd sahibkarların əsas ərzaq məhsullarının istehsalına stimullaşdırmaq, eləcə də bu sahədə fəaliyyət göstərən iş adamlarının istehsal və satış imkanlarını dəstəkləməkdir.
Bütövlükdə, hədəf qiymət artımlarının minimumlaşdırılması ilə yanaşı, istehlakın daha çox yerli istehsal hesabına ödənilməsinə nail olmaqdır. Dünya və regional bazarlarda müşahidə edilən qeyri-müəyyənlik fonunda bu addımların atılması ciddi əhəmiyyət daşıyır. Hələlik dünya bazarındakı qiymət artımlarının və qıtlığın nə zamanadək davam edəcəyi bəlli deyil. Bu baxımdan, preventiv addımlarla yanaşı sahibkarların daha yaxından dəstəklənməsi prioritetdir.
Vergi güzəştləri qida istehsalçılarının maliyyə imkanlarını yaxşılaşdıracaq
Azərbaycanda xaricdən gətirilən bir sıra ərzaqlar yerli istehsal ərzaqlarla əvəz olunacaq. Bununla bağlı qida istehsalçılarına vergi güzəştləri ediləcək.
Vergi Məcəlləsinə əsasən, idxal mallarını yerli istehsal malları ilə əvəz edəcək qida məhsullarının istehsalını həyata keçirən hüquqi və fiziki şəxslərin 7 il müddətinə əldə etdikləri gəlirin 50 faizi vergidən azad edilib. Onlar, həmçinin, həmin fəaliyyət prosesində istifadə edilən əmlaka görə əmlak vergisini, torpaqlara görə torpaq vergisini ödəməkdən azaddırlar. Bu ilin yanvar ayında Nazirlər Kabineti idxal mallarını yerli istehsal malları ilə əvəz edəcək qida məhsullarının siyahısını təsdiq edib.
Ekspertlər hesab edir ki, yerli istehsalın genişlənməsi yeni iş yerlərinin açılmasına, məşğulluğun artmasına və daxili bazarda ərzaqların qiymətinin ucuzlaşmasıa səbəb olacaq.
İqtisadçı ekspertlər hesab edir ki, yerli istehsalın artması nəticəsində ərzaqların dırhal ucuzlaşacağını gözləmək lazım deyil. Etiraf etmək lazımdır ki, vergi güzəştləri qida istehsalçılarının maliyyə imkanlarını yaxşılaşdıracaq, onlara dəstək verəcək.
Azad ərazilərimizdə sahibkarlıq və liberal iqtisadiyyat təşviq olunur...
Xankəndidə fəaliyyət göstərmək istəyən sahibkarlara bir sıra güzəştlər olacağı da bildirilir.
Mikro sahibkarlar üçün əsas tələblər onların həmin sahə üzrə təcrübələrinin olması, ən qısa zamanda fəaliyyətlərini bərpa edə bilmələri, vergi və digər öhdəliklərinin olmamasıdır. Bundan başqa, dövriyyə vəsaitlərinin olması da əsasdır. Xankəndidə fəaliyyət göstərmək istəyən iş adamları üçün nəzərdə tutulan güzəştlər isə bunlardır:
Vergi güzəştləri, sosial güzəştlər, kommunal güzəştlər və 10 il müddətinə vergidən azad olma.
Bu istiqamətdə atılması gözlənilən addımlar istər-istəməz həmin ərazilərdə də azad sahibkarlıq və liberal iqtisadiyyatın geniş təşviqinə rəvac verəcək. Ötən il işğaldan azad olunan ərazilərdə fəaliyyət göstərən 4 layihəyə güzəştli kredit ayrılıb. Bu layihələrə ayrılan güzəştli kreditlərin ümumi məbləği 11,5 milyon manat olub.
Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun İdarə Heyətinin sədri Osman Xaliyev
qeyd edib ki, ötən il verilən güzəştli kreditlərin layihə sayı üzrə 99,8%-i, kreditin məbləği üzrə isə 91,1%-i mikro, kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinə verilib: "Pandemiyadan zərər çəkən sahibkarlara veriləm dövlət zəmanətli kreditlər üzrə subsidiyanın ödənilməsi 2023-cü ildə də davam etdirilib. Ümumilikdə, dəstək proqramı çərçivəsində 31 dekabr 2023-cü il tarixinədək 52 milyon manat ödənilib. Bununla yanaşı, pandemiyadan zərər çəkmiş biznes subyektlərinə mövcud kreditlər üzrə faiz subsidiyalarının ödənilməsi məqsədilə 10 mart 2020-ci il tarixinə kredit borcu olan sahibkarların müraciəti əsasında kreditlərin faiz dərəcəsinin 10% bəndi həcmində subsidiyalar verilməsi davam etdirilib. Proqram çərçivəsində 31 dekabr 2023-cü il tarixinə kredit qalıq məbləği 893,4 milyon manat olan 5071 müraciətə 73,3 milyon manat faiz subsidiyası ödənilib".
Bütün sadalananlar onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan dövləti azad sahibkarlığın və liberal iqtisadiyyatın təşviqi üçün əlindən gələni edir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİYazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
