Mərkəzi Aran bölgəsinin su təchizatı problemi qalmaqda davam edir. Sözügedən zona əsasən əkinçilik sahəsi üzrə ixtisaslaşsa da, suvarma ilə bağlı müəyyən problemlər qalmaqdadır. Bu səbəbdən su ilə bağlı şikayətlər tez-tez gündəmə gətirilir.
Hacıqabulun ucqar kəndlərindən biri olan Şorbaçı kəndində hektarlarla böyük taxıl sahələri susuzluqdan məhv olur. Sözügedən kənd sakinlərinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq və taxılçılıqdır. Min bir əziyyətlə sahələrə qulluq göstərib əkdilər, indi isə suvara bilmirlər. Sakinlər deyir ki, hər il bu vaxtı əkdikləri taxıl zəmiləri yamyaşıl olurdu. Lakin indi həmin zəmilərdən əsər-əlamət qalmayıb. Bir tərəfdən müşahidə olunan quraqlıq, o biri tərəfdən suvarma ilə bağlı problemlər onların əməyini boşa çıxarıb. Sakinlər bunun səbəbini suyun düzgün bölüşdürülməməsi ilə əlaqələndirir. Qeyd edirlər ki, digər kəndlər sudan lazımı qədər istifadə edə bilir. Problemi kəskinləşdirən digər amil kəndin yalnız Pirsaat çayının ümidinə qalmasıdır. Çayda suyun az olması da buna öz mənfi təsirini göstərir. Ötən ilin sentyabr-oktyabr aylarında torpağa səpilən arpa və buğda vaxtında suvarılmadığı üçün quruyaraq məhv olur. Çarəsiz qalan kənd sakinləri növbəti ildə bənzər problemlə üzləşməmək üçün müvafiq qurumlardan lazımı tədbirlərin görülməsini istəyir.
“Aran bölgəsində yerləşən su kanallarının çoxu müasir tələblərə cavab vermir”
Məsələ ilə bağlı Hacıqabul Suvarma Sistemləri İdarəsindən bildirilib ki, suyun bölüşdürülməsində hansısa subyektiv amillər yoxdur. Sadəcə, Şorbaçı kəndi sonuncu kənd olduğundan su ora gedib çatmır. Çünki Pirsaat çayında suyun səviyyəsi illik normanın altında olmasına görə kənddə su problemi müşahidə olunur. Şorbaçı kəndində idarənin xidmət sahəsi olmadığından fermerlər özləri Pirsaat çayından su gələn zaman suvarm işləri həyata keçirirlər. Hazırkı dövrdə suvarmada yaranan problemlər çayda suyun azalması ilə bağlıdır.
Belə məlum oldu ki, kənd sakinlərinin işi Allaha qalıb. Yağıntı bol olarsa, o zaman suvarma problemi həll olunacaq. Əks təqdirdə çəkilən zəhmət hədər gedəcək.
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, əkinçiliklə məşğul olan kənd sakinlərini taleyin ümidinə buraxmaq doğru deyil: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın su ehtiyatlarının 70 faizi ölkə xaricində formalaşır. Bu o deməkdir ki, su mənbələri xarici dövlətlərin ərazisində yerləşir. Bu zaman həmin sulardan istifadə edildiyi üçün Kür və Arazın suyu azalır. Söhbət ondan gedir ki, Türkiyə, Gürcüstan, Ermənistan və İran ərazisindən bu çaylar keçdiyi üçün suyun həcmi azalır. Üstəlik, son illər müşahidə olunan qlobal iqlim dəyişiklikləri səbəbindən yaşanan quraqlıq su ehtiyatlarının azalmasına təsir edir. Ona görə də su ehtiyatlarından maksimum səmərəli istifadə olunmalıdır. Aran bölgəsində yerləşən su kanallarının çoxu müasir tələblərə cavab vermir. Su ötürülən vaxt itkiyə məruz qalır. Ona görə də su kanalları yenidən qurulmalı, su itkisinin qarşısı alınmalıdır. Sudan əziyyət çəkən kəndlərin uçotu aparılmalı və su təchizatını yaxşılaşdırmaq üçün proqram hazırlanmalıdır. Bütün bu kompleks tədbirlər nəticəsində problem həllini tapa bilər. Yoxsa bu gün Şorbaçı kəndində su yoxdursa, bir müddət sonra digər kəndlərdə analoji problemlər yaşanacaq”.
Bir sözlə, ekspert hesab edir ki, suvarma ilə bağlı problemlərə ciddi yanaşılmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
